Четверг 5 декабря 2019 года | 21:45
  • бел / рус
  • eng

Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)

13.06.2018  |  Политика   |  Віталь Цыганкоў, Радыё "Свабода",  
Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)

Што і пры якіх умовах Кітай будзе падтрымліваць у Беларусі, у чым інтарэсы і намеры Пекіна ў нашым рэгіёне і ці будзе сёння Кітай ніякім чынам палітычна заступацца за Беларусь?

Аб гэтым — у "Інтэрв’ю тыдня" на Радыё "Свабода" з дырэктарам Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі, палітолагам Андрэем Ягоравым.

Рэальныя вынікі супрацоўніцтва пакуль не такія значныя, як хацелася б беларускаму кіраўніцтву

— Беларусь і Кітай дамовіліся пра бязвізавы рэжым. Пагадненне заключана па выніках перамоў кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі і старшыні Кітайскай Народнай Рэспублікі Сі Цзіньпіня, якія прайшлі гэтымі днямі ў Кітаі. Гэта заўважны і доўгачаканы крок, да якога бакі ішлі даволі даўно. Адносіны афіцыйнага Мінска і Пекіна апошнія гады развіваюцца вельмі актыўна — колькасць візітаў, эканамічнае супрацоўніцтва. Ці можна казаць, што ў гэтых адносінах адбываюцца нейкія тэктанічныя, стратэгічныя зрухі?

— Натуральна, што Беларусь зацікаўлена ў супрацоўніцтве з Кітаем як з адным з сусветных палітычных і эканамічных лідараў. Але складана казаць, што гэта нейкі стратэгічны зрух у міжнароднай палітыцы Беларусі. З аднаго боку, гэта тэма, якая даўно эксплуатуецца Мінскам, яна добра ўплывае на замежнапалітычны піяр Беларусі. Але калі паглядзець на рэальныя вынікі такога супрацоўніцтва — пакуль яны не такія значныя, як хацелася б беларускаму кіраўніцтву.

— Як можна ацаніць намеры беларускай улады на кітайскім кірунку? Ці яна проста імкнецца заваяваць прыхільнасць адной з самых значных дзяржаў, ці тут ёсць больш выразны намер — атрымаць новага "старэйшага брата" замест Расіі? І калі Захад з ідэалагічных прычын на гэтую ролю не падыходзіць — дык, можа, Мінск разглядае Пекін у гэтай ролі?

— Пекін не можа быць супрацьвагай і заменай Масквы ў адносінах з Беларуссю. Эканамічная і вайскова-стратэгічная залежнасць Мінска ад Масквы вельмі моцная. Палова беларускага таваразвароту — гэта Расія, і толькі 5% — гэта Кітай. Спатрэбяцца дзесяцігоддзі, каб Кітай стаў хаця б раўнаважным з Расіяй эканамічным партнёрам.

З іншага боку, Беларусь разлічвае на тое, што стратэгічныя ініцыятывы Кітая, накшталт "Вялікага шаўковага шляху", могуць часткова гарантаваць Беларусі пэўнае месца ў стратэгічных раскладах Кітая, у выніку чаго Кітай будзе зацікаўлены ў тым ліку ў падтрыманні нейкай стабільнасці на тэрыторыі Беларусі, ускосна ўзмацняючы незалежнасць. Кітай зацікаўлены ў добрых стасунках Беларусі і з Расіяй, і з Захадам, бо для яго гэта такая транзітная тэрыторыя ў ягоных геапалітычных раскладах.

Кітай не будзе нічога падтрымліваць у Беларусі, калі гэта не супадае з ягонымі стратэгічнымі лініямі

— Але, як выглядае, Расія пакуль не вельмі слухае Кітай, дашчэнту сапсаваўшы свае адносіны з Захадам.

— Гэта так. Але для Беларусі гэта можа быць такой картай у раскладзе нашай шматвектарнасці, якая якраз і падабаецца Кітаю. Цікава, напрыклад, паглядзець, што Еўрапейскі банк рэканструкцыі і развіцця мае праекты з Кітайскім індустрыяльным паркам у Беларусі. То бок для Кітая гэта не падтрымка Беларусі, а хутчэй рэалізацыя сваіх уласных стратэгічных і эканамічных інтарэсаў. Так што Кітай не будзе нічога падтрымліваць у Беларусі, калі гэта не супадае з ягонымі стратэгічнымі лініямі. Цяпер, як падаецца, рэгіянальная палітыка Кітая адпавядае імкненням беларускага кіраўніцтва. Пакуль жа інвестыцыі Кітая ў Беларусь толькі каля 1% — літоўскія інвестыцыі большыя.

— А ў чым палягае палітыка Кітая ў нашым рэгіёне? Які ў іх стратэгічны інтарэс пашыраць свой уплыў і прысутнасць у Беларусі?

— Стратэгічны інтарэс Кітая — гэта не столькі пашыраць свой уплыў, колькі мець на ўвазе гэты рэгіён як пэўную транзітную тэрыторыю для гандлёвых, транспартных, фінансавых, іншых плыняў. І таму Кітай узмацняе сваю прысутнасць у краінах рэгіёна, гэта назіраецца не толькі ў Беларусі. Стратэгічна Кітай зацікаўлены, каб гэтая тэрыторыя была дастаткова стабільная і надзейная.

Узмацненне геапалітычнай ролі Кітая патрабуе, каб усё болей краін далучалася да думкі Кітая ў міжнародных арганізацыях, калі Пекіну гэта будзе патрэбна. Таму Пекін і рыхтуе калі не сатэлітаў, то саюзнікаў, якія будуць займаць пазіцыю Кітая ў пэўных раскладах у міжнароднай палітыцы, калі Кітай вырашыць граць там больш значную ролю. Пакуль гэтага не назіраецца, але далей можа адбыцца.

Кітай сёння не будзе нейкім чынам палітычна заступацца за Беларусь

— Ці прадбачыце вы такі сцэнар, пры якім інтарэсы Расіі і Кітая ў нашым рэгіёне могуць уступіць у моцную супярэчнасць, канфлікт?

— Спробы дэстабілізацыі сітуацыі ў рэгіёне, вядома, зусім не радуюць Кітай. Агрэсіўная палітыка Расіі ў адносінах на постсавецкай прасторы можа нерваваць кітайскіх інвестараў. Напрыклад, напружанасць паміж Грузіяй і Расіяй закранае парты ў Грузіі, якія вядуць далей, на Каўказ і ў Еўрасаюз. Гэта мусіць нерваваць тых, хто інвестуе ў такія праекты.

Але я не думаю, што Кітай сёння будзе нейкім чынам палітычна заступацца за Беларусь. Бо пакуль ягоная прысутнасць у рэгіёне занадта малая, каб на нешта ўплываць. Таму пакуль усё ў палітычным вымярэнні будзе вырашацца хутчэй прысутнасцю Еўрасаюза і Расіі як галоўных гульцоў. Кітай можа выказваць нейкую пазіцыю ці нездавальненне, але паўплываць сутнасна на штосьці не зможа.

— Ці магчымы такі варыянт у найбліжэйшыя 3-5 гадоў, калі ва ўмовах нейкага чарговага эканамічнага канфлікта паміж Беларуссю і Расіяй афіцыйны Мінск можа заклікаць Кітай умяшацца ў спрэчку ў якасці арбітра?

— Я думаю, гэта цалкам нерэальна ў найбліжэйшай перспектыве. Гэта будзе патрабаваць значна большай прысутнасці Кітая тут, што ўявіць сабе нават у бліжэйшыя 10 гадоў даволі складана.

— Нават чыста знешне за апошнія 2-3 гады на беларускіх вуліцах павялічылася прысутнасць кітайцаў. Цяпер, пасля ўвядзення бязвізавага рэжыма, натуральна, іх стане на парадак больш. У беларуска-кітайскіх адносінах ёсць такое адчуванне, што Беларусь сама вельмі актыўна запрашае кітайцаў сюды, ільготамі, праектамі і г.д. Сярод звычайных беларусаў нярэдка гучаць думкі, што Беларусь надта прагінаецца перад кітайцамі, імкнучыся іх сюды завабіць.

— Мне не здаецца, што ў беларускага насельніцтва назіраецца шмат нейкай занепакоенасці кітайскай прысутнасцю. Яна расце, гэта нават візуальна відаць, можна пабачыць кітайскія іерогліфы, кітайскія кампаніі будуюць нейкія аб’екты, больш студэнтаў. Але гэта пакуль замала, каб выклікаць трывогу ў большасці звычайных беларусаў.

Калі ж казаць пра ўлады — так, яны хочуць завабіць Кітай больш спрыяльнымі ўмовамі для вядзення бізнеса, для інвеставання ў Беларусь. Але Кітай вельмі прагматычна ставіцца, ён будзе інвеставаць у тыя рэгіёны, дзе можа зарабіць больш, дзе гэта больш надзейна. Таму асноўнае пытанне не ў жаданні Кітая некуды інвеставаць, а ў сітуацыі ў самой Беларусі, якая не можа стварыць прывабныя ўмовы для любых інвестараў, у тым ліку і кітайскіх. Таму мы мусім самі перабудаваць свае ўнутрыпалітычныя і эканамічныя ўмовы, каб мець сутнасны рост узаемадзеяння з заможнымі краінамі свету.

Падпісвайцеся на наш Telegram-канал "Думаць Беларусь"!

Другие новости раздела «Политика»

Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Общественная кампания в защиту независимости Беларуси "Свежий ветер" предлагает "перезапустить" беларусскую государственность через Учредительное собрание и объявить "четвертую республику".
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
Общественная кампания "Свежий ветер" выступила с предложением переучреждения Республики Беларусь на демократических основаниях путем созыва Учредительного собрания.
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
На 8 снежня запланаванае падпісанне дакументаў аб "паглыбленай інтэграцыі" паміж Беларуссю і Расеяй.
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Акалічнасцяў, што ўтрымлівае 31 "дарожная мапа" аб "паглыбленай інтэграцыі" Беларусі і Расіі, грамадскасці не агалошваюць дасюль.
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Лидия Ермошина уже готовится по приказу Лукашенко объявить президентские выборы. Но на самом деле никаких президентских выборов в 2020 году в стране не будет.
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
У Маскве на пасяджэнні ўрада г.зв. "Саюзнай дзяржавы" Беларусі і Расіі адбываюцца перамовы, звязаныя з паглыбленнем эканамічнай "інтэграцыі", якой ад афіцыйнага Мінска вымагае Крэмль.
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Вместо подписания плана по "углублению интеграции" власти двух стран могут вывести конфликт на новый уровень, не исключают эксперты.
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
8 снежня Лукашэнка і Пуцін павінныя падпісаць пагадненне аб т.зв. "паглыбленай інтэграцыі". Што гэта азначае? Беларусь падводзяць да страты незалежнасці?
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.
Ці выдзьме "Свежы вецер" пагрозу незалежнасці з планаў па інтэграцыі? (Відэа і аўдыё)
Ці выдзьме "Свежы вецер" пагрозу незалежнасці з планаў па інтэграцыі? (Відэа і аўдыё)
У адказ на прымус нашай краіны да т.зв. "паглыбленай інтэграцыі" з Расіяй у Беларусі з'явілася грамадская кампанія "Свежы вецер" (Канстытуцыя.бел).
У Беларусі набірае моц рух супраць паглыблення інтэграцыі з Расіяй
У Беларусі набірае моц рух супраць паглыблення інтэграцыі з Расіяй
Грамадская кампанія ў абарону незалежнасці Беларусі "Свежы вецер" (Канстытуцыя.бел) хоча не дапусціць падпісання дакументаў аб "паглыбленай інтэграцыі" з Расіяй.
Битва за суверенитет. Почему властям Беларуси сейчас нужен диалог с гражданским обществом
Битва за суверенитет. Почему властям Беларуси сейчас нужен диалог с гражданским обществом
Игра за независимость Беларуси перешла в финальную стадии, но она еще не проиграна. У нас есть еще время, чтобы воспользоваться ошибками России, укрепить свою позицию и сохранить наш суверенитет.
Калькулятор национального суверенитета. Сколько его осталось у Беларуси?
Калькулятор национального суверенитета. Сколько его осталось у Беларуси?
Механика полной интеграции Республики Беларусь в состав Российской Федерации набирает обороты.
Дракахруст супраць Мацкевіча і Бутрына: да чаго вядзе "паглыбленая інтэграцыя"?
Дракахруст супраць Мацкевіча і Бутрына: да чаго вядзе "паглыбленая інтэграцыя"?
16 верасня расійскае выданне "Коммерсант" пераказала сваімі словамі змест "праграмы інтэграцыі" Беларусі і Расіі. Змест гэтага дакумента ўтойваецца ад грамадства, і тая публікацыя нарабіла шмат шуму.
Владимир Мацкевич: Ложь, правда и провокации от "Коммерсанта"
Владимир Мацкевич: Ложь, правда и провокации от "Коммерсанта"
Прочитал множество комментариев к статье Дмитрия Бутрина "Дружба налогов" в газете "Коммерсант". Статья вызвала бурную реакцию в беларусском обществе.
Владимир Мацкевич: "Союзное государство" — это нонсенс
Владимир Мацкевич: "Союзное государство" — это нонсенс
Большое интервью на злободневные темы с философом и методологом Владимиром Мацкевичем в городском журнале "Большой":
Сяргей Бульба і Уладзімір Мацкевіч збіраюць у інтэрнэце валанцёраў у абарону незалежнасці Беларусі
Сяргей Бульба і Уладзімір Мацкевіч збіраюць у інтэрнэце валанцёраў у абарону незалежнасці Беларусі
Заснавальнік "Белага легіёна" Сяргей Бульба (Чыслаў) і шэраг яго паплечнікаў, сярод якіх філосаф Уладзімір Мацкевіч, запусцілі платформу Канстытуцыя.бел.
Андрэй Ягораў: Расія паступова зацягвае пятлю на шыі Беларусі
Андрэй Ягораў: Расія паступова зацягвае пятлю на шыі Беларусі
Тэма інтэграцыі Беларусі і Расіі абмяркоўваецца не першы год, але апублікаваныя 16 верасня выданнем "Коммерснат" планы, па сутнасці, эканамічнага паглынання нашай краіны выклікалі моцны рэзананс.
Андрей Егоров: Призываю держать пальцы скрещенными, чтобы подписание состоялось
Андрей Егоров: Призываю держать пальцы скрещенными, чтобы подписание состоялось
Александр Лукашенко принял решение подписать соглашения с Европейским Союзом об упрощении выдачи виз и о реадмиссии.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания

Общественная кампания в защиту независимости Беларуси "Свежий ветер" предлагает "перезапустить" беларусскую государственность через Учредительное собрание и объявить "четвертую республику".