Пятница 26 апреля 2019 года | 13:49
  • бел / рус
  • eng

24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)

20.07.2018  |  Политика   |  Яраслаў Сцешык, Belsat.eu,  
24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)

20 ліпеня — дзень у гісторыі, калі еўрапейскі народ, толькі-толькі атрымаўшы незалежнасць, зрабіў першы крок ад свабоды і закону да царства сілавікоў і спецслужб.

Роўна 24 гады таму адбылася інаўгурацыя Аляксандра Лукашэнкі — самая першая, самая сціплая і дзелавая. Бо тады прэзідэнт яшчэ быў гарантам дэмакратыі, а не валадаром усяго навокал.

Чаму гэта здарылася? Адная з прычын — беларусы не былі гатовыя да палітычнага і эканамічнага шоку 1990-х. Кожны помніць пачатак незалежнасці па-свойму.

Жыхары Мінска распавядаюць "Белсату":

"Цяжка было. Талоны, чэргі..."

"Гэта быў час творчага нацыянальнага пад’ёму. Памятаю, па праспекце ладзілі палітычныя і мастацкія акцыі, туды-сюды хадзілі людзі".

"Сітуацыя ў эканоміцы была цяжкая пасля развалу СССР".

"Свабода і магчымасці. Усе думалі, што будзе лепш".

Тады яшчэ малады дэпутат Вярхоўнага Савета Аляксандр Лукашэнка на выбарах абяцаў і вярнуцца назад, у СССР, і перамагчы карупцыю, і забяспечыць дэмакратыю.

Кандыдат на прэзідэнты Лукашэнка кажа: "... І я, калі буду прэзідэнтам, калі так адбудзецца, ніколі не буду заціскаць!"

Пры гэтым, як згадваюць сведкі тых падзей, у другім туры Лукашэнка перамог, у пэўнай ступені... выпадкова.

"На той момант беларуская апазіцыя не разглядала Лукашэнку як магчымага будучага прэзідэнта, бо ўсе высілкі апазіцыі былі скіраваныя супраць кіраўніка выканаўчай улады Вячаслава Кебіча", — распавядае Вячаслаў Сіўчык з Руху салідарнасці "Разам".

Не ўспрымалі сурʼёзна, бо на выбарах Лукашэнка зрабіў стаўку на імідж чалавека з народа, былога дырэктара саўгасу. Хоць насамрэч ён заўжды быў чалавекам з камуністычнага апарата і даўно навучыўся маніпуляваць людзьмі — яшчэ калі служыў палітруком спачатку ў памежных войсках КГБ, а потым у танкавых.

"Гэты імідж, таксама як і знакамітае слова "Бацька", гэта праца маскоўскіх паліттэхнолагаў, якія працавалі потым і на генерала Лебедзя, працавалі і ва Украіне, гэта звычайныя паліттэхналогіі, каб засунуць Лукашэнку на тую пасаду, на якую яму ўдалося забрацца, нечакана для беларускай эліты", — мяркуе Вячаслаў Сіўчык.

Як палітрук Лукашэнка не раз праявіцца і ў заявах, і ў кіраванні Беларуссю. "Жэстачайшы кантроль", неабмежаваная ўлада спецслужб і сілавікоў, якія падпарадкоўваюцца толькі Лукашэнку, увядзенне ідэалогіі дзяржавы ў сістэме адукацыі — гэта ўсё ягоная савецкая сістэма каштоўнасцей, дзе на першым месцы — Масква, а не свой народ.

"Той рэжым, які ўладкаваўся, ён прарасійскі ў сваёй сутнасці. Складана ўявіць сабе больш прарасійскага кіраўніка ў Беларусі", — тлумачыць Андрэй Ягораў, дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі.

Стварэнне ж "Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі" Лукашэнку было патрэбнае і эканамічна — каб браць танныя энерганосьбіты і крэдыты, і палітычна — кіраўнік Беларусі марыў стаць пераемнікам Барыса Ельцына. А потым аказалася, што і пераемнік ёсць іншы, і расійскія абдымкі не адпускаюць.

"Банкі некаторыя былі купленыя Расіяй, частка НПЗ была купленая "Славнефтью" і потым перададзеная іншай расійскай кампаніі, "Белтрансгаз" стаў расійскі", — адзначае Яраслаў Раманчук, прэзідэнт Навукова-даследдчага цэнтру Мізэса.

Пасля продажу "Белтрансгазу" ўся газаправодная сістэма ў Беларусі стала расійская, у выніку чаго мы пазбавіліся нават тэхнічнай магчымасці купляць газ у іншых краінах. Зрэшты, і Астравецкая АЭС, якой сёння хваліцца Лукашэнка, можа працаваць выключна на расійскім паліве. І беларусы пад уплывам расійскіх і мясцовых афіцыйных медыя не ўяўляюць, што можна зарабляць грошы па-за схемамі, навязанымі ўсходнім суседам, кшталту перапродажу нафты на Захад ды забароненых еўрапейскіх харчоў на Усход.

"Калі параўноўваць з такімі краінамі, як Чэхія, Эстонія, мы былі з імі на адным узроўні на пачатку 1990-х. Потым гэтыя краіны абралі шлях еўрапеізацыі, рынкавых рэформ. Сёння ў Эстоніі ВУП на душу насельніцтва — 20 тыс. долараў, у Чэхіі — 18 тыс. долараў, а ў нас 5 тыс. Долараў", — дадае Яраслаў Раманчук.

Свабодны рынак працы і энергетыкі, фінансавая, крэдытная, экспертная і тэхналагічная дапамога Еўрасаюза, высакаякасная еўрапейская адукацыя — вось што маюць нашыя заходнія суседзі, таксама былыя рэспублікі сацыялістычнага блока.

"Беларусь, калі б задэкларавала мэту далучэння да Еўрасаюза, таксама магла б стаць краінай Еўрасаюза", — мяркуе Андрэй Ягораў, дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі.

І калі б беларусы 24 гады таму выбралі шлях у Еўропу, цяпер, магчыма, заробак не тое што "папяцьсот", а нават і па тысячы еўраў нікога б у нашай краіне не здзіўляў.

"Што адназначна можна казаць пра тое, што б мела Беларусь у адрозненні ад сённяшняй сітуацыі — адкрытую палітыку, дэмакратыю, стабільнае функцыянаванне палітычных інстытутаў, незалежную судовую сістэму і справядлівы суд", — дадае Андрэй Ягораў.

Між тым, жыццё як, у Еўрасаюзе — гэта не толькі высокія заробкі. Але і магчымасць грамадзяніна засудзіць чыноўніка ці паліцыянта, які парушыў твае правы. А вось жыццё пры Лукашэнку — гэта, наадварот, магчымасць атрымаць крымінальную справу, калі не падзелішся бізнесам з сілавікамі. Галоўны ж змагар з карупцыяй усё працягвае сваю барацьбу, перажыўшы такіх жа ў двукоссі "народных прэзідэнтаў" — Мілошэвіча, Кадафі, Уга Чавэса. І ўвогуле, 24 гады — гэта даўжэй, чым нават тэрмін кіравання Леаніда Брэжнева.

"Цяпер ён уваходзіць у пяцёрку самых доўгажыхароў-дыктатараў свету, што не робіць гонару ні гэтай персоне, ні нашай краіне. Таксама не надае гонар, што мы краіна, дзе адбыўся рэванш спецслужб Савецкага Саюза", — кажа Вячаслаў Сіўчык.

Аднак надзея на іншае, лепшае, жыццё застаецца. І Савецкі Саюз, і Берлінская сцяна, і камуністычныя дыктатуры Еўропы падаваліся непарушныя, а ляснуліся ў адзін момант. І іх разбурылі грамадзяне, якія хацелі жыць свабодна.

Другие новости раздела «Политика»

Коммерсантъ: "Беларусский "Крымнаш" все ближе" (Аудио)
Коммерсантъ: "Беларусский "Крымнаш" все ближе" (Аудио)
Отношения России и Беларуси вновь обострились: Минск начал плановые работы на нефтепроводе "Дружба", в результате чего под вопросом оказался транзит российской нефти в Европу.
Что делать: три главных пункта
Что делать: три главных пункта
Что бы я ни писал, с кем бы ни разговаривал о положении дел в стране, везде слышу один и тот же вопрос в нескольких вариантах: "А что ты предлагаешь?", "Что делать?", "Есть ли у тебя стратегия?"
Письмо к Лукашенко: философ заявил об угрозе аннексии со стороны России
Письмо к Лукашенко: философ заявил об угрозе аннексии со стороны России
Философ Владимир Мацкевич объяснил в интервью Deutsche Welle, что побудило его написать резонансное письмо президенту Беларуси об угрозе со стороны России и почему он говорит о возможной аннексии.
Крыжы ў Курапатах, мініраванні крам — ад чаго адцягваюць нашу ўвагу? (Відэа і аўдыё)
Крыжы ў Курапатах, мініраванні крам — ад чаго адцягваюць нашу ўвагу? (Відэа і аўдыё)
Знос крыжоў у Курапатах, лжэмініраванне гандлёвых цэнтраў, пераслед незалежнага прафсаюза гарнякоў, вобшук у офісе “Белсат” і затрыманні актывістаў — усе гэтыя падзеі звязаныя.
Что мешает Беларуси отменить смертную казнь?
Что мешает Беларуси отменить смертную казнь?
В докладе Amnesty International за 2018 год отмечается, что число стран, применяющих до сих пор смертную казнь, с каждым годом уменьшается. Но Беларусь продолжает ее использовать.
Гражданину Александру Лукашенко от гражданина Владимира Мацкевича: открытое письмо
Гражданину Александру Лукашенко от гражданина Владимира Мацкевича: открытое письмо
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич обратился к президенту Республики Беларусь Александру Лукашенко с открытым письмом, в котором предупреждает об угрозах, нависших над страной.
Война за память: чем властям Беларуси мешают кресты в Куропатах
Война за память: чем властям Беларуси мешают кресты в Куропатах
Инициируя благоустройство Куропат, власти Беларуси пытаются деполитизировать и лишить значения место захоронения жертв сталинских репрессий, говорят эксперты.
Уладзімір Мацкевіч: Сёння трэба, каб лідары думкі, у тым ліку Алексіевіч, самі выходзілі на Плошчу
Уладзімір Мацкевіч: Сёння трэба, каб лідары думкі, у тым ліку Алексіевіч, самі выходзілі на Плошчу
Як падзеі ў Курапатах звязаныя з прэзідэнцкімі выбарамі? Як улады імкнуцца дасягнуць поўнай пасіўнасці і абыякавасці грамадства? І як грамадства можа гэтаму супрацьстаяць?
Знішчэнне крыжоў у Курапатах — адкрытая адмова ўлады шанавання гісторыі і народнай памяці Беларусі
Знішчэнне крыжоў у Курапатах — адкрытая адмова ўлады шанавання гісторыі і народнай памяці Беларусі
4 красавіка 2019 года Беларуская нацыянальная платформа грамадзянскай супольнасці выказала сваю пазіцыю што да акту вандалізму з боку беларускіх уладаў ва ўрочышчы Курапаты.
С какими странами выгодно дружить Беларуси?
С какими странами выгодно дружить Беларуси?
Власти принимают участие в той или иной международной структуре, исходя, в первую очередь, из своих экономических интересов.
Архипелаг Беларусь: как преодолеть раскол в беларусском обществе
Архипелаг Беларусь: как преодолеть раскол в беларусском обществе
Чтобы объединиться, сторонам беларусского общества нужно перестать действовать на уничтожение друг друга.
Чаму Беларусь — не Казахстан
Чаму Беларусь — не Казахстан
Паводзіны аўтарытарных кіраўнікоў у краінах на постсавецкай прасторы часта могуць быць непрадказальнымі нават для іх "калег па цэху".
Отставка Назарбаева. Президент ушел, Елбасы остался
Отставка Назарбаева. Президент ушел, Елбасы остался
Беларусские новостные ленты и социальные сети взбудоражила новость об отставке президента Республики Казахстан Нурсултана Назарбаева.
Я говорю, ты говоришь, он/она говорит. Мы говорим? Мы — народ!
Я говорю, ты говоришь, он/она говорит. Мы говорим? Мы — народ!
Сейчас над страной нависла реальная угроза утраты независимости. Если мы ничего не сделаем и это произойдет, у нас на целый исторический период не будет возможности самим что-то решать в своей стране.
Владимир Мацкевич: В Беларуси диктатура доведена до полного волюнтаризма
Владимир Мацкевич: В Беларуси диктатура доведена до полного волюнтаризма
Минский горисполком отказал демократическим силам в проведении 24-го и 25-го марта на стадионе "Динамо" и возле Большого театра оперы и балета акций, посвященных 101-й годовщине БНР.
Шенген за 80 евро: что мешает Минску и Брюсселю снизить стоимость виз
Шенген за 80 евро: что мешает Минску и Брюсселю снизить стоимость виз
Беларусь может оказаться среди стран, для которых Евросоюз увеличит стоимость шенгенской визы. Что мешает Беларуси и ЕС заключить соглашение об упрощении визового режима?
СМІ абвесцілі аб прыняцці на ўзбраенне расійскіх шасі на базе "Платформы-О" (Відэа)
СМІ абвесцілі аб прыняцці на ўзбраенне расійскіх шасі на базе "Платформы-О" (Відэа)
На іх будуць усталяваныя ракетныя комплексы "Топаль-М" і "Ярс", якія могуць несці ядравыя зарады. Шасі распрацаваныя КамАЗам і вырабленыя на заводзе "Рэмдызель".
Андрей Егоров: Беларусь уклоняется от подписания соглашений с Евросоюзом
Андрей Егоров: Беларусь уклоняется от подписания соглашений с Евросоюзом
С завидной периодичностью вот уже который год беларусский МИД обещает "вот-вот" подписать договор об упрощении визового режима, который значительно упростил бы жизнь беларусам.
Беларусь не можа вызначыцца з новым кірункам міжнародных дачыненняў (Відэа)
Беларусь не можа вызначыцца з новым кірункам міжнародных дачыненняў (Відэа)
Ні дня без нарады ды публічнага разносу. Вось і ўчора Аляксандр Лукашэнка не прамінуў паразважаць на камеру, як нам жыць далей.
Молдова: хотели Лукашенко, а победил Плахотнюк (Видео)
Молдова: хотели Лукашенко, а победил Плахотнюк (Видео)
Как ни крути, но лучшего лидера, чем Александр Лукашенко, по крайней мере, на постсоветском пространстве, днем с огнем не сыскать.
Михаил Мацкевич: Как создать местную повестку и сделать ее инструментом решения проблем

Чтобы достичь изменений, нужно быть заинтересованными в них и перестать возлагать все надежды на государство.

Doing Crypto Index: первый проект FlyUni Labs

Представляем вашему вниманию Doing Crypto Index — первый проект лаборатории Летучего университета FlyUni Labs.

Коммерсантъ: "Беларусский "Крымнаш" все ближе" (Аудио)

Отношения России и Беларуси вновь обострились: Минск начал плановые работы на нефтепроводе "Дружба", в результате чего под вопросом оказался транзит российской нефти в Европу.

Что делать: три главных пункта

Что бы я ни писал, с кем бы ни разговаривал о положении дел в стране, везде слышу один и тот же вопрос в нескольких вариантах: "А что ты предлагаешь?", "Что делать?", "Есть ли у тебя стратегия?"