Вторник 20 августа 2019 года | 00:48
  • бел / рус
  • eng

Аляксей Крывалап: Купляйце беларускае, альбо Што рабіць, калі заўтра ніколі не наступіць

12.11.2016  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Аляксей Крывалап: Купляйце беларускае, альбо Што рабіць, калі заўтра ніколі не наступіць

Дзіўным чынам у нашай краіне святкуецца Дзень Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі і абсалютна паспяхова будуецца грамадства спажывання.

У межах цыкла Міжнароднага кансорцыюму “ЕўраБеларусь” і Лятучага ўніверсітэту  "Уяўляючы Беларусь: ідэі і вобразы для супольнай будучыні” адбылася адкрытая лекцыя культуролага Аляксея Крывалапа “Купляйце беларускае, альбо Што рабіць, калі заўтра ніколі не наступіць?”

Добра знаёмы кожнаму беларусу слоган “купляйце беларускае” пераўтварыўся ў своеасаблівы інтэрнэт-мем, які жыве асобным жыццём. І калі з гэтым  пасылам усё больш-менш зразумела, то што значыць пастаноўка пытання пра заўтра, якое можа не наступіць? Гэта лектар паспрабаваў патлумачыць, і мімаволі спарадзіў яшчэ больш пытанняў у аўдыторыі…  

Выступоўца адштурхоўваўся ад думкі з лекцый Уладзіміра Мацкеіча і Сяргея Сахарава пра тое, што мы ўвесь час чакаем навінаў.  Гартаючы стужку ў Фэйсбуку, чытаючы сайты, мы чакаем нейкую “галоўную” навіну. І яна, такое сімвалічнае “заўтра”, усё ніяк не наступае. Жывучы ў грамадстве спажывання, мы гэткім жа спажывецкім чынам ставімся і да медыя. Аляксей Крывалап звярнуў увагу, што пры гэтым у плане карыстання тэхналогіямі абсалютна адсутнічае пытанне мовы (у прыватнасці, беларускай пры карыстанне пошукавымі сістэмамі).

– Атрымліваецца замкнёнае кола: мы спрабуем дачакацца моманту, калі людзі пачнуць нешта шукаць (у інтэрнэце.  – ЕўраБеларусь) на мове, і тады медыя стануць беларускамоўнымі. Але гэты час можа ніколі не наступіць, і мы рызыкуем застацца ў сённяшнім дні. Сітуацыя не змяняецца, таму што не змяняюцца нашы паводзіны спажывання, – робіць акцэнт на простых ісцінах лектар.

Ці зможам мы пры такім раскладзе знайсці падставы для аптымізму адносна будучыні беларускіх медыя? І калі яны захаваюцца, то ў якім выглядзе? – задаўся пытаннямі культуролаг. У сувязі з гэтым ён паспрабаваў вызначыць, якім чынам змяняюцца асаблівасці спажывання інфармацыі і як у дадзенай сітуацыі фармуецца наша ідэнтычнасць.

– Дзіўным чынам у нашай краіне святкуецца Дзень Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі і абсалютна паспяхова будуецца грамадства спажывання, – прапануе паразважаць над недарэчнасцю лектар.

Але калі ўмоўна ўсё можна патлумачыць праз спажыванне, як суаднесці яго з мовай? Ці можам мы казаць пра спажыванне мовы?

Па-першае, варта дадаць яшчэ колькі слоў пра медыя. Хоць яны з’яўляюцца сродкамі масавай інфармацыі, спажываем яе мы ўсё ж вельмі індывідуальна. І тут нельга не прызнаць, што наша спажыванне ў значнай ступені мае пасярэдніцтва іншых арганізацый ці асоб (напрыклад, сацыяльныя сеткі).

– Узнікае пытанне: наколькі гэта з’яўляецца нашай індывідуальнай практыкай? Наколькі гэта нашы жаданні – напісаць пост, сабраць 1000 лайкаў ці завесці 1000 фрэндаў? Бо калі ў нас няма доступу да тэхналогій, то і гэтых жаданняў у нас няма, – гаворыць Аляксей Крывалап.

На яго думку, такая практыка спажывання не дазваляе нам будаваць супольнасць, бо мы спрабуем адрознівацца. У дачыненні да матэрыяльных рэчаў мы выкарыстоўваем спажыванне, каб паказаць свой статус. Але што адбываецца ў выпадку спажывання медыя ці мовы? Ці тут мы таксама мусім адпавядаць нейкім “трэндам”?

Так паступова лектар падыйшоў да пытання ці магчыма змяніць медыя праз змены паводзін аўдыторыі? Напрыклад, чаму не ўсе беларускія карыстальнікі ўсталёўваюць беларускую раскладку ў сваіх смартфонах? А між тым гэта – першы крок да таго, каб змянілася наша практыка спажывання. І пытанне тут не ў навязванні мовы, а ў тым, якім чынам стварыць умовы, каб у людзей з’явілася ўнутраная патрэба для гэтага. Але мы ўвесь час чакаем, што нехта зробіць гэта за нас – і так можна чакаць бясконца.

– Для зменаў у медыясферы патрэбна не чытаць толькі беларускамоўныя выданні, а ствараць новыя праекты, звязаныя з індывідуальнымі практыкамі спажывання, – завяршыў выступ Аляксей Крывалап.

UPD.: Відэазапіс адкрытай лекцыі:

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
"Повестка 50": история одной кампании

Общественная кампания по реализации принципов Конвенции ООН о правах людей с инвалидностью подводит итоги и намечает новые горизонты.

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)

Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Перспективы политического протеста в России: эскизный набросок

Нельзя понять анатомию человека, основываясь исключительно на анатомии обезьяны. Человек продвинулся в своей эволюции куда дальше.