Четверг 14 ноября 2019 года | 13:11
  • бел / рус
  • eng

“Гэты касцёл з вайны столькі людзей не бачыў!”

28.09.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
“Гэты касцёл з вайны столькі людзей не бачыў!” Фота: Facebook

У Лынтупах энтузіясты выкупілі гістарычны будынак і ствараюць там культурны цэнтр, каб павялічыць турыстычны патэнцыял рэгіёна.

Тут жыве натхненне

Архітэктар-рэстаўратар Вадзім Гліннік з жонкай Ядвігай Лукашык дзесяць год таму набылі летні дом на Лынтупшчыне. А летась выкупілі там будынак ХІХ стагоддзя і вырашылі стварыць на яго базе культурны цэнтр. Цяпер на краўдфандынгавай платформе Talaka ідзе збор сродкаў на рэстаўрацыю “родных” вокнаў і дзвярэй збудавання, і застаецца зусім не шмат часу, каб у ім паўдзельнічаць: кампанія завершыцца праз тыдзень. Але разам з ёй не завершыцца сам праект. Пра тое, што ўжо зроблена і што ў планах, Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі” распытала ў стваральнікаў культурнага цэнтра “Культыватар”.

Арт-дырэктар "Культыватара" Ядвіга Лукашык. Фота: Facebook

Лынтупшчына здаўна вабіць творчую інтэлігенцыю, і сёння тут маюць лецішчы вядомыя мастакі, кінаакцёры, дызайнеры, распавядае дырэктар цэнтра Вадзім Гліннік. І сапраўды, тутэйшы край здольны дарыць натхненне, бо тут ацалелі надзвычай разнастайныя культурныя і прыродныя ландшафты. На поўдні Лынтупшчына мяжуе з запаведнымі Блакітнымі азёрамі, ландшафты якіх падобныя да фіна-карэльскіх, а на поўначы - суцэльна іншыя паводле характару пагоркі Свянцянскага ўзвышша. Некаторыя вёскі ля Блакітных азёраў - Вайшкуны, Станчыкі - сёння ўжо болей падобныя на курортныя пасёлкі. А на поўначы края некалькі гадоў таму вядомыя культурныя і грамадскія дзеячы выкупілі пустыя дамкі і ствараюць арт-вёску Каптаруны.

Ад творцаў не адстаюць і бізнесоўцы: расіяне выкупілі і рэстаўруюць палацавы комплекс у Лынтупах, каб зрабіць у ім спа-гатэль, беларусы ствараюць аграсядзібы ў наваколлі.  

Яшчэ ў складзе Віленшчыны першай палове ХХ стагоддзя гэтыя землі былі досыць густа заселенымі і заможнымі, уся эканоміка Лынтупаў трымалася на транзіце. Пасля таго, як у 1990-х гадах тут прайшла беларуска-літоўская мяжа, транзітныя шляхі перакрыліся і край стаў паціху прыходзіць у заняпад. У той жа час гэта пайшло на карысць мясцовым краявідам: адсутнасць індустрыялізацыі прывяла да хуткай рэгенерацыі прыроды, да таго ж побач раскінуліся абшары запаведнікаў.

– У саміх Лынтупах планіроўка гістарычнага цэнтра не мянялася з XV стагоддзя, – паказвае Вадзім Гліннік на здымак працоўнага стала свайго камп’ютара. – Тэрыторыя не была разбурана інтэрвенцыямі 1960 – 70-х гадоў. Таму яна ўсё больш і больш вабіць турыстаў.

"Вярнулі" беларусам самага паспяховага камерцыйнага фатографа

Вадзім і Ядвіга таксама вырашылі зрабіць свой унёсак у развіццё турыстычнага патэнцыялу Лынтупшчыны і аб’ядналі вакол гэтай ідэі мясцовых жыхароў і сяброў. Мясцовыя ўлады таксама падтрымалі ініцыятыўных “дачнікаў”.

– У маі мы зарэгістравалі некамерцыйную арганізацыю “Лынтупскі культурны цэнтр “Культыватар”. Але да гэтага мы выкупілі закінутую камянічку, якую прадавалі з аўкцыёна. З аднаго боку, мы робім рамонт у адпаведнасці з усімі сучаснымі будаўнічымі стандартамі, з іншага – вырашылі не чакаць, пакуль рэстаўрацыя скончыцца, а паралельна праводзіць мерапрыемствы.

Дырэктар "Культыватара" Вадзім Гліннік. Фота: Facebook

Гістарычны будынак з часам займее выставачную і кінаканцэртную залу, кавярню, летнюю тэрасу. Энтузіясты збіраюцца таксама выкупіць некалькі суседніх будынкаў, каб зрабіць там хостэл.

Па словах Вадзіма Глінніка, “Культыватар” пазіцыянуе сябе не як асобны аб’ект, а як цэнтр, які дапаможа наладжваць сувязі паміж людзьмі і інстытуцыямі. За пакуль яшчэ кароткі час існавання цэнтра ўжо адбыўся шэраг падзей і нават навуковых даследванняў. Стваральнікі “Культыватара” выявілі, што сто гадоў таму падчас Першай сусветнай вайны ў Лынтупах жыў фатограф Фрыц Краўскопф, які ў будучыні стаў знакамітасцю, але ў нас, як часта гэта здараецца, яго імя трапіла ўнябыт.

– За зіму мы сабралі каля сотні яго арыгінальных фотаздымкаў, выдалі каляндар з імі, падрыхтавалі набор паштовак (цяпер рыхтуем альбом), публікацыі і правялі дзве выставы (у Мінску і Лынтупах) – такім чынам, вярнулі ва ўжытак забытае імя. Гэта вельмі цікавы чалавек, ён быў самым паспяховым камерцыйным фатографам ва Усходняй Прусіі міжваеннага часу!

Яшчэ адна падзея, якая адбылася ўлетку, – канцэрт класічнай музыкі ў лынтупскім касцёле. Стваральнікі “Культыватара” мараць праводзіць там штогадовы фестываль камернай музыкі – балазе, у храме ёсць арган і такая акустыка, якой пазайздросцілі б сталічныя канцэртныя залы.

– Мы баяліся, бо ніколі не арганізоўвалі канцэртаў, тым больш у касцёле. Але людзей прыйшло столькі, што адна з манахінь пабегла па фотаапарат са словамі: “Трэба сфатаграфаваць, бо гэты касцёл з вайны столькі людзей не бачыў!”

“Мы бачым, што камусьці, апроч нас, гэта трэба”

На базе “Культыватара” ладзяцца мерапрыемствы не толькі “для душы”. Так, улетку сюды на архітэктурны летнік прыязджалі студэнты БНТУ, якія вучыліся рабіць абмеры на прыкладзе лынтупскіх помнікаў архітэктуры. Ахвотных паехаць аказалася ўдвая больш, чым маглі ўзяць арганізатары, таму даводзілася нават праводзіць конкурс. Традыцыю летніка таксама збіраюцца працягнуць налета. 

Асноўныя цяжкасці ў развіцці культурнага цэнтра, як заўжды, звязаныя з недахопам рэсурсаў – грошай і часу.

– Мы маглі б нашмат больш зрабіць, калі б мелі доступ да крэдытаў. Але гэта праблема любога бізнесу, а не толькі наша, – разважае Вадзім Гліннік. – Калі б крэдыты былі б з такімі працэнтнымі стаўкамі, як у Еўропе, мы б за год усё запусцілі. А браць крэдыт на такіх умовах, як у нас, няма сэнсу. Мы ўкладваем у праект усё, што зарабляем, нават бярэм пазыкі ў сваякоў, але глядзім на гэта па-філасофску.

Такія на першы погляд неабачлівыя крокі Вадзім і Ядвіга тлумачаць проста: “Мы бачым, што камусьці, апроч нас, гэта трэба”. Краўдфандынгавая кампанія паказала, што грошы на справу ахвяруюць, як правіла, тыя, у каго іх зусім не шмат. Людзі пераводзяць нават па 5 рублёў – бо для іх гэта важна. Да тых жа, хто можа ўкласці ў культурны цэнтр больш сродкаў, трэба шукаць іншыя падыходы, якія часткова ўжо распрацаваныя, але суразмоўцы пакуль што трымаюць іх у сакрэце.

Лынтупскі культурны цэнтр "Культыватар". Фота: Facebook

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль

Гаспадыня бабруйскага тайм-клуба “13:87” распавядае пра тое, як сумясціць бізнес і каштоўнасці, чаму важная даступнасць, а таксама дзеліцца праваламі і дасягненнямі.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо

Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.