Среда 21 августа 2019 года | 19:58
  • бел / рус
  • eng

Чаму беларускiя ўлады забылiся пра паўстанне Калiноўскага?

22.01.2013  |  Общество   |  Зміцер Казлоўскі, ЕўраБеларусь,  
Чаму беларускiя ўлады забылiся пра паўстанне Калiноўскага?

Сёння, 22 студзеня, спаўняецца 150 год ад пачатку паўстання 1863-64 гг. Чаму стаўленне беларускай і польскай дзяржаваў да гэтай гістарычнай падзеі настолькі адрозніваюцца?

 У Польшчы патранат над святкаваннямі 150-годдзя паўстання ўзяў прэзідэнт краіны Браніслаў Камароўскі. Не абміне гэтую падзею і дыпламатычная місія суседняй краіны ў Беларусі. Разам з тым, беларуская дзяржава афіцыйна ніякіх святкаванняў гадавіны паўстання пад кіраўніцтвам Кастуся Каліноўскага не ладзіць. Больш за тое, у Мінску прайшла канферэнцыя, удзельнікі якой з задавальненнем адзначылі адсутнасць святкавання 150-годдзя паўстання ў Беларусі, а выпуск "Белпоштай" памятнай паштоўкі і маркі з выявай Кастуся Каліноўскага, назвалі "цемрашальствам чыноўнікаў".

У чым прычына такiх адносiн да вельмi значнай беларускай гiстарычнай падзеі? Няўжо паўстанне 1863-64 гадоў для польскай гісторыі мае большае значэнне?

З такімі пытаннямі Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі”  звярнулася да прасдтаўнікоў грамадзянскай супольнасці.
 
Улад Вялічка, старшыня міжнароднага кансорцыюма “ЕўраБеларусь”:
 
- Гэты элемент беларускай гісторыі – дастаткова небяспечны для сучасных беларускіх уладаў. Фактычна, гэта тэма “Мужыцкай праўды” , тэма таго, што беларусы, як нацыя, спрабавалі дабіцца праўды і, у пэўным сэнсе, уплываць на тое, якое жыцьцё яны маюць. Менавіта гэтага сённяшняя беларуская ўлада спрабуе максімальна пазбегнуць.
 
Думаю, ёсьць тут і пэўны ідэалагічны канфлікт. І, калі мы сочым зараз за выказваннямі шэрагу лукашэнкаўскіх ідэолагаў, то бачна, што яны спрабуюць дыскрэдытаваць асобу Каліноўскага – фігуру бясспрэчнага героя беларускай гісторыі. Тым не меньш, нават такія героі ставяцца пад сумнеў. Значыцца, гэта камусці трэба: дыскрэдытаваць гэтую прагу да праўды і справядлівасці, якая сімвалізуецца постаццю Каліноўскага.
 
Алесь Краўцэвіч, гісторык:
 
- Паўстанне 1863-64 гадоў – дата для нас вельмі важная, не меньш важная для нашай гістарыяграфіі і міфалогіі, чым для польскай. Але парадокс у тым, што гэты міф паўстання Каліноўскага, утвораны яшчэ ў савецкія часы, апынуўся непатрэбным сучаснай уладзе. Тыя, супраць каго змагаўся Каліноўскі – імперскія сімвалы і двухгаловы арол – зараз у Расіі пры ўладзе. І атрымліваецца, што ў савецкіх і сучасных падручніках Каліноўскі прысутнічае, як герой, а паўстанне разглядаецца, як вызвольнае. А з іншага боку, паўстанне было супраць “карміцелькі” Лукашэнкі – Расіі. І таму зараз шчыра ўсё робіцца дзеля таго, каб гэтае паўстанне вымараць з масавай свядомасці беларусаў.
 
Антон Астаповіч, старшыня Беларускага дабраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры:
 
- Не хачу каментаваць гэтае пытанне, бо яно досыць складанае. Бо ці ёсьць звесткі, што хтосці афіцыйна звяртаўся, каб менавіта на дзяржаўным узроўні гэтую дату адзначыць?
 
У мінулым годзе Таварыства аховы помнікаў афіцыйна, з выкананнем усталяванай законам працэдуры, выйшла з прапановамі надання статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці тром мясцінам, звязаным з паўстаннем. Гэта магіла паўстанцаў у Плябані, магіла паўстанцам у Косаве і мемарыял на месцы бітвы пад Мілавідамі. І ім нададзены такі статус.
 
А вось ці звяртаўся хто з прапановай афіцыйна адзначыць гадавіну паўстанне, мне невядома.
 
Алег Трусаў, старшыня Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны:
 
- Калі паўстанне 1863-64 гадоў у Беларусі будзе святкавацца на дзяржаўным узроўні, то ў нас не будзе ні таннай нафты, ні таннага газу. Вось і ўсё, што я магу сказаць.
 
Самае цікавае, што для нас гэтае паўстанне значна больш важнае ў гістарычным плане, чым для Польшчы. Бо Кастусь Каліноўскі быў апошнім літвінам і першым беларусам. Менавіта з яго пачалася новая стадыя ў развіцці беларускай мовы. Бо ягоная “Мужыцкая праўда” выходзіла нашмат раней, чым “Наша ніва”. Па-другое, ён уздымаў пытанне адраджэння беларускай уніяцкай царквы і выступаў за аўтаномію ў складзе Рэчы Паспалітай (ідэю, якую падхапілі пасля пры абвяшчэнні БНР). Ён – першы герой нашай найноўшай гісторыі. Ягоная роля для нас такая ж, як, напрыклад, роля Вацлава Гаўла для Чэхіі ці роля Юзафа Пілсудскага для тых жа палякаў.

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
"Повестка 50": история одной кампании

Общественная кампания по реализации принципов Конвенции ООН о правах людей с инвалидностью подводит итоги и намечает новые горизонты.

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)

Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Перспективы политического протеста в России: эскизный набросок

Нельзя понять анатомию человека, основываясь исключительно на анатомии обезьяны. Человек продвинулся в своей эволюции куда дальше.