Вторник 21 августа 2018 года | 19:11
  • бел / рус
  • eng

24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)

20.07.2018  |  Политика   |  Яраслаў Сцешык, Belsat.eu,  
24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)

20 ліпеня — дзень у гісторыі, калі еўрапейскі народ, толькі-толькі атрымаўшы незалежнасць, зрабіў першы крок ад свабоды і закону да царства сілавікоў і спецслужб.

Роўна 24 гады таму адбылася інаўгурацыя Аляксандра Лукашэнкі — самая першая, самая сціплая і дзелавая. Бо тады прэзідэнт яшчэ быў гарантам дэмакратыі, а не валадаром усяго навокал.

Чаму гэта здарылася? Адная з прычын — беларусы не былі гатовыя да палітычнага і эканамічнага шоку 1990-х. Кожны помніць пачатак незалежнасці па-свойму.

Жыхары Мінска распавядаюць "Белсату":

"Цяжка было. Талоны, чэргі..."

"Гэта быў час творчага нацыянальнага пад’ёму. Памятаю, па праспекце ладзілі палітычныя і мастацкія акцыі, туды-сюды хадзілі людзі".

"Сітуацыя ў эканоміцы была цяжкая пасля развалу СССР".

"Свабода і магчымасці. Усе думалі, што будзе лепш".

Тады яшчэ малады дэпутат Вярхоўнага Савета Аляксандр Лукашэнка на выбарах абяцаў і вярнуцца назад, у СССР, і перамагчы карупцыю, і забяспечыць дэмакратыю.

Кандыдат на прэзідэнты Лукашэнка кажа: "... І я, калі буду прэзідэнтам, калі так адбудзецца, ніколі не буду заціскаць!"

Пры гэтым, як згадваюць сведкі тых падзей, у другім туры Лукашэнка перамог, у пэўнай ступені... выпадкова.

"На той момант беларуская апазіцыя не разглядала Лукашэнку як магчымага будучага прэзідэнта, бо ўсе высілкі апазіцыі былі скіраваныя супраць кіраўніка выканаўчай улады Вячаслава Кебіча", — распавядае Вячаслаў Сіўчык з Руху салідарнасці "Разам".

Не ўспрымалі сурʼёзна, бо на выбарах Лукашэнка зрабіў стаўку на імідж чалавека з народа, былога дырэктара саўгасу. Хоць насамрэч ён заўжды быў чалавекам з камуністычнага апарата і даўно навучыўся маніпуляваць людзьмі — яшчэ калі служыў палітруком спачатку ў памежных войсках КГБ, а потым у танкавых.

"Гэты імідж, таксама як і знакамітае слова "Бацька", гэта праца маскоўскіх паліттэхнолагаў, якія працавалі потым і на генерала Лебедзя, працавалі і ва Украіне, гэта звычайныя паліттэхналогіі, каб засунуць Лукашэнку на тую пасаду, на якую яму ўдалося забрацца, нечакана для беларускай эліты", — мяркуе Вячаслаў Сіўчык.

Як палітрук Лукашэнка не раз праявіцца і ў заявах, і ў кіраванні Беларуссю. "Жэстачайшы кантроль", неабмежаваная ўлада спецслужб і сілавікоў, якія падпарадкоўваюцца толькі Лукашэнку, увядзенне ідэалогіі дзяржавы ў сістэме адукацыі — гэта ўсё ягоная савецкая сістэма каштоўнасцей, дзе на першым месцы — Масква, а не свой народ.

"Той рэжым, які ўладкаваўся, ён прарасійскі ў сваёй сутнасці. Складана ўявіць сабе больш прарасійскага кіраўніка ў Беларусі", — тлумачыць Андрэй Ягораў, дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі.

Стварэнне ж "Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі" Лукашэнку было патрэбнае і эканамічна — каб браць танныя энерганосьбіты і крэдыты, і палітычна — кіраўнік Беларусі марыў стаць пераемнікам Барыса Ельцына. А потым аказалася, што і пераемнік ёсць іншы, і расійскія абдымкі не адпускаюць.

"Банкі некаторыя былі купленыя Расіяй, частка НПЗ была купленая "Славнефтью" і потым перададзеная іншай расійскай кампаніі, "Белтрансгаз" стаў расійскі", — адзначае Яраслаў Раманчук, прэзідэнт Навукова-даследдчага цэнтру Мізэса.

Пасля продажу "Белтрансгазу" ўся газаправодная сістэма ў Беларусі стала расійская, у выніку чаго мы пазбавіліся нават тэхнічнай магчымасці купляць газ у іншых краінах. Зрэшты, і Астравецкая АЭС, якой сёння хваліцца Лукашэнка, можа працаваць выключна на расійскім паліве. І беларусы пад уплывам расійскіх і мясцовых афіцыйных медыя не ўяўляюць, што можна зарабляць грошы па-за схемамі, навязанымі ўсходнім суседам, кшталту перапродажу нафты на Захад ды забароненых еўрапейскіх харчоў на Усход.

"Калі параўноўваць з такімі краінамі, як Чэхія, Эстонія, мы былі з імі на адным узроўні на пачатку 1990-х. Потым гэтыя краіны абралі шлях еўрапеізацыі, рынкавых рэформ. Сёння ў Эстоніі ВУП на душу насельніцтва — 20 тыс. долараў, у Чэхіі — 18 тыс. долараў, а ў нас 5 тыс. Долараў", — дадае Яраслаў Раманчук.

Свабодны рынак працы і энергетыкі, фінансавая, крэдытная, экспертная і тэхналагічная дапамога Еўрасаюза, высакаякасная еўрапейская адукацыя — вось што маюць нашыя заходнія суседзі, таксама былыя рэспублікі сацыялістычнага блока.

"Беларусь, калі б задэкларавала мэту далучэння да Еўрасаюза, таксама магла б стаць краінай Еўрасаюза", — мяркуе Андрэй Ягораў, дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі.

І калі б беларусы 24 гады таму выбралі шлях у Еўропу, цяпер, магчыма, заробак не тое што "папяцьсот", а нават і па тысячы еўраў нікога б у нашай краіне не здзіўляў.

"Што адназначна можна казаць пра тое, што б мела Беларусь у адрозненні ад сённяшняй сітуацыі — адкрытую палітыку, дэмакратыю, стабільнае функцыянаванне палітычных інстытутаў, незалежную судовую сістэму і справядлівы суд", — дадае Андрэй Ягораў.

Між тым, жыццё як, у Еўрасаюзе — гэта не толькі высокія заробкі. Але і магчымасць грамадзяніна засудзіць чыноўніка ці паліцыянта, які парушыў твае правы. А вось жыццё пры Лукашэнку — гэта, наадварот, магчымасць атрымаць крымінальную справу, калі не падзелішся бізнесам з сілавікамі. Галоўны ж змагар з карупцыяй усё працягвае сваю барацьбу, перажыўшы такіх жа ў двукоссі "народных прэзідэнтаў" — Мілошэвіча, Кадафі, Уга Чавэса. І ўвогуле, 24 гады — гэта даўжэй, чым нават тэрмін кіравання Леаніда Брэжнева.

"Цяпер ён уваходзіць у пяцёрку самых доўгажыхароў-дыктатараў свету, што не робіць гонару ні гэтай персоне, ні нашай краіне. Таксама не надае гонар, што мы краіна, дзе адбыўся рэванш спецслужб Савецкага Саюза", — кажа Вячаслаў Сіўчык.

Аднак надзея на іншае, лепшае, жыццё застаецца. І Савецкі Саюз, і Берлінская сцяна, і камуністычныя дыктатуры Еўропы падаваліся непарушныя, а ляснуліся ў адзін момант. І іх разбурылі грамадзяне, якія хацелі жыць свабодна.

Другие новости раздела «Политика»

Заявление БНП в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов
Заявление БНП в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов
9 августа 2018 года Беларусская национальная платформа гражданского общества выступила с заявлением в связи с волной обысков в редакциях беларусских СМИ и задержаний журналистов.
Мінск не адмовіцца ад расійскіх баз проста так (Відэа)
Мінск не адмовіцца ад расійскіх баз проста так (Відэа)
Гэта яго казырныя карты ў перамовах з Крамлём, упэўненыя эксперты.
У Беларусі з’явіцца намеснік Пуціна (Відэа)
У Беларусі з’явіцца намеснік Пуціна (Відэа)
Былому прэм’еру Чачні Міхаілу Бабічу, чыя кандыдатура разглядаецца на пасаду новага амбасадара Расіі ў Беларусі, прапанавалі стаць яшчэ і адмысловым прадстаўніком Уладзіміра Пуціна ў нашай краіне.
Новый посол России в Беларуси может остаться без агремана
Новый посол России в Беларуси может остаться без агремана
Официальный Минск не комментирует ситуацию с назначением нового посла России в Беларуси, однако эксперты полагают, что Москве все же придется найти другую кандидатуру.
Повторят ли Федынич и Комлик историю Беляцкого?
Повторят ли Федынич и Комлик историю Беляцкого?
Каким будет приговор по делу лидеров независимого профсоюза РЭП?
Як Лукашэнка прытуліў у Беларусі «клан Бакіева» (Відэа)
Як Лукашэнка прытуліў у Беларусі «клан Бакіева» (Відэа)
Міністэрства замежных справаў Кыргызстана выклікала афіцыйнага прадстаўніка Беларусі — часовага паверанага Сяргея Іванова — для перадачы ноты пратэсту.
Минск и Москва видят на должности посла России совершенно разных людей
Минск и Москва видят на должности посла России совершенно разных людей
Согласование кандидатуры нового посла России в Беларуси грозит еще больше подпортить отношения Москвы с Минском.
Крэмль крывадушнічае, калі кажа пра роўныя ўмовы ў ЕАЭС (Відэа)
Крэмль крывадушнічае, калі кажа пра роўныя ўмовы ў ЕАЭС (Відэа)
Нафтагазавыя войны — ужо частка расійска-беларускага жыцця. Магчыма, хутка баталіі спыняцца. Бо мае паўстаць адзіны рынак, у тым ліку — энергетычны.
Лукашэнка "намаляваў партрэт" ідэальнага беларускага чыноўніка (Відэа)
Лукашэнка "намаляваў партрэт" ідэальнага беларускага чыноўніка (Відэа)
Сучаснае мастацтва і партрэты сучаснасці. Але пакуль тут няма партрэта беларускага чыноўніка, які намаляваў Аляксандр Лукашэнка.
Срок безвизового пребывания иностранцев в Беларуси увеличивается с пяти до 30 дней
Срок безвизового пребывания иностранцев в Беларуси увеличивается с пяти до 30 дней
В Беларуси с 24 июля введен 30-дневный безвизовый режим для иностранцев из большинства стран мира.
Андрэй Ягораў: Знешнепалітычны імідж Беларусі робіцца больш пазітыўным
Андрэй Ягораў: Знешнепалітычны імідж Беларусі робіцца больш пазітыўным
Тэрмін бязвізавага знаходжання замежных грамадзян у Беларусі павялічаны да 30 сутак пры ўмове іх уезду ў краіну і наступнага выезду праз дзяржаўную мяжу ў Нацыянальным аэрапорце "Мінск".
24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)
24 гады таму адбылася першая інаўгурацыя Лукашэнкі (Відэа)
20 ліпеня — дзень у гісторыі, калі еўрапейскі народ, толькі-толькі атрымаўшы незалежнасць, зрабіў першы крок ад свабоды і закону да царства сілавікоў і спецслужб.
Лукашенко на финале ЧМ-2018: визит вежливости или сам напросился?
Лукашенко на финале ЧМ-2018: визит вежливости или сам напросился?
Пресс-служба беларусского президента до последнего не сообщала, поедет ли Лукашенко в Москву на финал Чемпионата мира по футболу.
Почему власти снова ополчились на оппозицию?
Почему власти снова ополчились на оппозицию?
В последние дни силовики начали задерживать активистов оппозиции, а суды приговаривать их к административным арестам.
Урад хоча зрабіць бязвіз на 21 дзень. Гэта працягласць санаторнай пуцёўкі (Відэа)
Урад хоча зрабіць бязвіз на 21 дзень. Гэта працягласць санаторнай пуцёўкі (Відэа)
Міністэрства спорту і турызму прапануе павялічыць тэрмін бязвізавага ўезду ў Беларусь. Ці паедуць замежнікі масава ў нашую краіну? І якіх наступстваў нам чакаць ад магчымай візавай лібералізацыі?
Андрей Егоров: Переговоры об упрощении визового режима — тайна, покрытая мраком
Андрей Егоров: Переговоры об упрощении визового режима — тайна, покрытая мраком
Беларусь и ЕС могут подписать Приоритеты партнерства уже в 2018 году, а вот когда беларусы смогут платить за "шенген" 35 евро вместо нынешних 60, а то и 80 в перспективе, пока тайна, покрытая мраком.
24 гады таму Лукашэнка ўпершыню перамог на выбарах (Відэа)
24 гады таму Лукашэнка ўпершыню перамог на выбарах (Відэа)
Першы тур выбараў 1994-га адбыўся 23 чэрвеня. У ім было 6 кандыдатаў, усіх выперадзіў Аляксандр Лукашэнка.
Заява БНП у сувязі з сітуацыяй з’яўлення рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў Курапатах
Заява БНП у сувязі з сітуацыяй з’яўлення рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў Курапатах
Беларуская нацыянальная платформа грамадзянскай супольнасці выступіла з заявай у сувязі з сітуацыяй будаўніцтва і дзейнасці рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў ахоўнай зоне ўрочышча Курапаты.
Чем придется расплачиваться Лукашенко за преференции Кремля?
Чем придется расплачиваться Лукашенко за преференции Кремля?
Какие проблемы между Беларусью и Россией требуют вмешательства лидеров государств?
Поможет ли России футбольная "косметика"?
Поможет ли России футбольная "косметика"?
Футбольные дивиденды глобально на имидж Кремля не повлияют, хотя чемпионат мира помогает России избежать полного превращения в страну-изгоя.
Ларыса Шчарбачэвіч: Мы будзем развівацца ўстойліва

У Валожыне прадставілі чарнавік мясцовай павесткі і падвялі вынікі рэалізацыі міні-праекта ў рамках кампаніі “Павестка-50”.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

Первая беларусская газета с дополненной реальностью

Все хотят жить в нормальной, хорошей, счастливой стране. Кто-то эмигрирует в страну, которую считает нормальной, кто-то добивается того, чтобы эта страна стала нормальной.