Четверг 20 сентября 2018 года | 14:47
  • бел / рус
  • eng

Ці адважацца ўлады Беларусі на рэформы ў мясцовым самакіраванні, якое самі і ліквідавалі?

13.09.2018  |  Политика   |  Іна Студзінская, Радыё "Свабода",  
Ці адважацца ўлады Беларусі на рэформы ў мясцовым самакіраванні, якое самі і ліквідавалі?

Беларусь застаецца адзінай еўрапейскай дзяржавай, якая не ўваходзіць у Савет Еўропы і не падпісала Еўрапейскую Хартыю мясцовага самакіравання.

У Мінск прыехала старшыня Кангрэса мясцовых і рэгіянальных уладаў Савета Еўропы Гудрун Мосьлер-Тэрнстрэм. Яна ўжо сустрэлася з Аляксандрам Лукашэнкам, а 12 верасня прыняла ўдзел у круглым стале па актуальных пытаннях мясцовага самакіравання.

Ці падштурхне візіт уплывовай еўрапейскай чыноўніцы Беларусь да рэформ у галіне мясцовага самакіравання?

Лукашэнка дэкларуе жаданне пазнаёміцца з еўрапейскім досведам мясцовага самакіравання

Круглы стол быў арганізаваны Саветам Рэспублікі Нацыянальнага Сходу Беларусі. На ім выступілі высокія беларускія ўрадоўцы, чыноўнікі, юрысты, навукоўцы. У дыскусіі бралі ўдзел прадстаўнікі мясцовых уладаў з Францыі, Італіі, Нідэрландаў, Грэцыі, Румыніі.

Аляксандар Лукашэнка, сустракаючыся са старшынёй Кангрэса мясцовых і рэгіянальных уладаў Савета Еўропы, заявіў, што Беларусі цікавы еўрапейскі досвед у сферы мясцовага самакіравання.

"Мясцовае самакіраванне, кіраванне рэгіёнамі — гэта вельмі важная ў сучасным свеце тэма, — сказаў ён. — І тое, што Савет Еўропы аддае гэтаму вялікую ўвагу, дорага каштуе. І мы хацелі б бліжэй пазнаёміцца з вашым досведам, таму шчыльна супрацоўнічаем з Кангрэсам".

"Самакіраванне — нязручная форма для гэтай улады"

Дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў да такіх заяваў Лукашэнкі ставіцца скептычна.

"Ну, пачалі размаўляць. Лукашэнка кажа цяпер тое, што еўрапейцы хочуць пачуць, але за гэтымі словамі звычайна не стаяць ніякія справы", — кажа палітолаг у інтэрв'ю "Свабодзе".

На яго думку, ліквідацыя мясцовага самакіравання была наўмысным крокам адміністрацыі Лукашэнкі, калі ягоная каманда вырашала задачу "вертыкалізацыі" выканаўчай улады ў Беларусі.

"Ніякага самакіравання нават у тых слабых формах, якія існавалі да ліквідацыі самастойнасці саветаў, у Беларусі няма, — перакананы Андрэй Ягораў. — Самакіраванне — нязручная форма для гэтай улады, для сістэмы кіравання. Таму гэта палітычная логіка, якая працягваецца да сённяшняга часу, і таму ў Беларусі няма ніякага рэальнага самакіравання.

Зразумела, што на радыкальныя рэформы ўлады не пойдуць. Аднак не праходзяць і касметычныя рэформы — павышэнне самастойнасці саветаў, стварэнне асацыяцый саветаў, дзе яны маглі б мець статус юрыдычнай асобы, стварэнне бюджэтаў грамадзянскага ўдзелу, якімі маглі б апераваць саветы. Хоць маглі б прыняць".

На яго думку, Беларусь магла б падпісаць Еўрапейскую Хартыю мясцовага самакіравання, таму што дакумент прыняты шмат якімі краінамі, дзе таксама ёсць праблемы з самакіраваннем. Але прыняцце гэтай Хартыі дало б пэўную перспектыву для развіцця Беларусі.

"У Беларусі і органы самакіравання, і органы кіравання — гэта ўсё дзяржаўныя органы"

На круглым стале з дакладам "Рэалізацыя асобных палажэнняў Еўрапейскай Хартыі мясцовага самакіравання ў заканадаўстве Беларусі, прымяненне іх на практыцы" мусіў выступіць старшыня праўлення Фонда імя Льва Сапегі Міраслаў Кобаса. Фонд займаецца гэтай праблемай больш за 25 гадоў.

Міраслаў Кобаса сказаў, што ў 2010 годзе, калі прымалася апошняя рэдакцыя Закона "Аб кіраванні і мясцовым самакіраванні", эксперты Фонда падалі 38 прапаноў, а ў новую рэдакцыю ўвайшлі толькі дзве.

На думку эксперта, самая вялікая праблема ў тым, што ў Беларусі няма падзелу органаў. І органы самакіравання, і органы кіравання — гэта ўсё дзяржаўныя органы.

"То бок у нас сістэма самакіравання, саветы, уваходзіць у сістэму дзяржаўных органаў, — кажа Міраслаў Кобаса. — А гэта ўступае ў супярэчнасць з Еўрапейскай Хартыяй і наогул з разуменнем самакіравання.

У нас на першым месцы ў самакіраванні інтарэсы дзяржавы, агульнадзяржаўныя інтарэсы, а потым толькі інтарэсы грамадзян. А самакіраванне — гэта ў першую чаргу інтарэсы грамадзян. Зразумела, што нельга супрацьпастаўляць адно аднаму, але гэта павінна быць у спалучэнні. Еўрапейская Хартыя дае магчымасць спалучаць гэта ўсё на мясцовым узроўні, узаемадзейнічаць дзеля таго, каб і інтарэсы дзяржавы, і інтарэсы грамадзян спалучаліся"

Паводле яго, само паняцце "самакіраванне" азначае ў нас форму арганізацыі дзейнасці, а паводле Еўрапейскай Хартыі — гэта права і рэальныя здольнасці. "Адчуваеце розьніцу?"

Галоўнае — палітычная воля дзяржавы

У мясцовых саветаў фактычна няма фінансаў, таму што гэта ўсё дзяржаўныя фінансы, няма камунальнай уласнасці, бо яна таксама дзяржаўная — пералічвае некаторыя базавыя рэчы Міраслаў Кобаса. Ён разумее, што ва ўлады ёсць і страх, прычым абгрунтаваны — яна баіцца, каб не страціць кіравання, каб не ператварыць усё ў хаос.

Прафесар Ежы Рэгульскі, які рыхтаваў рэформу самакіравання ў Польшчы, казаў, што для паспяховага правядзення рэформ неабходныя чатыры ўмовы:

  • палітычная воля дзяржавы;
  • спецыялісты, якія могуць падрыхтаваць рэформы;
  • ухваленне і падтрымка людзей, у крайнім выпадку — згода людзей на правядзенне рэформ;
  • людзі на месцах, якія здольныя гэтыя рэформы рэалізаваць.

У Беларусі ж пакуль, на думку старшыні праўлення Фонда імя Льва Сапегі, самая галоўная праблема — адсутнасць палітычнай волі кіраўніцтва праводзіць рэформы самакіравання, далучыцца да Еўрапейскай Хартыі.

Другие новости раздела «Политика»

Ці адважацца ўлады Беларусі на рэформы ў мясцовым самакіраванні, якое самі і ліквідавалі?
Ці адважацца ўлады Беларусі на рэформы ў мясцовым самакіраванні, якое самі і ліквідавалі?
Беларусь застаецца адзінай еўрапейскай дзяржавай, якая не ўваходзіць у Савет Еўропы і не падпісала Еўрапейскую Хартыю мясцовага самакіравання.
Еўрасаюз аслабіў патрабаванні аб правах чалавека ў Беларусі (Відэа)
Еўрасаюз аслабіў патрабаванні аб правах чалавека ў Беларусі (Відэа)
Да канца года Беларусь і Еўрасаюз падпішуць пагадненне аб прыярытэтах партнёрства — "дарожную мапу" развіцця стасункаў.
Владимир Мацкевич: "Дело профсоюзов" давно поставлено на поток
Владимир Мацкевич: "Дело профсоюзов" давно поставлено на поток
24 августа судья Советского района Минска Марина Федорова огласила приговор по "делу профсоюзов".
Лукашэнку — 64. Ці задумваецца ён пра пенсію? (Відэа)
Лукашэнку — 64. Ці задумваецца ён пра пенсію? (Відэа)
Сёння дзень народзінаў у нязменнага кіраўніка Беларусі. Як пачуваецца імяніннік, як сёння адчувае сябе краіна, якой ён валадарыць, і ці задумваецца ён пра сыход на пенсію?
Андрей Егоров: Минск может и сломать успешную карьеру спецпредставителя Путина
Андрей Егоров: Минск может и сломать успешную карьеру спецпредставителя Путина
Миссия Бабича — стать надзирателем в Минске и понизить ранг беларусского руководителя, не более того, считает глава Центра европейской трансформации.
Владимир Мацкевич: Путин не смог убедить Лукашенко, но смог надавить
Владимир Мацкевич: Путин не смог убедить Лукашенко, но смог надавить
Дважды официальный Минск отказывал в агремане Михаилу Бабичу, но на третий раз, в Сочи, Лукашенко уступил.
Окруженные демократией. Как власть готовит сценарий для выборов 2019 года
Окруженные демократией. Как власть готовит сценарий для выборов 2019 года
На официальном сайте президента дан вольный пересказ выступления Лукашенко при назначении новых членов правительства.
Улады вырашылі пазбавіць прафсаюз лідараў (Відэа)
Улады вырашылі пазбавіць прафсаюз лідараў (Відэа)
Чатыры гады гэтак званае "хатняе хіміі", спагнанне больш за 47 тыс. рублёў на карысць дзяржавы і забарона займаць кіроўныя пасады цягам найбліжэйшых пяці гадоў.
Парадокс двух абсурдов. Почему смена правительства в Беларуси ничего не значит
Парадокс двух абсурдов. Почему смена правительства в Беларуси ничего не значит
"Президент сменил правительство". Что означают эти слова?
Заявление БНП в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов
Заявление БНП в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов
9 августа 2018 года Беларусская национальная платформа гражданского общества выступила с заявлением в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов.
Мінск не адмовіцца ад расійскіх баз проста так (Відэа)
Мінск не адмовіцца ад расійскіх баз проста так (Відэа)
Гэта яго казырныя карты ў перамовах з Крамлём, упэўненыя эксперты.
У Беларусі з’явіцца намеснік Пуціна (Відэа)
У Беларусі з’явіцца намеснік Пуціна (Відэа)
Былому прэм’еру Чачні Міхаілу Бабічу, чыя кандыдатура разглядаецца на пасаду новага амбасадара Расіі ў Беларусі, прапанавалі стаць яшчэ і адмысловым прадстаўніком Уладзіміра Пуціна ў нашай краіне.
Новый посол России в Беларуси может остаться без агремана
Новый посол России в Беларуси может остаться без агремана
Официальный Минск не комментирует ситуацию с назначением нового посла России в Беларуси, однако эксперты полагают, что Москве все же придется найти другую кандидатуру.
Повторят ли Федынич и Комлик историю Беляцкого?
Повторят ли Федынич и Комлик историю Беляцкого?
Каким будет приговор по делу лидеров независимого профсоюза РЭП?
Як Лукашэнка прытуліў у Беларусі «клан Бакіева» (Відэа)
Як Лукашэнка прытуліў у Беларусі «клан Бакіева» (Відэа)
Міністэрства замежных справаў Кыргызстана выклікала афіцыйнага прадстаўніка Беларусі — часовага паверанага Сяргея Іванова — для перадачы ноты пратэсту.
Минск и Москва видят на должности посла России совершенно разных людей
Минск и Москва видят на должности посла России совершенно разных людей
Согласование кандидатуры нового посла России в Беларуси грозит еще больше подпортить отношения Москвы с Минском.
Крэмль крывадушнічае, калі кажа пра роўныя ўмовы ў ЕАЭС (Відэа)
Крэмль крывадушнічае, калі кажа пра роўныя ўмовы ў ЕАЭС (Відэа)
Нафтагазавыя войны — ужо частка расійска-беларускага жыцця. Магчыма, хутка баталіі спыняцца. Бо мае паўстаць адзіны рынак, у тым ліку — энергетычны.
Лукашэнка "намаляваў партрэт" ідэальнага беларускага чыноўніка (Відэа)
Лукашэнка "намаляваў партрэт" ідэальнага беларускага чыноўніка (Відэа)
Сучаснае мастацтва і партрэты сучаснасці. Але пакуль тут няма партрэта беларускага чыноўніка, які намаляваў Аляксандр Лукашэнка.
Срок безвизового пребывания иностранцев в Беларуси увеличивается с пяти до 30 дней
Срок безвизового пребывания иностранцев в Беларуси увеличивается с пяти до 30 дней
В Беларуси с 24 июля введен 30-дневный безвизовый режим для иностранцев из большинства стран мира.
Андрэй Ягораў: Знешнепалітычны імідж Беларусі робіцца больш пазітыўным
Андрэй Ягораў: Знешнепалітычны імідж Беларусі робіцца больш пазітыўным
Тэрмін бязвізавага знаходжання замежных грамадзян у Беларусі павялічаны да 30 сутак пры ўмове іх уезду ў краіну і наступнага выезду праз дзяржаўную мяжу ў Нацыянальным аэрапорце "Мінск".
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва

У Валожыне прадставілі чарнавік мясцовай павесткі і падвялі вынікі рэалізацыі міні-праекта ў рамках кампаніі “Павестка-50”.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

Окруженные демократией. Как власть готовит сценарий для выборов 2019 года

На официальном сайте президента дан вольный пересказ выступления Лукашенко при назначении новых членов правительства.