Четверг 14 ноября 2019 года | 10:39
  • бел / рус
  • eng

Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль

07.11.2019  |  Инклюзив   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль Наталля Халанская. Фота Алісы Ахрамовіч

Гаспадыня бабруйскага тайм-клуба “13:87” распавядае пра тое, як сумясціць бізнес і каштоўнасці, чаму важная даступнасць, а таксама дзеліцца праваламі і дасягненнямі.

Беларускія НДА няўстойлівыя

Наталля Халанская – актывістка па жыцці. Першая грамадская арганізацыя, у якой яна ўдзельнічала, – Беларуская арганізацыя працоўных жанчын (БАПЖ). Там яна зразумела, што можна рабіць тое, што хочаш, для сябе і людзей навокал.

Шмат чаго я раблю не для кагосьці, як мецэнат, а для сябе і для людзей, якія побач – родных, блізкіх, сяброў.

Гэтак жа было і са стварэннем тайм-клуба “13:87”: Наталлі не хапала ў Бабруйску прасторы, дзе можна цікава бавіць час. Да гэтага яна 10 гадоў жыла ў Менску, ездзіла па Еўропе. Але надышоў час адпраўляць сына ў школу, і актывістка вырашыла вярнуцца ў родны горад.

Да гэтага часу я зразумела, што ў любой кропцы свету ёсць магчымасці, пытанне – як ты будзеш гэта выкарыстоўваць.

Перавага на карысць Бабруйска заключалася ў тым, што тут жыве маці Наталлі, у яе тут ёсць апірышча, і да таго ж у гэтым горадзе ніхто нічога падобнага яшчэ не рабіў. Ідэю антыкавярні, дзе людзі збіраюцца разам, праводзяць сустрэчы, Наталля ўпадабала падчас праграмы той жа БАПЖ, калі ўдзельніцы мелі магчымасць пазнаёміцца з працай розных бізнесаў. Хаця прызнаецца, што адразу думала стварыць адукацыйны праект і нейкі час нават праводзіла курсы па журналістыцы (па першай адукацыі гаспадыня тайм-клуба – журналістка). Але неабходнасць пошуку свайго памяшкання і жаданне даць прастору іншым адукацыйным праектам падштурхнулі Наталлю паглядзець на сваю задумку шырэй. Тут прыдалася другая адукацыя спецыяліста па маркетынгу: прадумаўшы праект, пралічыўшы выдаткі і маркетынгавую стратэгію, суразмоўца запусціла – не, не сацыяльны праект, а – бізнес.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Мне не падабаецца ў беларускіх НДА тое, што яны не ўстойлівыя. Ёсць класныя праекты, але калі знешняя падтрымка заканчваецца, заканчваецца і дзейнасць. І таму я вырашыла рабіць не сацыяльны праект, а бізнес, каб ён быў устойлівы, – тлумачыць Наталля Халанская.

Перад тым, як пачаць, прадпрымальніца правяла маркетынгавае даследаванне і выявілася, што ніхто не разумеў, што такое антыкавярня ці тайм-клуб. Што гэта за мадэль, калі ты прыходзіш у кавярню, дзе няма ежы і наогул незразумела, што там рабіць? Таму спачатку антыкавярня ўяўляла сабой адзін пакойчык, куды наведвальнікаў прываблівалі не ідэямі, а персонай – ёй была, уласна, сама Наталля, якая распавядала, што і навошта яна стварае.

Тады было зусім мала людзей, нашая аўдыторыя складала каля 200 чалавек. І гэта была такая класічная антыкавярня, куды людзі прыходзілі, плацілі за час, гулялі ў настолкі, глядзелі кіно, нешта абмяркоўвалі, нават танчылі і спявалі. Але тады я ўсіх ведала не проста ў твар, а як іх завуць, чым яны займаюцца – гэта была такая закрытая супольнасць. І гэта мне падабалася. Мы нядаўна святкавалі дзень народзінаў, і гэтыя людзі прыйшлі. За 5 год у іх ужо нарадзіліся дзеці, некаторыя сем’і пазнаёміліся ў прасторы “13:87”. Цяпер да нас прыходзяць новыя людзі, іх ужо больш за 2 000, і я ўсіх не ведаю.

“Мы не рабілі інклюзіўную прастору, мы проста рабілі для ўсіх”

Адпачатку ў Наталлі была мэта стварыць прастору, дзе можна ладзіць цікавыя івэнты і сабраць суполку людзей, з якімі камфортна. Але, па яе словах, за 5 гадоў Бабруйск моцна змяніўся, і калі б яна цяпер прыехала сюды, то, напэўна, не рабіла б гэтага. Аднак з цягам часу вакол “13:87” сфармавалася моцная супольнасць актыўных людзей, якой гэта патрэбна, і дзякуючы ёй тайм-клуб працягвае развівацца. Наталля ўвесь час падкрэслівае, што ўвесь рух яна стварае не адна – у яе ёсць выдатная каманда аднадумцаў.

– Чым больш пашыраецца нашая прастора, тым складаней ёй кіраваць. Таму павінны працаваць бізнес-мадэлі і бізнес-працэсы. У нас ёсць структура, у кожнага прапісаныя абавязкі: чэк-ліст адміністратара, дырэктара. У нас з’явілася ўласнае бачанне нас саміх, місія, каштоўнасці. Бо цяпер да нас прыходзіць шмат людзей і не ўсе яны падзяляюць нашыя каштоўнасці.

Крыніца фота: soccoop-by.info

Наталля кажа, што аўдыторыя тайм-клуба – маладыя людзі ўзросту 25+, большасць з якіх адвучылася ў Менску і вярнулася ў родны горад. У іх ёсць сваё бачанне і разуменне, чаго яны хочуць, ёсць запыт на самарэалізацыю. І Наталлі не трэба тлумачыць ім, навошта прыходзіць у антыкавярню, каб нешта паглядзець, пагуляць, паразмаўляць, папіць гарбаты і заплаціць за гэта грошы, калі, напрыклад, усё тое ж самае можна зрабіць бясплатна дома.

Цяпер тайм-клуб “13:87” – гэта каманда з 7 чалавек. Калі раней прастора дэкларавала сваю адкрытасць для кожнага і кожнай, то з часам гэтая фармулёўка займела некаторыя карэктывы.

Мы – адкрытая адукацыяная пляцоўка, якая грунтуецца на нейкім навуковым падыходзе. Але што рабіць з людзьмі, якія таксама актыўныя і складаюць мясцовую супольнасць, але займаюцца нейкімі бяздоказнымі рэчамі? Альбо з тымі, хто займаецца сеткавым маркетынгам? І мы вырашылі, што трэба ўводзіць нейкія правілы, якія сыходзяць з нашых каштоўнасцяў. На сённяшні дзень нашыя каштоўнасці – гэта крытычнае мысленне, нефармальная адукацыя і свабодная, не масавая культура. А яшчэ – даступнасць у самым шырокім яе разуменні. Не толькі фізічная, але і матэрыяльная. Калі ж казаць пра місію, то мы ствараем даступную крэатыўную гарадсткую прастору для розных супольнасцяў.

Калі я пачынала дзейнасць, адгукнуліся дзяўчаты, якія перамяшчаюцца на інвалідных вазках. І, калі яны таксама збіраюцца ўдзельнічаць у гэтай прасторы, яна павінна быць для іх даступнай. І тут не можа быць пытання колькасці, нават калі б быў адзін чалавек з інваліднасцю. І мы адразу рабілі пандус, даступную прыбіральню і нават не разглядалі памяшканне на другім паверсе ці ў сутарэнні, дзе няма ліфта і зручнага спуску. Мы не рабілі інклюзіўную прастору, мы проста рабілі для ўсіх.

Мясцовыя ўлады ўжо ўспрымаюць тайм-клуб як гульца культурнага рынку, але каб даказаць, што яны – не ворагі, спатрэбілася пяць год. Цяпер Наталля ўваходзіць у раду па развіцці малога прадпрымальніцтва пры Бабруйскім выканкаме. 

А што з грашыма?

У тайм-клуба “13:87” ёсць свая візія далейшага развіцця. Па-першае, стаць не проста гарадской, а агульнагарадской прасторай. У Бабруйску жыве 220 тысяч чалавек, і калі 5 000 з іх будуць прыходзіць у “13:87”, мэта будзе дасягнутая. А яшчэ тайм-клуб хоча аб’ядноўваць не толькі суполнасці, але і гарадскіх экспертаў у розных напрамках – урбаністыцы, экалогіі.

Мы хочам рабіць супольныя праекты “горад – бінес – НДА”, дапамагаць людзям знаходзіць адзін аднаго, – дзеліцца Наталля. – Для гэтага нам трэба ўзгадавàць сваіх экспертаў, таму мы цяпер распрацоўваем праграму лідарства з адмысловым ухілам.

Цяпер тайм-клуб “13:87” – гэта бізнес, які з цягам часу набыў сацыяльны ўхіл, і дзякуючы гэтаму прастора ўваходзіць у сетку беларускіх сацыяльных прадпрыемстваў CINGO. Але карэляваць каштоўнасці з бізнесам досыць складана. Каб займець больш устойлівасці, прастора хоча займець уласны будынак. Каб працаваць на гэта, плануецца запусціць некалькі ўстойлівых праектаў для бізнесоўцаў.

Пытанне рэнтабельнасці і прыбытковасці для сацыяльнага бізнесу важнае і складанае. Напрыклад, цяпер тайм-клуб працуе ў невялікі плюс, але ёсць пазыкі за лета. Калі іх заплаціць, дзейнасць прасторы выйдзе ў нуль. Але недахоп грошай – звыклыя рэаліі, якія Наталлю ўжо не палохаюць.

Апроч грашовага, ёсць яшчэ і сацыяльны капітал. Напрыклад, я магу бясплатна хадзіць да нашых партнёраў на ёгу, альбо піць каву. Мне вельмі падабаецца маё жыццё тут, хаця ў мяне няма грошай, каб набыць кватэру ці з’ездзіць у адпачынак. Але пытанне грошай не такое вострае. Хутчэй, у мяне ёсць адказнасць за людзей, якія тут працуюць. Я магу не зарабіць сабе на зарплату, але на аплату іх працы я зарабіць павінна.

Наталля прызнаецца, што ў яе ёсць пэўня страхі, звязаныя з развіццём прасторы, напрыклад, што людзі не падтрымаюць памкненне каманды займець уласны будынак. Але сама яна стараецца такія думкі адганяць. Бо, апроч страхаў, ёсць шмат таго, што натхняе і надае моцы працаваць далей. Найперш – гэта людзі, якіх Наталля сустракае ў жыцці, якія не баяцца нешта рабіць.

Падчас канферэнцыі па сацыяльным бізнесе ў Бабруйску. Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Канешне, у бізнесе бывае ўсялякае. У Наталлі здараліся і грашовыя правалы, але яна ставіцца да іх спакойна: ну, грошы – сплацілі. Аднойчы была і такая гісторыя, калі на выступ вядомага спевака ў “13:87” не прыйшоў ніводзін чалавек, у тым ліку з каманды тайм-клуба, таму што ў гэты дзень было адкрыццё тэатральнага фестываля ў Бабруйску, і ўсе пайшлі туды. І музыка адыграў увесь канцэрт для гукарэжысёра. Было вельмі сорамна. Але потым выступоўца пагадзіўся зайграць яшчэ раз на вялікай імпрэзе, і тады ўсё прайшло выдатна.

Але правалы падаюцца не такімі страшнымі, калі азіраешся назад і бачыш пройдзены шлях і рост.

– Я лічу “13:87” дасягненнем. І калі мяне кудасьці запрашаюць прыехаць распавесці пра тайм-клуб, – я еду. Таму што калі мяне калісьці нехта змог натхніць, то, магчыма, і я змагу натхніць кагосьці, – падсумоўвае Наталля.

Другие новости раздела «Инклюзив»

Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль
Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль
Гаспадыня бабруйскага тайм-клуба “13:87” распавядае пра тое, як сумясціць бізнес і каштоўнасці, чаму важная даступнасць, а таксама дзеліцца праваламі і дасягненнямі.
Новыя бізнес-мадэлі – рэальнасць для сацыяльнай эканомікі
Новыя бізнес-мадэлі – рэальнасць для сацыяльнай эканомікі
Як зрабіць так, каб прадукты, якія ствараюць сацыяльныя прадпрыемствы, куплялі не з пачуцця шкадавання?
Сацыяльны бізнес у Беларусі: дзе шукаць прыбытак?
Сацыяльны бізнес у Беларусі: дзе шукаць прыбытак?
У Бабруйску 25 – 27 кастрычніка прайшла канферэнцыя сеткі сацыяльных прадпрыемстваў CINGO, прысвечаная новым бізнес-мадэлям.
"Повестка 50": история одной кампании
"Повестка 50": история одной кампании
Общественная кампания по реализации принципов Конвенции ООН о правах людей с инвалидностью подводит итоги и намечает новые горизонты.
Инвалидность: как нужно и не нужно о ней говорить
Инвалидность: как нужно и не нужно о ней говорить
Важно не только то, О ЧЁМ вы говорите, но и КАК. И если вы – журналист, блогер, публичный человек, а одна из ваших тем – люди с инвалидностью, то вот несколько рекомендаций, как подавать её корректно.
«Это наша большая совместная работа»
«Это наша большая совместная работа»
За три года (столько в Беларуси реализовывалась кампания «Повестка 50») изменить жизнь в городах невозможно. Но изменить структуру отношений в местных сообществах – вполне.
Кампания «Повестка 50» завершилась Форумом регионального развития
Кампания «Повестка 50» завершилась Форумом регионального развития
Форум был посвящён не столько итогам, сколько вызовам и перспективам после создания и подписания местных повесток.
«Пропал страх и появилась уверенность»
«Пропал страх и появилась уверенность»
Участники кампании «Повестка 50» представили собственные концепции проектов для решения проблем людей с инвалидностью в своих городах.
Михаил Мацкевич: Как создать местную повестку и сделать ее инструментом решения проблем
Михаил Мацкевич: Как создать местную повестку и сделать ее инструментом решения проблем
Чтобы достичь изменений, нужно быть заинтересованными в них и перестать возлагать все надежды на государство.
«Если человек не может выйти из квартиры, ему не нужен доступный Оперный театр»
«Если человек не может выйти из квартиры, ему не нужен доступный Оперный театр»
В Столбцах рассказали об универсальном дизайне и провели пилотный мониторинг доступности двух городских объектов.
Местная повестка в Воложине: миссия выполнима
Местная повестка в Воложине: миссия выполнима
«Специфика разная, приоритет один». В Воложине подписали локальную стратегию реализации Конвенции ООН по правам людей с инвалидностью.
«Сначала был шок». Как в Щучине шли к решению проблем людей с инвалидностью
«Сначала был шок». Как в Щучине шли к решению проблем людей с инвалидностью
В Щучине подвели итоги кампании «Повестка 50» и подписали местный план действий по реализации Конвенции по правам людей с инвалидностью.
В Столине разработали программу повышения качества жизни людей с инвалидностью
В Столине разработали программу повышения качества жизни людей с инвалидностью
Райцентр стал вторым городом в Беларуси и первым в Брестской области, где подписали местный план реализации принципов Конвенции ООН о правах людей с инвалидностью.
Законопроект о правах людей с инвалидностью: инновации в деталях, архаизм общего подхода
Законопроект о правах людей с инвалидностью: инновации в деталях, архаизм общего подхода
Обсуждение законопроекта «О правах инвалидов и их социальной интеграции» подошло к концу. Какие преимущества и недостатки содержит новый документ?
«Повестка 50» в Беларуси: от стратегий к воплощению
«Повестка 50» в Беларуси: от стратегий к воплощению
Участники кампании «Повестка 50» из пяти пилотных городов обсудили достижения в создании местных повесток по реализации Конвенции о правах людей с инвалидностью.
В Столбцах подписали местный план действий по реализации Конвенции о правах людей с инвалидностью
В Столбцах подписали местный план действий по реализации Конвенции о правах людей с инвалидностью
Примечательно, что из пяти пилотных городов Столбцы последними присоединились к кампании «Повестка 50», но первыми завершили подготовку местной повестки.
Зніжкі на лекі, бясплатны санаторый. Якія ільготы даступныя людзям з інваліднасцю ў Стаўпецкім раёне
Зніжкі на лекі, бясплатны санаторый. Якія ільготы даступныя людзям з інваліднасцю ў Стаўпецкім раёне
У Стоўпцах рэалізуецца праект “Адкрыты дыялог”, мэта якога – праінфармаваць людзей з інваліднасцю аб правах, ільготах, магчымасцях атрымання медыцынскіх, сацыяльных паслуг, мерах дзяржпадтрымкі.
“Павестка 50” у Стоўбцах: нізкапольны аўтобус, гукавыя светлафоры і кансультацыі
“Павестка 50” у Стоўбцах: нізкапольны аўтобус, гукавыя светлафоры і кансультацыі
У Стоўбцах распавялі пра вынікі стварэння лакальнай павесткі для вырашэння праблем людзей з інваліднасцю і прэзентавалі міні-праект “Адкрыты дыялог”.
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва
У Валожыне прадставілі чарнавік мясцовай павесткі і падвялі вынікі рэалізацыі міні-праекта ў рамках кампаніі “Павестка-50”.
Імкнуцца стаць на месца чалавека з інваліднасцю. У Століне прэзентавалі маніторынг дасяжнасці
Імкнуцца стаць на месца чалавека з інваліднасцю. У Століне прэзентавалі маніторынг дасяжнасці
28 траўня ў горадзе прайшла прэзентацыя вынікаў праекту “Роўныя Роўным”, які быў прысвечаны маніторынгу безбар’ернага асяроддзя ў горадзе.
Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль

Гаспадыня бабруйскага тайм-клуба “13:87” распавядае пра тое, як сумясціць бізнес і каштоўнасці, чаму важная даступнасць, а таксама дзеліцца праваламі і дасягненнямі.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо

Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.