Вторник 18 сентября 2018 года | 23:25
  • бел / рус
  • eng

“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)

13.09.2016  |  Год беларускага мыслення   |  Служба информации «ЕвроБеларуси»,  
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)

У Мінску адкрываецца ўнікальная выстава нацыянальнага мыслення з прыватных калекцый беларускіх філосафаў.

Лічаныя дні застаюцца да беспрэцэдэнтнай для Беларусі падзеі – Тыдня беларускага мыслення, які пройдзе з 19 па 25 верасня. Ён стане своеасаблівым вынікам Году беларускага мыслення (які, насамрэч, расцягнуўся больш, чым на год) і адзначыўся разнастайнымі даволі рэзананснымі акцыямі. Так, арганізатары намагаліся звярнуць увагу на мысленне як на з'яву ў нашым жыцці, культуры і самаразуменні. Найперш гэта было зроблена праз такія "папулярныя акцыі" – збор цытат айчынных мысляроў і выданне Цытатніка беларускага мыслення, цішотак з выслоўямі вялікіх беларусаў і г.д. А завяршаецца год максімальна грунтоўнай і напружанай падзеяй, якая будзе ўключаць самыя розныя фарматы.

Насамрэч, мысленне, канешне ж, немагчыма абмежаваць годам ці тыднем, яно часцей за ўсё цураецца шуму, масавасці і шырокай публічнасці, але арганізатары хацелі б канцэнтравана прадставіць нашыя здабыткі і актуальны стан, каб далей у "нармальным" рэжыме працаваць больш адпаведна таму ладу жыцця, які вымагае мысленне. 

А адкрые Тыдзень 16 верасня незвычайная выстава “Cogito Albarutheniae. Панарама беларускага мыслення”, якая дапаможа пераканацца: Беларусь – краіна мысляроў. Арганізатары выставы – Міжнародны кансорцыум “ЕўраБеларусь“, Лятучы ўніверсітэт, Беларускі Калегіюм – сабралі найцікавейшыя айчынныя інтэлектуальныя выданні ад пачатку 1990-х гадоў: ад самвыдатаўскіх улётак да часопісаў, зборнікаў, анталогій ды энцыклапедый.

Як распавяла адна з арганізатараў падзеі Таццяна Вадалажская, ідэя зрабіць падобны праект, прысвечаны беларускім інтэлектуальным часопісам, нарадзілася некалькі гадоў таму. Бо праз такі фармат бачны не толькі даробак за гэты час, але і вельмі жыва рэпрэзентуецца шлях, які выбудоўвае наш беларускі інтэлектуальны дыскурс. Але цяпер гэтая ідэя дапоўнілася яшчэ і іншымі перыядычнымі выданнямі, энцыклапедыямі, зборнікамі і асобнымі кнігамі. Гэта стварае ўжо шматгранную карціну, але па-ранейшаму ў ёй самае важнае – гэта магчымасць убачыць дынаміку, шлях ці нават шляхі, праз якія ідзе мысленне. Тыдзеь беларускага мыслення пачынаецца менавіта з выставы, каб задаць агульны кантэкст успрымання таго, што будзе адбывацца. Бо сённішнія праблемы, дыскусіі і тэмы вельмі важна разумець не толькі, як тое, што адбываецца тут і цяпер, а як частку агульнай прасторы, якая ахоплівае сабой і мінулыя гады. Гэта дае магчымасць памясціць сябе ў культуру і інтэлектуальную гісторыю.

У той жа час, нягледзячы на досыць актыўнае развіццё беларускай думкі ў апошнія гады, выставу “Cogito Albarutheniae” нельга назваць “дэкларацыяй адраджэння” нацыянальнага мыслення.

Выстава дае магчымасць зразумець, што ў нас ёсць грунт і мы расцем, разготваемся, а не адраджаемся наноў у кожным пакаленні. Напэўна, самае цікавае – менавіта развіццё. Тое, як выбудоўваўся шлях асобных людзей, ідэй, ініцыятываў, ак паступова ад самвыдатаўскіх і поўных энтузіязму і радасці адкрыцця тэкстаў мы пераходзім да грунтоўных выданняў, серыяў і нават протаінстытуцыяў, – падзялілася Таццяна Вадалажская са Службай інфармацыі “ЕўраБеларусі”.

Канец 1980-х – пачатак 1990-х гадоў даў беларусам першую за многія стагоддзі магчымасць вымавіць тое, што ўяўлялася важным, але немагчыма было сказаць раней. І вынік гэтых плёнаў стаў нечаканым для саміх беларусаў і іх суседзяў. Бо выявіліся дзве тэндэнцыі. Адна палягала ў тым, што самыя розныя сферы думання зліваліся ў адзінае поле, адны і тыя ж людзі займаліся і гісторыяй, і этнаграфіяй, і інтэлектуальнай праблематыкай. “Старажытны чалавечы сінкрэтызм навук і мастацтваў раптам праявіўся напрыканцы ХХ стагоддзя ў беларускіх інтэлектуальных даследваннях”, – адзначыла акадэмічны дырэктар Беларускага Калегіюма, доктар філасофіі і сакральнай тэалогіі Ірына Дубянецкая.

З гэтага сфармавалася другая тэндэнцыя: усё, пра што пісалі беларусы, атрымлівала інтэлектуальнае вымярэнне. Нават першыя спробы шукаць сваю палітычную сцяжыну – што добра бачна па прадстаўленых на выставе самвыдатаўскіх газетах і часопісах. І гэта нас вылучае сярод суседзяў: беларускія шляхі да вызвалення ішлі праз інтэлектуальнае мысленне.

У выставе цікавыя не толькі самі выданні, але і тое, як яны збіраліся. У гэтым дапамагалі  выдавецтвы “ЛогвінаЎ” і “Тэхналогія”, сюды ўвайшлі калекцыі Беларускага калегіюму, Лятучага ўніверсітэта і “Палітычнай сферы”, але асноўную масу складаюць прыватныя кнігазборы Валянціна Акудовіча, Ірыны Дубянецкай, Таццяны Вадалажскай, Міхала Анемпадыстава, Уладзіміра Мацкевіча, Станіслава і Эдуарда Дубянецкіх, Андрэя Шутава.

“Выданні прадстаўлены ў максімальна шырокім дыскурсе, пачынаючы з асэнсавання ўласнай гісторыі, нацыянальнай ідэнтычнасці, модуса ў геапалітыцы, культуры, мовы, і завяршаючы асэнсаваннем свайго месца ў сусвеце”, – абмалёўвае маштаб выставы кіраўнік аддзялення філасофіі і літаратуры Беларускага Калегіюма Валянцін Акудовіч.

На думку адной з экспазітараў выставы Сафіі Садоўскай, тэма гісторыі беларускай думкі апынулася амаль непад'ёмнай для такога мерапрыемства – так шмат хочацца змясціць і так шмат створана. Некаторыя кнігі, часопісы вартыя асобных выстаў і індывідуальнай увагі. Усё гэта сабрана ў адной выставе, таму што, па задумцы арганізатараў, гэта павінна быць панарама беларускай думкі, якая дасць магчымасць гледачам убачыць, як шмат напісана, зроблена і выдадзена, пакажа грандыёзнасць маштабу нацыянальнага мыслення. Унікальнай падзею робіць тое, што падобнае арганізуецца ў Беларусі ўпершыню.

Выстава паказвае, што мы маем на сённяшні дзень – а гэта звыш за 250 імёнаў, якія мысляць Беларусь. Спіс застаецца адкрытым, і гэта тое, што можа натхняць і надаваць крылы.

UPD.: Канцэрт гурта EVAND — падчас адкрыцця выставы:

Відэазапіс імпрэзы:

Другие новости раздела «Год беларускага мыслення»

Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Не ўсякі, хто мае дыплом, можа звацца інтэлектуалам, і ў той жа час — пытанні, датычныя да мыслення, існуюць у любых, часам, нават самых нечаканых сферах.
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Ці сапраўды мы жывем у кантэксце, дзе недастаткова, каб мысленне было і працавала – яно павінна яшчэ заявіць пра гэта?
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Ці можна захоўваць і абараняць незалежнасць краіны, калі нацыянальная ідэнтычнасць неразвітая?
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Эксперт называе яе “парокам сэрца” ў целе горада. Чаму Цэнтральнай (Кастрычніцкай) плошчы так і не ўдалося гарманічна ўпісацца ў сталічны ландшафт?
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Гэтая рэч заваявала прыхільнасць соцень беларусаў, і ў той жа час паўстала армія ненавіснікаў вышыванкі. Чаму яна выклікае такія жарсці?
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
У сталічным "Корпусе 8" адбылося ўрачыстае закрыццё ўнікальнай для краіны падзеі.
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
При самом благоприятном варианте развития событий изменения климата в ближайшие десятилетия необратимы — и, как следствие, неизбежно изменится весь привычный уклад жизни человечества.
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Калі тэмы «беларуская нацыя» і «беларуская дзяржава» ўжо ў значнай ступені асэнсаваныя паліталагічнай супольнасцю, то феномен беларускага аўтарытарызму яшчэ чакае грунтоўных даследаванняў.
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Што рабіць, калі людзі паводзяць сябе як аўтаматы, як не пераўтварыцца ў жывёл з безумоўным даходам і чаму Беларусь – прымітыўная мегамашына.
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Галоўная праблема, як вынікае з дыскусі падчас круглага стала «Вусная гісторыя як новы спосаб асэнсавання мінулага і гістарычнага мыслення», - пакуль вельмі невялікі грамадскі запыт на памяць.
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Што замінае развівацца рынку інтэлектуальных сістэм у Беларусі?
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
У Мінску адбылася прэзентацыя найстарэйшай у Беларусі нефармальнай адукацыйнай і інтэлектуальнай прасторы.
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
Што такое Лятучы ўніверсітэт і як у ім гуляюць.
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
Узгадваем інтэлектуальнае жыццё краіны цягам Года беларускага мыслення.
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
У Мінску адкрылася выстава інтэлектуальных выданняў “Cogito Albarutheniae. Панарама беларускага мыслення”.
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
У Мінску адкрываецца ўнікальная выстава нацыянальнага мыслення з прыватных калекцый беларускіх філосафаў.
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Новы навучальны сезон у Лятучым універсітэце будзе абвешчаны ўжо ў сярэдзіне верасня, заняткі ж традыцыйна пачнуцца з сярэдзіны кастрычніка.
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
У верасні беларусаў чакаюць сем дзён, насычаных інтэлектуальнымі прыгодамі.
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
У чым розніца паміж Лятучым універсітэтам і традыцыйным і як Гульня ўплывае на нас і наша існаванне ў гэтым свеце?
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна  абсалютна нерэальны праект
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна абсалютна нерэальны праект
Якім чынам Беларусь можа выкарыстаць ідэю новай аб’яднанай Еўропы?
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва

У Валожыне прадставілі чарнавік мясцовай павесткі і падвялі вынікі рэалізацыі міні-праекта ў рамках кампаніі “Павестка-50”.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

Окруженные демократией. Как власть готовит сценарий для выборов 2019 года

На официальном сайте президента дан вольный пересказ выступления Лукашенко при назначении новых членов правительства.