Воскресенье 24 июня 2018 года | 07:51
  • бел / рус
  • eng

Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)

13.06.2018  |  Политика   |  Віталь Цыганкоў, Радыё "Свабода",  
Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)

Што і пры якіх умовах Кітай будзе падтрымліваць у Беларусі, у чым інтарэсы і намеры Пекіна ў нашым рэгіёне і ці будзе сёння Кітай ніякім чынам палітычна заступацца за Беларусь?

Аб гэтым — у "Інтэрв’ю тыдня" на Радыё "Свабода" з дырэктарам Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі, палітолагам Андрэем Ягоравым.

Рэальныя вынікі супрацоўніцтва пакуль не такія значныя, як хацелася б беларускаму кіраўніцтву

— Беларусь і Кітай дамовіліся пра бязвізавы рэжым. Пагадненне заключана па выніках перамоў кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі і старшыні Кітайскай Народнай Рэспублікі Сі Цзіньпіня, якія прайшлі гэтымі днямі ў Кітаі. Гэта заўважны і доўгачаканы крок, да якога бакі ішлі даволі даўно. Адносіны афіцыйнага Мінска і Пекіна апошнія гады развіваюцца вельмі актыўна — колькасць візітаў, эканамічнае супрацоўніцтва. Ці можна казаць, што ў гэтых адносінах адбываюцца нейкія тэктанічныя, стратэгічныя зрухі?

— Натуральна, што Беларусь зацікаўлена ў супрацоўніцтве з Кітаем як з адным з сусветных палітычных і эканамічных лідараў. Але складана казаць, што гэта нейкі стратэгічны зрух у міжнароднай палітыцы Беларусі. З аднаго боку, гэта тэма, якая даўно эксплуатуецца Мінскам, яна добра ўплывае на замежнапалітычны піяр Беларусі. Але калі паглядзець на рэальныя вынікі такога супрацоўніцтва — пакуль яны не такія значныя, як хацелася б беларускаму кіраўніцтву.

— Як можна ацаніць намеры беларускай улады на кітайскім кірунку? Ці яна проста імкнецца заваяваць прыхільнасць адной з самых значных дзяржаў, ці тут ёсць больш выразны намер — атрымаць новага "старэйшага брата" замест Расіі? І калі Захад з ідэалагічных прычын на гэтую ролю не падыходзіць — дык, можа, Мінск разглядае Пекін у гэтай ролі?

— Пекін не можа быць супрацьвагай і заменай Масквы ў адносінах з Беларуссю. Эканамічная і вайскова-стратэгічная залежнасць Мінска ад Масквы вельмі моцная. Палова беларускага таваразвароту — гэта Расія, і толькі 5% — гэта Кітай. Спатрэбяцца дзесяцігоддзі, каб Кітай стаў хаця б раўнаважным з Расіяй эканамічным партнёрам.

З іншага боку, Беларусь разлічвае на тое, што стратэгічныя ініцыятывы Кітая, накшталт "Вялікага шаўковага шляху", могуць часткова гарантаваць Беларусі пэўнае месца ў стратэгічных раскладах Кітая, у выніку чаго Кітай будзе зацікаўлены ў тым ліку ў падтрыманні нейкай стабільнасці на тэрыторыі Беларусі, ускосна ўзмацняючы незалежнасць. Кітай зацікаўлены ў добрых стасунках Беларусі і з Расіяй, і з Захадам, бо для яго гэта такая транзітная тэрыторыя ў ягоных геапалітычных раскладах.

Кітай не будзе нічога падтрымліваць у Беларусі, калі гэта не супадае з ягонымі стратэгічнымі лініямі

— Але, як выглядае, Расія пакуль не вельмі слухае Кітай, дашчэнту сапсаваўшы свае адносіны з Захадам.

— Гэта так. Але для Беларусі гэта можа быць такой картай у раскладзе нашай шматвектарнасці, якая якраз і падабаецца Кітаю. Цікава, напрыклад, паглядзець, што Еўрапейскі банк рэканструкцыі і развіцця мае праекты з Кітайскім індустрыяльным паркам у Беларусі. То бок для Кітая гэта не падтрымка Беларусі, а хутчэй рэалізацыя сваіх уласных стратэгічных і эканамічных інтарэсаў. Так што Кітай не будзе нічога падтрымліваць у Беларусі, калі гэта не супадае з ягонымі стратэгічнымі лініямі. Цяпер, як падаецца, рэгіянальная палітыка Кітая адпавядае імкненням беларускага кіраўніцтва. Пакуль жа інвестыцыі Кітая ў Беларусь толькі каля 1% — літоўскія інвестыцыі большыя.

— А ў чым палягае палітыка Кітая ў нашым рэгіёне? Які ў іх стратэгічны інтарэс пашыраць свой уплыў і прысутнасць у Беларусі?

— Стратэгічны інтарэс Кітая — гэта не столькі пашыраць свой уплыў, колькі мець на ўвазе гэты рэгіён як пэўную транзітную тэрыторыю для гандлёвых, транспартных, фінансавых, іншых плыняў. І таму Кітай узмацняе сваю прысутнасць у краінах рэгіёна, гэта назіраецца не толькі ў Беларусі. Стратэгічна Кітай зацікаўлены, каб гэтая тэрыторыя была дастаткова стабільная і надзейная.

Узмацненне геапалітычнай ролі Кітая патрабуе, каб усё болей краін далучалася да думкі Кітая ў міжнародных арганізацыях, калі Пекіну гэта будзе патрэбна. Таму Пекін і рыхтуе калі не сатэлітаў, то саюзнікаў, якія будуць займаць пазіцыю Кітая ў пэўных раскладах у міжнароднай палітыцы, калі Кітай вырашыць граць там больш значную ролю. Пакуль гэтага не назіраецца, але далей можа адбыцца.

Кітай сёння не будзе нейкім чынам палітычна заступацца за Беларусь

— Ці прадбачыце вы такі сцэнар, пры якім інтарэсы Расіі і Кітая ў нашым рэгіёне могуць уступіць у моцную супярэчнасць, канфлікт?

— Спробы дэстабілізацыі сітуацыі ў рэгіёне, вядома, зусім не радуюць Кітай. Агрэсіўная палітыка Расіі ў адносінах на постсавецкай прасторы можа нерваваць кітайскіх інвестараў. Напрыклад, напружанасць паміж Грузіяй і Расіяй закранае парты ў Грузіі, якія вядуць далей, на Каўказ і ў Еўрасаюз. Гэта мусіць нерваваць тых, хто інвестуе ў такія праекты.

Але я не думаю, што Кітай сёння будзе нейкім чынам палітычна заступацца за Беларусь. Бо пакуль ягоная прысутнасць у рэгіёне занадта малая, каб на нешта ўплываць. Таму пакуль усё ў палітычным вымярэнні будзе вырашацца хутчэй прысутнасцю Еўрасаюза і Расіі як галоўных гульцоў. Кітай можа выказваць нейкую пазіцыю ці нездавальненне, але паўплываць сутнасна на штосьці не зможа.

— Ці магчымы такі варыянт у найбліжэйшыя 3-5 гадоў, калі ва ўмовах нейкага чарговага эканамічнага канфлікта паміж Беларуссю і Расіяй афіцыйны Мінск можа заклікаць Кітай умяшацца ў спрэчку ў якасці арбітра?

— Я думаю, гэта цалкам нерэальна ў найбліжэйшай перспектыве. Гэта будзе патрабаваць значна большай прысутнасці Кітая тут, што ўявіць сабе нават у бліжэйшыя 10 гадоў даволі складана.

— Нават чыста знешне за апошнія 2-3 гады на беларускіх вуліцах павялічылася прысутнасць кітайцаў. Цяпер, пасля ўвядзення бязвізавага рэжыма, натуральна, іх стане на парадак больш. У беларуска-кітайскіх адносінах ёсць такое адчуванне, што Беларусь сама вельмі актыўна запрашае кітайцаў сюды, ільготамі, праектамі і г.д. Сярод звычайных беларусаў нярэдка гучаць думкі, што Беларусь надта прагінаецца перад кітайцамі, імкнучыся іх сюды завабіць.

— Мне не здаецца, што ў беларускага насельніцтва назіраецца шмат нейкай занепакоенасці кітайскай прысутнасцю. Яна расце, гэта нават візуальна відаць, можна пабачыць кітайскія іерогліфы, кітайскія кампаніі будуюць нейкія аб’екты, больш студэнтаў. Але гэта пакуль замала, каб выклікаць трывогу ў большасці звычайных беларусаў.

Калі ж казаць пра ўлады — так, яны хочуць завабіць Кітай больш спрыяльнымі ўмовамі для вядзення бізнеса, для інвеставання ў Беларусь. Але Кітай вельмі прагматычна ставіцца, ён будзе інвеставаць у тыя рэгіёны, дзе можа зарабіць больш, дзе гэта больш надзейна. Таму асноўнае пытанне не ў жаданні Кітая некуды інвеставаць, а ў сітуацыі ў самой Беларусі, якая не можа стварыць прывабныя ўмовы для любых інвестараў, у тым ліку і кітайскіх. Таму мы мусім самі перабудаваць свае ўнутрыпалітычныя і эканамічныя ўмовы, каб мець сутнасны рост узаемадзеяння з заможнымі краінамі свету.

Падпісвайцеся на наш Telegram-канал "Думаць Беларусь"!

Другие новости раздела «Политика»

Заява БНП у сувязі з сітуацыяй з’яўлення рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў Курапатах
Заява БНП у сувязі з сітуацыяй з’яўлення рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў Курапатах
Беларуская нацыянальная платформа грамадзянскай супольнасці выступіла з заявай у сувязі з сітуацыяй будаўніцтва і дзейнасці рэстаранна-забаўляльнага комплекса ў ахоўнай зоне ўрочышча Курапаты.
Чем придется расплачиваться Лукашенко за преференции Кремля?
Чем придется расплачиваться Лукашенко за преференции Кремля?
Какие проблемы между Беларусью и Россией требуют вмешательства лидеров государств?
Поможет ли России футбольная "косметика"?
Поможет ли России футбольная "косметика"?
Футбольные дивиденды глобально на имидж Кремля не повлияют, хотя чемпионат мира помогает России избежать полного превращения в страну-изгоя.
Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)
Ці бачыць Мінск у Кітаі новага "старэйшага брата" замест Расіі (Аўдыё)
Што і пры якіх умовах Кітай будзе падтрымліваць у Беларусі, у чым інтарэсы і намеры Пекіна ў нашым рэгіёне і ці будзе сёння Кітай ніякім чынам палітычна заступацца за Беларусь?
Лукашэнка прапануе стварыць "IT-экасістэму" ШАС (Відэа)
Лукашэнка прапануе стварыць "IT-экасістэму" ШАС (Відэа)
Нявызначанасць у сучасным свеце сталася новаю "нармальнасцю". Пра гэта Аляксандр Лукашэнка заявіў на пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаў Шанхайскай арганізацыі супрацы ў кітайскім Цындаа.
Андрей Егоров: Беларусь исчерпала ресурс сближения с Западом
Андрей Егоров: Беларусь исчерпала ресурс сближения с Западом
Официальный Минск пытается выжать из Запада всю возможную помощь на сопротивление "российскому давлению".
Каму патрэбны БРСМ? (Відэа)
Каму патрэбны БРСМ? (Відэа)
43-ці з‘езд БРСМ. Удзельнікі атрымалі з гэтай нагоды ўрачыстае пасланне ад кіраўніка дзяржавы. Што наказаў Лукашэнка сваім маладзёнам і ці патрэбны ўвогуле Беларусі БРСМ?
Андрей Егоров: В беларусско-российских отношениях постоянно существует множество сложных вопросов
Андрей Егоров: В беларусско-российских отношениях постоянно существует множество сложных вопросов
Какие противоречия раздирают союзников и потребует ли Кремль от Минска большей лояльности?
Отмена статьи 193-1: непослушный "третий сектор" власти будут наказывать рублем
Отмена статьи 193-1: непослушный "третий сектор" власти будут наказывать рублем
Государство хочет и впредь держать политизированную общественность под колпаком.
"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)
Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?
Макей угрожает? Беларусь-Литва: некритическая зависимость
Макей угрожает? Беларусь-Литва: некритическая зависимость
Конфликт между странами приобрел затяжной характер, и выхода пока не видно.
Андрей Егоров: 90% независимых организаций могут оказаться под уголовным преследованием
Андрей Егоров: 90% независимых организаций могут оказаться под уголовным преследованием
8 мая лидерам Беларусского профсоюза РЭП Геннадию Федыничу и Игорю Комлику предъявлено окончательное обвинение в уклонении от уплаты налогов в особо крупном размере.
Сбор подписей в защиту украинского режиссера Олега Сенцова
Сбор подписей в защиту украинского режиссера Олега Сенцова
Беларусская правозащитница Татьяна Гацура-Яворская начала кампанию по сбору подписей под обращением к российским властям в связи с бессрочной голодовкой политзаключенного Олега Сенцова.
Отдаст ли Лукашенко власть местным советам?
Отдаст ли Лукашенко власть местным советам?
В Беларуси собираются повысить роль местных советов депутатов в решении актуальных вопросов социально-экономического развития регионов и системе государственного управления.
Андрэй Ягораў: Беларусь могуць выключыць з Балонскага працэсу
Андрэй Ягораў: Беларусь могуць выключыць з Балонскага працэсу
22-24 траўня ў Парыжы пройдзе юбілейная канферэнцыя міністраў адукацыі краін Еўрапейскай прасторы вышэйшай адукацыі.
Улад Вялічка: У армянскіх падзеях беларускія ўлады бачаць, што палітычныя эксперыменты небяспечныя
Улад Вялічка: У армянскіх падзеях беларускія ўлады бачаць, што палітычныя эксперыменты небяспечныя
Улады Беларусі не ведаюць, як разумець падзеі ў Ерэване. Як рэвалюцыя ў Арменіі паўплывае на беларуска-армянскія дачыненні ды стасункі Ерэвану з Масквою?
Прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці прынялі ўдзел у сустрэчы Каардынацыйнай групы ЕС-Беларусь
Прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці прынялі ўдзел у сустрэчы Каардынацыйнай групы ЕС-Беларусь
26-27 красавіка 2018 года ў Мінску адбылося ўжо пятае па ліку пасяджэнне Каардынацыйнай групы ЕС-Беларусь.
Шэнгенскія візы для беларусаў могуць не патаннець, а падаражэць
Шэнгенскія візы для беларусаў могуць не патаннець, а падаражэць
27 красавіка завяршыўся візіт у Мінск дэлегацыі Еўрапейскага Саюза. Чыноўнікі з Бруселя ўдзельнічалі ў пятым пасяджэнні Каардынацыйнай групы ЕС-Беларусь.
Владимир Мацкевич: Лукашенко рассматривает свое правление как достаточно успешное
Владимир Мацкевич: Лукашенко рассматривает свое правление как достаточно успешное
Премьер-министр Армении, экс-президент Серж Саргсян в понедельник заявил об уходе в отставку.
Андрей Егоров: Ресурс символических шагов в отношениях Беларуси и ЕС исчерпан
Андрей Егоров: Ресурс символических шагов в отношениях Беларуси и ЕС исчерпан
Самое время поднимать вопросы политического содержания в вопросах отношений ЕС и стран Восточного партнерства, считает директор Центра европейской трансформации Андрей Егоров.
Імкнуцца стаць на месца чалавека з інваліднасцю. У Століне прэзентавалі маніторынг дасяжнасці

28 траўня ў горадзе прайшла прэзентацыя вынікаў праекту “Роўныя Роўным”, які быў прысвечаны маніторынгу безбар’ернага асяроддзя ў горадзе.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

Первая беларусская газета с дополненной реальностью

Все хотят жить в нормальной, хорошей, счастливой стране. Кто-то эмигрирует в страну, которую считает нормальной, кто-то добивается того, чтобы эта страна стала нормальной.