Вторник 18 сентября 2018 года | 23:26
  • бел / рус
  • eng

“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)

20.09.2016  |  Год беларускага мыслення   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа) Фота Службы інфармацыі ЕўраБеларусі

Што такое Лятучы ўніверсітэт і як у ім гуляюць.

Складана апісаць тое, што знаходзіцца ў пастаянным руху і заўсёды змяняецца. Таму найлепшая прэзентацыя ў гэтым выпадку – жывыя эмоцыі ад таго, што адбываецца тут і цяпер і расповед “з першых вуснаў”. Пра тое, чым ёсць Лятучы ўніверсітэт, падчас прэзентацыі ў межах Тыдня беларускага мыслення распавялі самі яго ўдзельнікі.

Як зазначыў кандыдат філасофскіх навук Павел Баркоўскі, пытанне стварэння Лятучага ўніверсітэту адразу паўстала практычна: як стварыць у Беларусі ўніверсітэт, прычым не проста альтэрнатыву існуючым, а пры ўсведамленні таго, што ўніверсітэт сёння знаходзіцца ў крызісе.

 – Разважаючы над гэтым пытаннем, мы павяліся на вялікую авантуру, каб рабіць гэты праект – універсітэт, які будзе збіраць лепшыя розумы Беларусі, – падзяліўся Павел Баркоўскі.

А для філосафа, метадолага і галоўнага стваральніка Лятучага Уладзіміра Мацкевіча ўніверсітэт меў цалкам канкрэтнае азначэнне: гэта павінна быць месца, “дзе я магу стаць чалавекам”. Гэта месца для самарэалізацыі, самавызначэння.

 – Калі я гэта зразумеў, мне адразу перастаў падабацца Ленінградскі ўніверсітэт (дзе Мацкевіч вучыўся на той час. – ЕўраБеларусь.), я на трэцім курсе хацеў кінуць гэтае навучанне, каб шукаць сапраўдны Універсітэт. Але ў 1970-я гады гэта было вельмі цяжка, і я зразумеў, што павінен рухацца да таго, каб калі-небудзь стварыць свой Універсітэт, – узгадаў Уладзімір Мацкевіч.

На думку Паўла Баркоўскага, Лятучы вылучае пэўны нерв, у ім ёсць пульс жыцця. Доказ гэтаму – той жа Тыдзень беларускага мыслення, народжаны ў тым ліку і ў Лятучым.

Але, мабыць, галоўная яго адметнасць у тым, што выкладаныя курсы, Школы, семінары немагчыма пачуць больш ні ў якой адукацыйнай прасторы Беларусі (дый не схлусім, калі скажам, што і свету). Зрэшты, сакрэт тут хаваецца зусім не ў ведах, адукацыйны працэс – мабыць, адзін з апошніх складнікаў Лятучага. Уся “соль” – у працэсе, які ёсць пастаянным мысленнем і… Гульнёй.

– Паўставанне Універсітэта – скок у невядомае,  – так акрэсліў стварэнне і дзейнасць Лятучага дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў. – Мы не ведаем, якім мусіць быць універсітэт, яго вынік творыцца ў самім працэсе. Тое самае і ў Гульні: яе вынік невядомы, і гэтым яна цікавая.

У Гульні, як і ва Універсітэце, адбываецца пастаяннае нязмушанае развіццё – у тым ліку і чалавека. Бо гуляць немагчыма прымусіць. Такі ж прынцып і ў Лятучым: ніхто не можа прымусіць у ім вучыцца. Але там можна паспрабаваць пагуляць у досыць складаныя гульні.

Андрэй Ягораў.

– Як чалавек, які працуе ў дзяржаўным універсітэце, я разумею, што гэта пародыя, гэта нават не штодзённасць, а кафкіянская логіка, калі ты мусіш удзельнічаць у нейкіх незразумелых рытуалах, навязаных дзяржавай, падпарадкоўвацца вялікай колькасці правіл, каб проста самазахавацца, – адзначыла кандыдат філасофскіх навук Вольга Орышава. – Таццяна Вадалажская сказала, што ў Беларусі выжываюць, і ў такім месцы сапраўды вельмі складана адчуць сябе чалавекам. І я маю адносіны да Лятучага ўніверсітэта таму, што гэта тое месца, дзе можна адчуць сябе жывым.

Вольга Орышава.

Адну з галоўных рысаў Універсітэту – зменлівасць – доктар філасофіі, доктар сакральнай тэалогіі Ірына Дубянецкая акрэсліла такім чынам: у кожным наступным годзе ад Лятучага ўніверсітэту варта чакаць зусім не таго, што было ў папярэднім, а чагосьці зусім іншага – нават калі назва курса пры гэтым застаецца адна і тая ж.

Аднак зменлівасць – не азначае адсутнасць пэўных межаў і прынцыпаў. Пра іх распавяла каардынатар Лятучага ўніверсітэту Таццяна Вадалажская.

Першы прынцып – гэта адукацыйная прастора, не абмежаваная заняткамі з выкладчыкам, тут увесь час існуюць розныя формы ўзаемадзеяння. Другі прынцып звязаны з тым, што ў Лятучым універсітэце няма дысцыплін і прафесійных кірункаў, а ёсць адукацыя праз сустрэчу з майстрам, мысляром, настаўнікам. Змест адукацыі заключаецца перадусім у мысленні. І, нарэшце, трэці прынцып – самавызначэнне і самавызначанасць. Бо ніхто не задае траекторыю, па якой трэба рухацца – і гэта найбольш складана для тых, хто ідзе ва Універсітэт у якасці слухача. Тут ніхто не прапануе канкрэтную праграму, наадварот, чалавек павінен ведаць, навошта ён ідзе ва Універсітэт і што хоча там знайсці. Такая “перакуленая” схема – вельмі нязвыклая для нашай сістэмы адукацыі, але яна дазваляе фармаваць уласны светапогляд і мысленне.

Таццяна Вадалажская і Ірына Дубянецкая.

Падчас імпрэзы слухачы і мысляры Лятучага дзяліліся асабістымі траекторыямі і ўласнымі ўражаннямі ад праналежнасці да гэтай прасторы, шмат казалі пра Універсітэт як пра месца жывога мыслення. Напрыканцы ж адбылася прэзентацыя адукацыйных курсаў. Яна складаецца з некалькіх узроўняў і формаў. Першы ўзровень – агульнаадукацыйныя курсы. Ужо ў першым семестры, які распачнецца ў кастрычніку – лістападзе, слухачоў чакаюць працяг курса Уладзіміра Мацкевіча “Індывідуальнасць і мысленне. Уводзіны ў філасофію”, курс Ігара Бабкова “Уводзіны ў посткаланіяльную тэорыю”, Школа Бібліі Ірыны Дубянецкай, “Сацыяльная тэорыя і сучаснасць” ад Галіны Русецкай, а таксама “Тэхнікі сімвалічнай інтэрпрэтацыі. Семіётыка” ад Паўла Баркоўскага і Аляксандра Сарна.

Другі семестр, які распачнецца ў лютым, запоўняць курс Міхала Анемпадыстава “Dызань!5”, “Правілы аналітыкі: дадзеныя і іх інтэрпрэтацыя” Андрэя Ягорава і Алены Барадачовай, “Катэгорыі і прынцыпы гістарычнага мыслення” Ліліі Ілюшынай, “Сучасныя медыя і прынцыпы іх аналізу” Аляксандра Сарна.

Апроч курсаў, ёсць яшчэ і семінары. Так, Вячаслаў Бабровіч прапануе заняцца “Тэорыямі і практыкамі дэмакратыі”, Міхаіл Баярын і Ігар Кулікоў ладзяць “Майстэрню Свамовы: мысліць па-беларуску”, Уладзімір Мацкевіч і Таццяна Вадалажская працягнуць “Метадалагічны семінар”.

Акрамя гэтага будуць працаваць распачатыя летась чатыры Школы Магістраў Гульні, да якіх можна далучыцца, даслаўшы заяўку з матывацыйным лістом і прайшоўшы сумоўі з кіраўнікамі Школ.

Алег Дзярновіч, кіраўнік Школы ВКЛ.

Заяўкі на навучанне ў Лятучым універсітэце прымаюцца да 10 кастрычніка на сайце: fly-uni.org.

Відэазапіс імпрэзы:

Другие новости раздела «Год беларускага мыслення»

Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Не ўсякі, хто мае дыплом, можа звацца інтэлектуалам, і ў той жа час — пытанні, датычныя да мыслення, існуюць у любых, часам, нават самых нечаканых сферах.
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Ці сапраўды мы жывем у кантэксце, дзе недастаткова, каб мысленне было і працавала – яно павінна яшчэ заявіць пра гэта?
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Ці можна захоўваць і абараняць незалежнасць краіны, калі нацыянальная ідэнтычнасць неразвітая?
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Эксперт называе яе “парокам сэрца” ў целе горада. Чаму Цэнтральнай (Кастрычніцкай) плошчы так і не ўдалося гарманічна ўпісацца ў сталічны ландшафт?
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Гэтая рэч заваявала прыхільнасць соцень беларусаў, і ў той жа час паўстала армія ненавіснікаў вышыванкі. Чаму яна выклікае такія жарсці?
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
У сталічным "Корпусе 8" адбылося ўрачыстае закрыццё ўнікальнай для краіны падзеі.
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
При самом благоприятном варианте развития событий изменения климата в ближайшие десятилетия необратимы — и, как следствие, неизбежно изменится весь привычный уклад жизни человечества.
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Калі тэмы «беларуская нацыя» і «беларуская дзяржава» ўжо ў значнай ступені асэнсаваныя паліталагічнай супольнасцю, то феномен беларускага аўтарытарызму яшчэ чакае грунтоўных даследаванняў.
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Што рабіць, калі людзі паводзяць сябе як аўтаматы, як не пераўтварыцца ў жывёл з безумоўным даходам і чаму Беларусь – прымітыўная мегамашына.
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Галоўная праблема, як вынікае з дыскусі падчас круглага стала «Вусная гісторыя як новы спосаб асэнсавання мінулага і гістарычнага мыслення», - пакуль вельмі невялікі грамадскі запыт на памяць.
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Што замінае развівацца рынку інтэлектуальных сістэм у Беларусі?
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
У Мінску адбылася прэзентацыя найстарэйшай у Беларусі нефармальнай адукацыйнай і інтэлектуальнай прасторы.
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
Што такое Лятучы ўніверсітэт і як у ім гуляюць.
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
Узгадваем інтэлектуальнае жыццё краіны цягам Года беларускага мыслення.
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
У Мінску адкрылася выстава інтэлектуальных выданняў “Cogito Albarutheniae. Панарама беларускага мыслення”.
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
У Мінску адкрываецца ўнікальная выстава нацыянальнага мыслення з прыватных калекцый беларускіх філосафаў.
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Новы навучальны сезон у Лятучым універсітэце будзе абвешчаны ўжо ў сярэдзіне верасня, заняткі ж традыцыйна пачнуцца з сярэдзіны кастрычніка.
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
У верасні беларусаў чакаюць сем дзён, насычаных інтэлектуальнымі прыгодамі.
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
У чым розніца паміж Лятучым універсітэтам і традыцыйным і як Гульня ўплывае на нас і наша існаванне ў гэтым свеце?
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна  абсалютна нерэальны праект
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна абсалютна нерэальны праект
Якім чынам Беларусь можа выкарыстаць ідэю новай аб’яднанай Еўропы?
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва

У Валожыне прадставілі чарнавік мясцовай павесткі і падвялі вынікі рэалізацыі міні-праекта ў рамках кампаніі “Павестка-50”.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

Окруженные демократией. Как власть готовит сценарий для выборов 2019 года

На официальном сайте президента дан вольный пересказ выступления Лукашенко при назначении новых членов правительства.