Четверг 12 декабря 2019 года | 05:11
  • бел / рус
  • eng

Андрэй Вітушка: Медыцына як наступніца дрэваапрацоўкі

30.01.2013  |  Общество   |  Андрэй Вітушка, Агенцтва палітычнай экспертызы - апублікавана на "Заўтра тваёй краіны",  
Андрэй Вітушка: Медыцына як наступніца дрэваапрацоўкі

Сярод незабыўных падзеяў мінулага году, якія характарызуюць трэнды айчыннага развіцця, адметным з’яўляецца эпізод «Прэзідэнт і дрэваапрацоўка».

Тады прэзідэнт загадаў дэкрэтам аформіць забарону на самастойнае звальненне работнікаў з прадпрыемстваў лесаперапрацоўчай галіны да заканчэння мадэрнізацыі на іх.

Падзея выклікала рэзананс у краіне і крайне негатыўна была ацэненая прафсаюзнай супольнасцю па-за межамі Беларусі. Зверху паабяцаны працяг і распаўсюд «дрэваапрацоўчай практыкі» на іншыя сферы — сярод кандыдатаў, напрыклад, абазначана будаўніцтва.

Верагодасць, што ахова здароўя патрапіць у гэты шэраг, у прафесійным медычным асяроддзі дапускаюць. Жартам, вядома, але, як кажуць, ў кожным жарце ёсць толькі доля жарту.

Кадравая недастатковасць у сістэме аховы здароўя мае хранічны характар, таму калі не слова «прыгон», то слова «абавязак» у дачыненні да месца працы медработнікі ведаюць хіба лепш за астатніх. Пачнем з размеркавання. Шэраговы чытач не ведае, што для выпускнікоў мед. ВНУ размеркаванне цягнецца 3 гады, а не 2, як у астатніх спецыялістаў. Пэўны час з самага верху гучалі прапановы павялічыць абавязковую адпрацоўку да 5-ці год.

Яшчэ адным спосабам утрымання работніка на месцы з’яўляецца кантрактная форма найму. Узровень ахопу кантрактнай сістэмай у ахове здароў’я даволі значны – па словах старшыні Мінскага абкама прафсаюза медработнікаў у сталічнай вобласці, “на кантракце” знаходзяцца 57,6% медыкаў. Пры гэтым, па словах таго ж спецыяліста, працэнт сумяшчальніцтва сярод лекараў вобласці дасягае 1,53 (кожны лекар працуе больш чым на 1,5 стаўкі), што і дазваляе медыкам мець у сярэднім 5,5 мільёнаў айчынных рублёў заробку на месяц.

Калі разлічыць, колькі каштуе праца лекара на 1 стаўку (а менавіта столькі працуе большасць грамадзянаў), то выйдзе сума 3,5 млн, што на 17% ніжэй, чым у сярэднім па краіне. Увогуле, нягледзячы на неаднаразовыя павышэнні ў мінулым годзе, заробак у медыцыне па-ранейшаму знаходзіцца на 9-ым месцы сярод 13 галінаў народнай гаспадаркі. Прэферэнцыі за перавод на кантракт збольшага фармальныя. На той жа Міншчыне 90,7% спецыялістаў маюць усяго адзін дадатковы дзень да адпачынку, а амаль 40% -- толькі адзін дадатковы працэнт да тарыфнай стаўкі.

Валюнтарызму чыноўнікам таксама дадае і той факт, што медыцына ў нас амаль цалкам дзяржаўная, і калі ты маеш жаданне і пакліканне лячыць людзей, то мусіш пагаджацца з правіламі гульні, якія ёсць у сістэме, інакш варыянтаў самарэалізацыі на Радзіме можа і не быць зусім.

Факты негалосных распараджэнняў абмяжоўваць разарванне кантрактаў з «бюжэтнікамі» па ініцыятыве работніка неаднаразова траплялі ў СМІ. Часам са спецыялістамі спрабуюць дамовіцца «па-харошаму» – калега распавядаў, што калі ён уладкоўваўся на кафедру Гарадзенскага медыцынскага ўніверсітэта, то загадчык папрасіў даць слова, што на працягу 3 год ён не з’едзе ў Польшчу, як зрабілі два папярэднікі.

Задача ўтрымаць спецыялістаў усведамляецца і абмяркоўваецца медычным кіраўніцтвам на ўсіх узроўях. Так старшыня прафсаюза медработнікаў Р. Часнойць падкрэслівае неабходнасці шукаць шляхі павышэння зарплаты, павышаць тарыфную стаўку 1-га разраду, працаваць з мясцовымі ўладамі (у тым ліку і ў Мінску) па вырашэнні жыллёвых праблем. У той жа час іншыя чыноўнікі альбо заяўляюць пра хуткі канец кадравай праблемы (міністр В. Жарко), альбо шукаюць адметныя шляхі яе вырашэння. Так, напрыклад, першы намеснік начальніка упраўлення аховы здароўя Мінаблвыканкама С. Ганчароў лічыць, што галоўнае для замацавання моладзі ў райцэнтрах не зарплата, а «активная общественная жизнь, дабы не было скучно», а начальнік галоўнага упраўлення кадраў Мінздрава С. Сычык прапануе загадкавую пакуль «систему пожизненного найма».

Ілюстрацыяй «прэстыжу» лекарскай прафесіі могуць служыць вынікі апытання «Ці збіраецеся вы працаваць у медыцыне», праведзенага на сайце Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, у якім узялі ўдзел каля 23 000 наведвальнікаў. Па выніках больш за 20% рэспандэнтаў альбо не збіраюцца ўвогуле працаваць у ахове здароўя, альбо разглядаюць магчымасці з ёй развітацца адразу пасля заканчэння тэрміну размеркавання. Пры ўсёй нерэпрэзэнтатыўнасці і недакладнасцях выбаркі, ёсць пра што задумацца, калі ўлічыць, што на сайт ходзяць у асноўным студэнты-медыкі.

У 2014 годзе будзе выпушчаны павялічаны набор у медычныя навучальныя ўстановы, які мусіць збольшага «закрыць» наяўны кадравы дэфіцыт. Як паведаміў ўжо згаданы начальнік ўпраўлення кадраў Мінздрава С. Сычык, для прадухілення «вымывання» гэтых спецыялістаў былі падрыхтаваныя і скіраваныя ва урад шэраг прапановаў. Што ён у сябе ўключае – застаецца невядомым.

Тым часам віцэ-прэм’ер Анатоль Тозік на сумесным паседжанні абедзвюх палат Нац. Сходу з задавальненнем адзначыў, што айчынная ахова здароўя выйшла на «самодостаточный уровень». Сярод праблемаў галіны былі акрэсленыя павялічэнне колькасці скаргаў на аказанне дапамогі, а таксама недахоп лекараў пры намінальнай забяспечанасці імі у 1,5 разы больш, чым у еўрапейскіх краінах. «Решать такие проблемы надо. Тем более, что и денег для этого особо не требуется,» – у духу «Года беражлівасці» заключыў віцэ-прэм’ер.

Каб быць лагодней з пацыентам, дадатковых грошай сапраўды не трэба. Але перспектыва рэфармавання медычнай галіны ў стылі «Барысаўдрэва» не дае спакою. Бо мадэрнізацыя, мяркуючы па афіцыйных справаздачах, ў медыцыне ўжо праведзеная, а яна хоць і «самадастатковая», чамусьці ўсё яшчэ не акупаецца…

"Заўтра тваёй краіны"

Другие новости раздела «Общество»

Гражданское общество (Часть 5)
Гражданское общество (Часть 5)
Гражданское общество — это реализация идеалов Просвещения. Современное воплощение этих идеалов.
Гражданское общество (Часть 4)
Гражданское общество (Часть 4)
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, общественное мнение невозможно без СМИ. Но гражданское общество — это еще и гражданское действие, гражданское поведение.
Гражданское общество (Часть 3)
Гражданское общество (Часть 3)
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, а общественное мнение невозможно без средств массовой информации.
Гражданское общество (Часть 2)
Гражданское общество (Часть 2)
"Ну, уж это положительно интересно, — трясясь от хохота проговорил профессор, — что же это у вас, чего ни хватишься, ничего нет!" Думаю, все помнят, откуда это.
Гражданское общество (Часть 1)
Гражданское общество (Часть 1)
Гражданское общество в Беларуси есть. Я это точно знаю, поскольку именно солидарность гражданского общества спасла меня от смерти в октябре 2006 года.
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Гражданское общество (Часть 5)

Гражданское общество — это реализация идеалов Просвещения. Современное воплощение этих идеалов.