Воскресенье 22 апреля 2018 года | 07:36
  • бел / рус
  • eng

Валянцін Акудовіч: Свабода ніколі не прыходзіць туды, дзе яе не чакаюць (Аўдыё)

29.03.2018  |  Общество   |  Віталь Цыганкоў, Радыё "Свабода",  
Валянцін Акудовіч: Свабода ніколі не прыходзіць туды, дзе яе не чакаюць (Аўдыё)

Ці адбылося Свята сёлета на 25 сакавіка? Чаму беларуская палітычная апазіцыя — гэта аксюмарон? І як разумець афарыстычную фразу, што свабоду нельга заваяваць, а магчыма толькі дачакацца?

Пра гэта ды іншае распавядае ў "Інтэрв’ю тыдня" на Радыё "Свабода" філосаф Валянцін Акудовіч.

Нашыя палітычныя партыі і арганізацыі існуюць таму, што Лукашэнка дазваляе ім існаваць

— Мы з вамі сустрэліся на Дні Волі, каля Опернага тэатра. Чым для вас стала гэтая падзея? Ці чакалі вы такога свята, такой арганізаванасці і маштабнасці?

— Я чакаў такога свята! Ужо даўно чакаў. Яшчэ на пачатку новага стагоддзя пісаў у незалежных выданнях, што досыць паводле аднаго і таго ж сцэнару таптаць вуліцы Мінска, пакуль нас не пачнуць разганяць і хапаць амапаўцы.

Чаму б, пытаўся я тады, не папрасіць дазволу, каб зладзіць сапраўднае Свята недзе каля горада, куды лёгка было б дабрацца электравіком з дзецьмі і сябрамі. Дзе і прамоўцы выступалі б, і спевакі спявалі, і сцягі луналі, і, галоўнае, дзе зусім не было б месца страху ды гвалту.

Нарэшце сёлета дачакаўся. Атрымалася вартае вялікага юбілею Свята. Арганізатарам віват! Маштаб уразіў. Народу было б і значна болей, каб у нядзелю медыя не напалохалі людзей інфармацыяй пра затрыманні. Цынічна кажучы, кожны затрыманы мінусаваў сама меней з паўтысячы тых, хто збіраўся на дазволенае святкаванне. Бо вядома, якая ў нас улада: учора дазволіла, а сёння вось ужо хапае. Дык лепей адседзецца ў хаце...

— Як сказана ў адным фільме, "спачатку планаваліся ўрачыстасці, пасля — арышты. Потым вырашылі сумясціць". Навошта ўлада вырашыла ўсё ж папсаваць свята затрыманнямі? Каб паказаць незалежнаму грамадству, каб на шмат не разлічвалі, каб ведалі, хто ў горадзе гаспадар?

— Ну так, Лукашэнка на другі дзень акурат і сказаў тое самае для СМІ. Зрэшты, а хіба без ягоных слоў мы пра гэта не здагадваліся?

Нашыя палітычныя партыі і арганізацыі існуюць таму, што ён дазваляе ім існаваць. Нашыя выдавецтвы, часопісы і розныя грамадскія праекты існуюць таму, што ён дазваляе ім існаваць. І гэтак далей, і так ва ўсім. А хто ўпарціцца рабіць нешта без дазволу і пагатоў насупраціў Лукашэнку, таго чакае лёс Статкевіча ці Някляева.

Няўжо нехта яшчэ не ведае, што ў нас, кажучы мовай паліталогіі, жорсткі аўтарытарызм? Адпаведна і жыццё такое. Між іншым, яшчэ не самае горшае з магчымых.

Лукашэнка — палітык. Натуральны. Ад прыроды

—​ Ці будзе, на вашую думку, сённяшні рэжым і далей дазваляць грамадзянскай супольнасці заваёўваць новыя астраўкі свабоды? Ці бачыць ён у гэтым нейкія будучыя гарантыі для сябе, ці дзейнічае ён у сваіх інтарэсах, ці проста адступае пад напорам грамадства?

— Лукашэнка — палітык. Натуральны. Ад прыроды. (Раней пра такіх казалі — ад Бога.) Таму ён заўсёды дзейнічаў і будзе далей дзейнічаць выключна зыходзячы з палітычнай мэтазгоднасці. Калі будзе мэтазгодна пашыраць "астраўкі свабоды", то ён ім дазволіць пашырацца, а не — дык не.

Я не аракул, каб прадказваць, што нас чакае далей. Але калі цяперашні палітычны трэнд затрымаецца на нейкі час, то мы зможам паспець шмат чаго вартага зрабіць для краіны і для нашай уласнай разняволенасці. Хаця ў кожным разе можна знайсці магчымасці для вартых спраў.

— Беларуская апазіцыя за апошнія тыдні рыхтавання да Дня Волі нібыта канчаткова афармляе падзел на "канцэртную" і "пратэставую". А як вы лічыце, што цяпер найважнейшае для беларускай палітычнай апазіцыі і грамадзянскай супольнасці? Ці існуе гэтая дылема — пратэст альбо канцэрт, як калісьці ў канцы 1980-х публіцысты ставілі дылему "свабода ці каўбаса"?

— Для мяне наша палітычная апазіцыя — гэта аксюмарон (як жывы нябожчык). Сярод апазіцыянераў даволі людзей, вартых павагі, а некаторых я нават люблю. Але іхная ўласна палітычная вага блізкая да нуля... А вось грамадзянская супольнасць жыве актыўным і надзвычай творчым жыццём, нягледзячы на вышэй згаданы аўтарытарызм. Там безупынна нараджаюцца ўсё новыя і новыя праекты ў самых розных фарматах. Згадайма хаця б унікальны Лятучы ўніверсітэт, створаны Уладзімірам Мацкевічам і яго неверагодна таленавітай камандай. Альбо Кангрэс даследнікаў Беларусі, вымудраны Андрэем Казакевічам. З другога боку, адзін Глеб Лабадзенка з сваім праектам "Мова нанова" за апошнія гады зрабіў для беларускай мовы болей, чым усе апазіцыйныя палітыкі разам узятыя.

Дарэчы, а чым яны ўвогуле там займаюцца, калі не сварацца між сабой ці не сядзяць пад арыштам? Натуральна, я шаржую, аднак у сітуацыі той аўтарытарнай сістэмы, якой жорстка схопленае ўсё грамадства, апазіцыйным палітыкам хіба толькі і застаецца пафасна заклікаць да яе знішчэння. Дык якое тут можа быць свята?

Нацыянальны ўніверсітэт нам вельмі патрэбны

—​ Акурат зараз прыйшла вестка, што Мінгарвыканкам зарэгістраваў прыватную ўстанову адукацыі "Ўніверсітэт імя Ніла Гілевіча". Якім можа і павінен быць гэты ўніверсітэт, на вашую думку?

— Гэта вельмі складаная праблема. Дыскусіі на тэму Нацыянальнага ўніверсітэта вядуцца ўжо не адзін год. Прапаноўваліся самыя розныя варыянты. І той, што цяпер узялі за аснову, наўрад ці будзе канчатковым. Але пакуль не гэта самае важнае. Галоўнае, што ўніверсітэт нарэшце зарэгістраваны. Нам ён вельмі патрэбны. Вельмі.

Дваццаць гадоў таму ў сітуацыі немагчымасці нацыянальнага ўніверсітэта быў створаны Беларускі калегіум. Гэта былі гады надзвычай плённай працы, але калегіум не можа замяніць універсітэта. Таму будзем маліцца, каб у заснавальнікаў універсітэта ўсё атрымалася.

— Калісьці вы афарыстычна сказалі, што свабоду немагчыма адваяваць, яе магчыма толькі дачакацца. Ці не ёсць гэтая заява пэўнай апалагетыкай пасіўнасці, адмовы ад барацьбы?

— Насамрэч я казаў наступнае: Свабоду нельга заваяваць — яе можна толькі дачакацца (ці не дачакацца). Але яе можна дачакацца адно ў тым разе, калі мы яе будзем чакаць, і чакаць менавіта як свабоду. Толькі не трэба блытаць чаканне з пасіўным знаходжаннем у абыякавасці. Калі мы моцна некага чакаем, дык рыхтуемся да сустрэчы.

Свабода ніколі не прыходзіць туды, дзе яе не чакаюць. А сродкі ў гэтай справе чакання могуць быць самыя розныя: ад культурніцкай працы да палітычных акцый. І калі мы ў сваім мностве станем чакаць свабоду, як у нядзелю ля Опернага тэатра, то яна Беларусь не абміне.

Падпісвайцеся на наш Telegram-канал "Думаць Беларусь"!

Другие новости раздела «Общество»

Хто кіруе светам: Трамп з Пуціным ці закрытыя клубы выбраных? (Відэа)
Хто кіруе светам: Трамп з Пуціным ці закрытыя клубы выбраных? (Відэа)
Неўзабаве будзе названы пераможца конкурса ад Фонду глабальных выклікаў (Global Challenges Foundation), які атрымае 5 млн. долараў за ідэю-праект па супрацьдзеянні гэтым самым глабальным праблемам.
Форум "Место встречи: Будущее" прошел 14-15 апреля в Минске (Фото)
Форум "Место встречи: Будущее" прошел 14-15 апреля в Минске (Фото)
Более сотни представителей разных сфер деятельности на протяжении двух дней обсуждали самые инновационные и проблемные тренды сегодняшнего и завтрашнего дня.
Форум "Место встречи: Будущее": начало (Фото)
Форум "Место встречи: Будущее": начало (Фото)
14 апреля в Минске начал работу форум "Место встречи: Будущее".
Технари vs. гуманитарии. Почему такое разделение плохо для инноваций
Технари vs. гуманитарии. Почему такое разделение плохо для инноваций
Почему разделение на технарей и гуманитариев больше не работает? Стоит ли нам назначить "жертв войны за прекрасное будущее"? И как заставить инноваторов из разных сфер поговорить друг с другом?
Новое беларусское кино. Со скоростью черепахи, но с неотвратимостью слона
Новое беларусское кино. Со скоростью черепахи, но с неотвратимостью слона
"Нашы сваякi" — уже так хочется говорить про Леонида Калитеню и Наталью Бружник, что несут на своих плечах проект "СВАЁ КІНО" и немалую часть всего независимого беларусского кинематографа.
Первая беларусская газета с дополненной реальностью
Первая беларусская газета с дополненной реальностью
Все хотят жить в нормальной, хорошей, счастливой стране. Кто-то эмигрирует в страну, которую считает нормальной, кто-то добивается того, чтобы эта страна стала нормальной.
Национальный университет: как не загнать себя в "гетто" в условиях хронической стабильности
Национальный университет: как не загнать себя в "гетто" в условиях хронической стабильности
В Беларуси работает более 50 университетов, однако по мнению ряда беларусских ученых и экспертов, ни одно из этих учебных заведений нельзя назвать университетом в настоящем значении этого понятия.
Фільмы пра беларускую моладзь трапілі ў сталічны пракат (Відэа і аўдыё)
Фільмы пра беларускую моладзь трапілі ў сталічны пракат (Відэа і аўдыё)
12 красавіка ў трох кінатэатрах Мінска пачнуць круціць маладзёжны кінаальманах "Пакаленне.by".
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 3, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 3, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 3, 2018.
Ностальгия и мечта
Ностальгия и мечта
Пытаюсь вспомнить премьер-министров, которые руководили страной после 1994 года. Всплывают какие-то фамилии.
Валянцін Акудовіч: Свабода ніколі не прыходзіць туды, дзе яе не чакаюць (Аўдыё)
Валянцін Акудовіч: Свабода ніколі не прыходзіць туды, дзе яе не чакаюць (Аўдыё)
Ці адбылося Свята сёлета на 25 сакавіка? Чаму беларуская палітычная апазіцыя — гэта аксюмарон? І як разумець афарыстычную фразу, што свабоду нельга заваяваць, а магчыма толькі дачакацца?
Сэнс стагоддзя (Відэа)
Сэнс стагоддзя (Відэа)
Якім чынам падзеі стогадовай даўніны вызначаюць нашу сучаснаць? Беларускія інтэлектуалы і грамадскія дзеячы віншуюць са 100-годдзем БНР і вызначаюць сэнс юбілею.
Свабода і сумневы. Як у Мінску працуе ўніверсітэт, не падобны да іншых
Свабода і сумневы. Як у Мінску працуе ўніверсітэт, не падобны да іншых
Інтэрнэт змяніў сферу адукацыі да непазнавальнасці. Самыя розныя адукацыйныя курсы — ад рамонту сантэхнікі да сучаснай філасофіі — можна засвоіць, не выходзячы з дома. За грошы і без грошай.
Татьяна Водолажская: Университет — это не стены
Татьяна Водолажская: Университет — это не стены
Сколько лет университету? Формально, около тысячи. Но сама идея поставить истину и мышление во главу угла гораздо старше.
Клин клином, смех смехом
Клин клином, смех смехом
В это с трудом поверят современные городские беларусы, я и сам вспоминаю это с сомнением, но я застал то время, когда беларусам русский язык казался смешным.
Святло, якое нам застаецца
Святло, якое нам застаецца
Беларускі дызайнэр, мастак, фатограф, паэт і перакладчык, аўтар "Народнага альбома" Міхал Анемпадыстаў нечакана для ўсіх нас пайшоў з жыцця 24 студзеня гэтага года.
Ничто не ново под луной
Ничто не ново под луной
По календарю март, а впечатление такое, что зима только начинается. Но к марту люди уже устали от зимы.
Пять женщин, которые меняют Беларусь (Фото)
Пять женщин, которые меняют Беларусь (Фото)
Когда обсуждается роль женщин в беларусском обществе, часто возникают споры.
Идеи для масс
Идеи для масс
Массу можно показать пальцем, можно вывести на площадь, собрать на Майдан. А людей, которые овладели идеей, а она ими нет, на площадь не выведешь.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 2, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 2, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 2, 2018.
Рэальная праца Канвенцыі залежыць ад усіх зацікаўленых супольнасцяў і арганізацый

Якія вынікі дае кампанія “Павестка 50”, што дапамагае ўвасобіць у жыццё Канвенцыю аб правах людзей з інваліднасцю ў рэгіёнах?

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

Хто кіруе светам: Трамп з Пуціным ці закрытыя клубы выбраных? (Відэа)

Неўзабаве будзе названы пераможца конкурса ад Фонду глабальных выклікаў (Global Challenges Foundation), які атрымае 5 млн. долараў за ідэю-праект па супрацьдзеянні гэтым самым глабальным праблемам.

Первая беларусская газета с дополненной реальностью

Все хотят жить в нормальной, хорошей, счастливой стране. Кто-то эмигрирует в страну, которую считает нормальной, кто-то добивается того, чтобы эта страна стала нормальной.