Пятница 22 сентября 2017 года | 23:37
  • бел / рус
  • eng

Аляксей Ластоўскі: У Беларусі няма гістарычнай палітыкі і “мяккай беларусізацыі”

25.05.2016  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Аляксей Ластоўскі: У Беларусі няма гістарычнай палітыкі і “мяккай беларусізацыі”

Выказванні Аляксандра Лукашэнкі – невычэрпная крыніца для даследванняў рознага кшталту.

Вось і сацыёлаг Аляксей Ластоўскі, адзін з арганізатараў V Міжнароднай канферэнцыі “Нацыя падчас крызісу”, туды ж: натхніўся на вывучэнне тэмы гістарычнай і нацыянальнай палітыкі на дзяржаўным узроўні і зрабіў шмат цікавых, а часам неадназначных і, як сам прызнаўся, правакацыйных высноў.

Для пачатку, як мае быць, працытаваў словы кіраўніка дзяржавы падчас паслання парламенту наконт таго, “што ў нас тут ледзь не мяккая беларусізацыя”. У вуснах Аляксандра Лукашэнкі паняцце “мяккай беларусізацыі” мела негатыўную афарбоўку. Як зазначыў Аляксей Ластоўскі, гэтае азначэнне увяла ў зварот пракрамлёўская інфармацыйная агенцыя “Рэгнум”. З лёгкага пяра яе журналістаў пад гэтым сталі разумець праблему ледзь не прыцяснення рускага народа і амаль што пераўтварэнне нашага дзяржаўнага ладу ў этнакратыю.

– Беларусізацыя разглядаецца як гвалтоўная і навязаная з’ява, якая не адпавядае інтарэсам Расіі. Яна выглядае як парушэнне саюзніцкіх дачыненняў Беларусі і Расіі і разбурае сутнасць гістарычных дамоўленасцяў і абавязкаў, якія склаліся ў нашай краіны перад суседняй. Натуральна, што беларусізацыя парушае правы рускіх, якія жывуць у Беларусі, – тлумачыць сацыёлаг.

Пры гэтым, адзначае ён, расійскія журналісты пазбягаюць словазлучэння “руская меншасць”, аддаючы перавагу назову “руская супольнасць”. Беларускія ўлады абвінавачваюць у памкненні да пагаршэння стасункаў з Расіяй праз выкарыстанне гістарычных падзей і эпох (напрыклад, перыяд ВКЛ) і асоб (князь Альгерд, Тадэвуш Касцюшка). Больш за тое, у “мяккай беларусізацыі” пракрамлёўскія прапагандысты ўбачылі “канспіралагічны характар рэформаў, замоўленых Захадам”.

– Але мем, запушчаны ў расійскай інфармацыйнай прасторы, адаптуецца беларускімі аналітыкамі. Яны пачынаюць выкарыстоўваць яго для апісання таго, што адбываецца ў Беларусі, але з іншай, пазітыўнай семантыкай. Такім чынам “мяккая беларусізацыя” ўключаецца ў лік трэндаў апошніх гадоў нараўне з лібералізацыяй, – заўважае Аояксей Ластоўскі.  

Даследчык паспрабаваў разабрацца, на чым грунтуюцца сведчанні пра “мяккую беларусізацыю” з пункту гледжання гістарычнай палітыкі. Па яго словах, такіх “кейсаў” вельмі мала і яны маюць сумнеўную вартасць. Напрыклад, рэзанансны выпадак усталявання помніка ўжо згаданаму князю Альгерду ў Віцебску (нагадаем, князь тройчы хадзіў на Маскву).

– Але калі ўважліва прыгледзецца да таго, што там адбывалася, можна заўважыць, што віцебскія ўлады распрацавалі праект усталявання помнікаў, якіх было некалькі: помнік Альгерду, Аляксандру Неўскаму і княгіні Вользе. Праект быў накіраваны ў Інстытут гісторыі, і гісторыкі “зарубілі” два помнікі і сказалі, што трэба ставіць помнік Альгерду. Тады ўлады вырашылі спачатку ўсталяваць ухвалены гісторыкамі праект, а пасля ставіць астатнія помнікі. І цяпер у Віцебску збіраюцца грошы на помнік Аляксандру Неўскаму, – звяртае ўвагу даследчык.

На яго думку, гэта сведчыць пра адсутнасць “імкненняў стварыць нейкую манаполію на беларусізацыю культурнай прасторы Віцебска”. Хутчэй тут прасочваецца вышморгванне аднаго факта.

У якасці другога прыкладу Аляксей Ластоўскі назваў тое, што ў Беларусі адмаўляюцца прызнаць “айчыннай” вайну 1812 года. Ну і, вядома, нельга абмінуць юбілей паўстання 1863 – 1864 гадоў. Выхад маркі з Кастусём Каліноўскім, прысвечаную паўстанню выставу ў Нацыянальнай бібліятэцы палітолагі трактуюць як мэтаскіраваную дзяржаўную палітыку падтрымкі нацыянальнай культуры, пры гэтым не беручы пад увагу забарону многіх мерапрыемстваў, звязаных з тым жа юбілеем паўстання. Аляксей Ластоўскі параўнаў святкаванне ў 2014 годзе са святкаваннем у 1963-м пры камуністах і заявіў, што, па сутнасці, гэтая падзея была “стаптаная” дзяржавай.

– Усё гэта прыводзіць мяне да пытання: ці можна казаць агулам, што ў Беларусі ёсць нейкая гістарычная палітыка? Чамусьці лічыцца, што дзяржава ведае, што робіць у міждзяржаўных дачыненнях, у эканоміцы, у сферы культурнай і гістарычнай палітыкі. Гэта азначае, што ёсць нейкае ўяўленне, ёсць стратэгія, якая паспяхова рэалізуецца. Але калі прыгледзецца да таго, што адбываецца ў сферы гісторыі, больш адэкватна будзе сказаць, што ў Беларусі няма гістарычнай палітыкі. Дзяржава не ведае, што рабіць з гісторыяй і папросту нічога не робіць.

Але тут ёсць выключэнне, калі, напрыклад, надыходзіць нейкі юбілей, і да яго трэба нешта рыхтаваць. Аднак свядомай беларусізацыі на ўзроўні дзяржавы няма, лічыць Аляксей Ластоўскі. Пры гэтым ён адзначае нацыяналізацыю гістарычнай свядомасці. Прыходзяць новыя пакаленні, якія выраслі ў Рэспубліцы Беларусь і па-іншаму ставяцца да сваёй гісторыі. Праўда, пакуль гэта адбываецца на ўзроўні масавай свядомасці.

Другие новости раздела «Общество»

Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Праваабаронцу пакінулі жыць у інтэрнаце, але застаюцца нявырашанымі шмат момантаў. Найперш – сістэматычнасць падобнай паразы ў правах людзей па ўсёй краіне.
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Вялікае мерапрыемства ў Варшаве ўдалося правесці за сціплыя сродкі, сярод новых сталіц Кангрэса разглядаюцца Вільня, Беласток і Мінск.
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Непростая ситуация, сложившаяся с проживанием инвалида-колясочника в общежитии, разрешилась в его пользу.
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Урачыстая цырымонія надання прэміі адбылася ўвечары 16 верасня ў варшаўскім Палацы Сташыца, дзе месціцца Польская акадэмія навук.
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
15 верасня ў Варшаве распачаў працу ўжо сёмы па ліку Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі. Галоўная акадэмічная падзея года будзе доўжыцца тры дні і завершыцца ў нядзелю, 17 верасня.
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
9 верасня ў мінскай крэатыўнай прасторы "ЦЭХ" адбыўся сваеасаблівы "выпускны" Школы "Гарадскія грамадскія прасторы: устойлівае развіццё".
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Хто, як і навошта вывучае Беларусь, і ці патрэбна гэта беларусам?
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сёння ў Савецкім судзе Мінска пачнецца працэс, дзе юрыст будзе адстойваць сваё права на дах над галавой.
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
Цягам апошніх гадоў адбыўся сапраўдны выбух незалежнага кіно. Што рабіць з такой колькасцю кінападзей і чым яны будуць адрознівацца?
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч у эфіры Беларускага Радыё Рацыя пракаментаваў феномен папулярнасці ў беларусаў апошнімі днямі віртуальнай дзяржавы — Вейшнорыі.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 8, 2017.
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
Суд на пазоў з боку ЖЭС аб высяленні Сяргея Драздоўскага прызначаны на 11 верасня.
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Як ні дзіўна, СССР нікуды не знік: партрэт "новага савецкага" беларуса — малады гараджанін з вышэйшай адукацыяй.
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Будуць закранацца і актуальныя тэмы, у прыватнасці, пытанні бяспекі ў рэгіёне, асабліва ў кантэксце вучэнняў “Захад-2017”.
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Учора, напярэдадні Еўрапейскага Дня Памяці ахвяр сталінізму і нацызму, грамадскасць у Мінску запатрабавала адкрыць праўду пра сталінскія рэпрэсіі.
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Тое, чаго ў нас пакуль няма: свабода, кансалідацыя і адсутнасць інэрцыі з боку саміх некамерцыйных структур.
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
До 200 человек в день дают деньги на чужие идеи и проекты. Самый большой платеж ― 8200 рублей. Это статистика краудфандинговой платформы Talaka.by.
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Пры гэтым для нашай краіны гэта, хоць нязначны, але прагрэс. Аднак ці на самай справе беларускім НДА стала лягчэй дыхаць?
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
8 августа состоялась встреча директора Центра правовой трансформации (Lawtrend) Ольги Смолянко с замминистра по налогам и сборам Эллой Селицкой, курирующей вопросы налогообложения юридических лиц.
В Минске отпразднуют День независимости Украины
В Минске отпразднуют День независимости Украины
Праздник украинской культуры, приуроченный к 26-й годовщине независимости Украины, пройдет 20 августа на территории Верхнего города.
«Повестка 50»: от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и «антисолидарность» местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Гражданское общество в Беларуси — вещь в себе

Имеющихся организаций "третьего сектора" крайне мало для такой страны, как Беларусь.