Пятница 23 июня 2017 года | 15:12
  • бел / рус
  • eng

Аляксей Ластоўскі: У Беларусі няма гістарычнай палітыкі і “мяккай беларусізацыі”

25.05.2016  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Аляксей Ластоўскі: У Беларусі няма гістарычнай палітыкі і “мяккай беларусізацыі”

Выказванні Аляксандра Лукашэнкі – невычэрпная крыніца для даследванняў рознага кшталту.

Вось і сацыёлаг Аляксей Ластоўскі, адзін з арганізатараў V Міжнароднай канферэнцыі “Нацыя падчас крызісу”, туды ж: натхніўся на вывучэнне тэмы гістарычнай і нацыянальнай палітыкі на дзяржаўным узроўні і зрабіў шмат цікавых, а часам неадназначных і, як сам прызнаўся, правакацыйных высноў.

Для пачатку, як мае быць, працытаваў словы кіраўніка дзяржавы падчас паслання парламенту наконт таго, “што ў нас тут ледзь не мяккая беларусізацыя”. У вуснах Аляксандра Лукашэнкі паняцце “мяккай беларусізацыі” мела негатыўную афарбоўку. Як зазначыў Аляксей Ластоўскі, гэтае азначэнне увяла ў зварот пракрамлёўская інфармацыйная агенцыя “Рэгнум”. З лёгкага пяра яе журналістаў пад гэтым сталі разумець праблему ледзь не прыцяснення рускага народа і амаль што пераўтварэнне нашага дзяржаўнага ладу ў этнакратыю.

– Беларусізацыя разглядаецца як гвалтоўная і навязаная з’ява, якая не адпавядае інтарэсам Расіі. Яна выглядае як парушэнне саюзніцкіх дачыненняў Беларусі і Расіі і разбурае сутнасць гістарычных дамоўленасцяў і абавязкаў, якія склаліся ў нашай краіны перад суседняй. Натуральна, што беларусізацыя парушае правы рускіх, якія жывуць у Беларусі, – тлумачыць сацыёлаг.

Пры гэтым, адзначае ён, расійскія журналісты пазбягаюць словазлучэння “руская меншасць”, аддаючы перавагу назову “руская супольнасць”. Беларускія ўлады абвінавачваюць у памкненні да пагаршэння стасункаў з Расіяй праз выкарыстанне гістарычных падзей і эпох (напрыклад, перыяд ВКЛ) і асоб (князь Альгерд, Тадэвуш Касцюшка). Больш за тое, у “мяккай беларусізацыі” пракрамлёўскія прапагандысты ўбачылі “канспіралагічны характар рэформаў, замоўленых Захадам”.

– Але мем, запушчаны ў расійскай інфармацыйнай прасторы, адаптуецца беларускімі аналітыкамі. Яны пачынаюць выкарыстоўваць яго для апісання таго, што адбываецца ў Беларусі, але з іншай, пазітыўнай семантыкай. Такім чынам “мяккая беларусізацыя” ўключаецца ў лік трэндаў апошніх гадоў нараўне з лібералізацыяй, – заўважае Аояксей Ластоўскі.  

Даследчык паспрабаваў разабрацца, на чым грунтуюцца сведчанні пра “мяккую беларусізацыю” з пункту гледжання гістарычнай палітыкі. Па яго словах, такіх “кейсаў” вельмі мала і яны маюць сумнеўную вартасць. Напрыклад, рэзанансны выпадак усталявання помніка ўжо згаданаму князю Альгерду ў Віцебску (нагадаем, князь тройчы хадзіў на Маскву).

– Але калі ўважліва прыгледзецца да таго, што там адбывалася, можна заўважыць, што віцебскія ўлады распрацавалі праект усталявання помнікаў, якіх было некалькі: помнік Альгерду, Аляксандру Неўскаму і княгіні Вользе. Праект быў накіраваны ў Інстытут гісторыі, і гісторыкі “зарубілі” два помнікі і сказалі, што трэба ставіць помнік Альгерду. Тады ўлады вырашылі спачатку ўсталяваць ухвалены гісторыкамі праект, а пасля ставіць астатнія помнікі. І цяпер у Віцебску збіраюцца грошы на помнік Аляксандру Неўскаму, – звяртае ўвагу даследчык.

На яго думку, гэта сведчыць пра адсутнасць “імкненняў стварыць нейкую манаполію на беларусізацыю культурнай прасторы Віцебска”. Хутчэй тут прасочваецца вышморгванне аднаго факта.

У якасці другога прыкладу Аляксей Ластоўскі назваў тое, што ў Беларусі адмаўляюцца прызнаць “айчыннай” вайну 1812 года. Ну і, вядома, нельга абмінуць юбілей паўстання 1863 – 1864 гадоў. Выхад маркі з Кастусём Каліноўскім, прысвечаную паўстанню выставу ў Нацыянальнай бібліятэцы палітолагі трактуюць як мэтаскіраваную дзяржаўную палітыку падтрымкі нацыянальнай культуры, пры гэтым не беручы пад увагу забарону многіх мерапрыемстваў, звязаных з тым жа юбілеем паўстання. Аляксей Ластоўскі параўнаў святкаванне ў 2014 годзе са святкаваннем у 1963-м пры камуністах і заявіў, што, па сутнасці, гэтая падзея была “стаптаная” дзяржавай.

– Усё гэта прыводзіць мяне да пытання: ці можна казаць агулам, што ў Беларусі ёсць нейкая гістарычная палітыка? Чамусьці лічыцца, што дзяржава ведае, што робіць у міждзяржаўных дачыненнях, у эканоміцы, у сферы культурнай і гістарычнай палітыкі. Гэта азначае, што ёсць нейкае ўяўленне, ёсць стратэгія, якая паспяхова рэалізуецца. Але калі прыгледзецца да таго, што адбываецца ў сферы гісторыі, больш адэкватна будзе сказаць, што ў Беларусі няма гістарычнай палітыкі. Дзяржава не ведае, што рабіць з гісторыяй і папросту нічога не робіць.

Але тут ёсць выключэнне, калі, напрыклад, надыходзіць нейкі юбілей, і да яго трэба нешта рыхтаваць. Аднак свядомай беларусізацыі на ўзроўні дзяржавы няма, лічыць Аляксей Ластоўскі. Пры гэтым ён адзначае нацыяналізацыю гістарычнай свядомасці. Прыходзяць новыя пакаленні, якія выраслі ў Рэспубліцы Беларусь і па-іншаму ставяцца да сваёй гісторыі. Праўда, пакуль гэта адбываецца на ўзроўні масавай свядомасці.

Другие новости раздела «Общество»

Жарсці вакол Асмалоўкі: Не хочацца, каб Мінск згубіў яшчэ адно месца, па якія мы едзем у Вільню
Жарсці вакол Асмалоўкі: Не хочацца, каб Мінск згубіў яшчэ адно месца, па якія мы едзем у Вільню
Жарсці вакол лёсу сталічнай Асмалоўкі выклікаюць хвалю не толькі пратэстаў, але і крэатыву адносна развіцця квартала. Нечакана для ўсіх гэты раён стаўся месцам нараджэння грамадзянскай супольнасці.
Ветру хопіць усім. Энергетычная (р)эвалюцыя пачнецца з Наваградчыны (ФОТА)
Ветру хопіць усім. Энергетычная (р)эвалюцыя пачнецца з Наваградчыны (ФОТА)
Дакладней, ужо пачалася. 15 чэрвеня, у Міжнародны дзень ветру, таварыства “Зялёная сетка” арганізавала прэс-тур у Навагрудскі раён, дзе мы ўбачылі, як актыўна развіваецца ветраэнергетыка ў рэгіёне.
Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью
Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью
Центр европейской трансформации подготовил отчет по результатам исследования возможностей внедрения в регионах Беларуси механизмов для обеспечения реализации прав людей с инвалидностью.
Антычны тэатр.doc (Відэа)
Антычны тэатр.doc (Відэа)
Скульптуры правадыроў — як дэкарацыі для антычнай трагедыі. Спектакль "Антыгона" рэжысёра Аляксандра Марчанкі паказалі ў музеі Азгура.
Невядомая плошча Незалежнасці: пахаванні ў касцёле, аперацыя чэкістаў і кэтэрынг па-савецку
Невядомая плошча Незалежнасці: пахаванні ў касцёле, аперацыя чэкістаў і кэтэрынг па-савецку
“Мінск – гэта буржуазны горад, які мы павінны пахаваць, а наш пралетарскі Менск будзе квітнець”. Разам з гісторыкам прайшліся па сталіцы 1930-х.
Аляксандр Гужалоўскі: Якуб Колас сам насіў цэнзару “Сымона-музыку”
Аляксандр Гужалоўскі: Якуб Колас сам насіў цэнзару “Сымона-музыку”
Класікаў правіць нельга? Глупства, заяўляла савецкая цэнзурная машына і перакройвала тэксты толькі так. Гісторык даследваў цэнзуру ў БССР і збірае грошы на выданне кніжкі.
Стрим-программа "Горизонт событий. Время Свободы" (Видео и аудио)
Стрим-программа "Горизонт событий. Время Свободы" (Видео и аудио)
Эх, имели бы мы больше свободного времени, вот мы бы тогда!..
Джазавыя вечары пазнаёмяць з “залатымі” стандартамі і беларускай музычнай традыцыяй
Джазавыя вечары пазнаёмяць з “залатымі” стандартамі і беларускай музычнай традыцыяй
10 чэрвеня ў Мінску пройдзе першы джазавы канцэрт ля ратушы. Адкрые яго 7-гадовая піяністка з Салігорска Сафія Курловіч, хэдлайнер - адзін з найлепшых джазавых гітарыстаў свету Скот Хендэрсан (ЗША).
Андрэй Бастунец: Суд Філіповіча – спроба прыцягнуць да адказнасці чалавека, які стаў насуперак шляху
Андрэй Бастунец: Суд Філіповіча – спроба прыцягнуць да адказнасці чалавека, які стаў насуперак шляху
Запосціў відэа – атрымаў штраф. У Беларусі за парушэнне заканадаўства аб СМІ сталі прыцягваць актывістаў, якія вядуць стрымы на YouTube і ў сацыяльных сетках.
Навошта Беларусі Год навукі? Выйдзем у сусветныя лідэры? (Відэа)
Навошта Беларусі Год навукі? Выйдзем у сусветныя лідэры? (Відэа)
Магчыма, шмат хто здзівіцца, але сёлета ў Беларусі афіцыйна абвесцілі Год навукі.
Светлана Мацкевич: Педагогов деморализуют требованиями послушания и некритичности (Видео)
Светлана Мацкевич: Педагогов деморализуют требованиями послушания и некритичности (Видео)
Педагог Светлана Мацкевич говорит, что "толкотня" в попытках реформировать систему образования в Беларуси была "еще до Коли" — т.е. до того, как младший сын главы страны стал школьником.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 5, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 5, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 5, 2017.
Интеллектуалы из гетто. Чем Украина и Беларусь могут быть полезны друг другу
Интеллектуалы из гетто. Чем Украина и Беларусь могут быть полезны друг другу
Интервью философа и методолога Владимира Мацкевича украинскому изданию «Фокус».
Андрэй Ягораў: Захады Украіны супраць расійскай прапаганды – стрэл у нагу самому сабе
Андрэй Ягораў: Захады Украіны супраць расійскай прапаганды – стрэл у нагу самому сабе
Забарона расійскіх сацсетак і георгіеўскай стужкі не вырашае праблемы, але абмяжоўвае свабоду, фундаментальныя правы чалавека і дэмакратыю.
Иван Веденин: Зачем «снимать ведро с головы» и как научиться видеть будущее?
Иван Веденин: Зачем «снимать ведро с головы» и как научиться видеть будущее?
Для этого нужно... сыграть. Именно в таком состоянии актуального мышления, как организационно-деятельностная игра (ОДИ), могут открыться перспективы развития корпорации, страны, человечества.
Даследаванне Lawtrend: Беларускія суды не размаўляюць у Сеціве па-беларуску
Даследаванне Lawtrend: Беларускія суды не размаўляюць у Сеціве па-беларуску
Як спадзяюцца даследчыкі, Вярхоўны суд, сайт якога плануецца зрабіць агульным парталам для ўсёй судовай сістэмы, улічыць рэкамендацыі, распрацаваныя Цэнтрам прававой трансфармацыі.
Память о войне
Память о войне
В годы моего детства все взрослые помнили войну. Собственно, взрослыми и были те, кто помнили.
Таццяна Вадалажская: Мы намагаемся адчуць сябе гаспадарамі горада, бо ў нас гэтага адчування няма
Таццяна Вадалажская: Мы намагаемся адчуць сябе гаспадарамі горада, бо ў нас гэтага адчування няма
Чаму архітэктура Мінска становіцца аб’ектам крытыкі, якія задачы спрабуе вырашыць урбаністыка і якія праблемы стаяць за “правам на горад”?
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 4, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 4, 2017
Перед вами четвертый выпуск электронного бюллетеня LawtrendMonitor за 2017 год.
Чернобыльский телемарафон на Blog-TV Trixter (Видеозапись эфира от 26 апреля 2017 года)
Чернобыльский телемарафон на Blog-TV Trixter (Видеозапись эфира от 26 апреля 2017 года)
4-часовая попытка осознания современной проблематики Чернобыля.
Валянціна Кірылава: Свет адчыняе ўсе дзверы на пароль “Шагал-Малевіч-Віцебск”

На конкурс гарадскіх рэкрэацыйных зон “Азбука-УНОВІС” у Віцебску падалі работы 36 чалавек. Роўна столькі, колькі было сяброў легендарнага мастацкага аб’яднання пачатку 20-х гг. мінулага стагоддзя.

Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью

Центр европейской трансформации подготовил отчет по результатам исследования возможностей внедрения в регионах Беларуси механизмов для обеспечения реализации прав людей с инвалидностью.

Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)

Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?

Стрим-программа "Горизонт событий. Время Свободы" (Видео и аудио)

Эх, имели бы мы больше свободного времени, вот мы бы тогда!..