Вторник 22 января 2019 года | 21:00
  • бел / рус
  • eng

Усім суседзям па 100. Чаму юбілей БНР для ўладаў — гэта сумнае свята?

26.02.2018  |  Политика   |  Belsat.eu,  
Усім суседзям па 100. Чаму юбілей БНР для ўладаў — гэта сумнае свята?

Стагоддзе абвешчання Беларускай Народнай Рэспублікі — дата, пра адзначэнне якой асцярожна кажуць нават на афіцыйным узроўні. Аднак не толькі нашая краіна сёлета святкуе стагоддзе незалежнасці.

У 1918 годзе пра свой суверэнітэт заявілі ледзь не ўсе нашыя суседзі — апроч Расіі. Дзе апынуліся нашыя народы пасля на сто першы год ад абвешчання суверэнітэту?

Краіны Балтыі, Украіна, Польшча і Беларусь — усе сёлета адзначаць першае стагоддзе абвешчання незалежнасці. Тады, перабываючы паміж дзвюма імперыямі, якія гінулі — расійскаю і нямецкаю, — яны вырашыліся на самавызначэнне, і дзе апынуліся нашыя паўночныя суседзі праз сто гадоў?

Каментуе Лінас Бальсіс, дэпутат Сейма Літоўскай Рэспублікі:

"Калі толькі ўвесь незалежніцкі рух пачынаўся, у нас нічога не было! Калі мы абвесцілі незалежнасць, у нас нічога не было! Цяпер — у нас ёсць усё. Натуральна, мы можам казаць, што ўсё яшчэ незадаволеныя — там, кошты вялікія, заробкі малыя, ёсць вялікая міграцыя, што натуральна праблема, але з іншага боку — гэта прывілей, што з’явіўся ў нашых грамадзян".

Раней улады Беларусі ўзгадвалі пра каштоўнасць суверэнітэту толькі падчас чарговых гандлёва-газавых войнаў з Крамлём.

"Незалежнасць, парадачнасць — вось гэтая гістарычная нашая мінуўшчына, яна даражэйшая, чымся тая нафта", — казаў Аляксандр Лукашэнка.

Пасля расійскай агрэсіі супраць Украіны такія напаміны пра важнасць суверэнітэту сталі рэгулярныя. Але з набліжэннем фактычнага стагоддзя беларускай дзяржаўнасці пра святкаванне круглае даты традыцыйна кажа дэмакратычная супольнасць. З афіцыйнага ж боку варта спадзявацца толькі на Белатэлерадыёкампанію, чый ужо экс-кіраўнік Генадзь Давыдзька паабяцаў на свята "максімальна шчырае даследаванне".

"Ідэалагічнае панаванне ў Беларусі захапілі людзі, якія незадаволеныя сваёй ідэнтычнасцю. Улада, якая лічыць сябе, так сказаць, ахвяраю аборту. Таму для іх дзень народзінаў нацыі, народзінаў дзяржавы — для іх смутнае свята", — лічыць філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч.

Выглядае на тое, што нават святы іншых для такіх асобаў не вясёлыя.

Сто гадоў таму і нашыя паўночныя суседзі аднавілі сваю незалежнасць. Прывітаць Літву з пачаткам сто першага года суверэнітэту на мінулым тыдні зʼехаліся амаль усе хаўруснікі ды суседзі. Не стае толькі прадстаўнікоў Беларусі і Расіі.

"Тое быў надзвычай імклівы палёт у будучыню, у вольны свет. Нас намагаліся спыніць і знішчыць, сілаю сцерці любы напамін пра першую рэспубліку. Тады народ ізноў падняўся на барацьбу за незалежнасць. Мы працягваем справу першых заснавальнікаў дзяржавы", — заявіла ў Вільні прэзідэнт Літвы Даля Грыбаўскайце.

Літоўскія колеры і разнастайная звязаная з літоўскаю дзяржаўнасцю прадукцыя. Госці Вільні не змогуць не заўважыць, што краіна ўсцяж жыве гэтым святам. У сваю чаргу нашыя паўднёвыя суседзі, якія першыя ў той бурлівы год абвесцілі пра незалежнасць, кажуць пра Украінскую Народную Рэспубліку надзвычай знаёмыя словы.

"Калі б нашыя слаўныя продкі далёкага 1918 года не пасеялі зерне ідэі незалежнасці, яна б ніколі не разраслася да практычна аднагалоснага падтрымання на рэферэндуме 1991 года", — сказаў прэзідэнт Украіны Пятро Парашэнка.

Без абвешчання Беларускай Народнай Рэспублікі можна было і не марыць пра савецкую Беларусь, а пасля пра незалежнасць.

БНР і УНР, нягледзячы на тэрытарыяльныя спрэчкі, вялі шчыльную дыпламатычную супрацу, а Кіеў нават выдаў Мінску крэдыт на чатыры мільёны расійскіх рублёў. У выніку ўкраінскія незалежніцкія сілы паклалі свае спадзяванні ў Польшчы, якая абвесціла суверэнітэт толькі ў лістападзе, але мела куды мацнейшую пазіцыю.

Каментуе Віктар Рос, экс-амбасадар Польшчы ў Малдове і Арменіі, выкладчык Collegium Civitas у Варшаве:

"Была такая спроба стварыць кааліцыю паміж Пілсудскім і Пятлюрай супраць бальшавікоў, але Пілсудскі ад гэтага адмовіўся, што смутна адбілася на палітычны перспектывах Украіны, якая не здолела абараніць сваю незалежнасць і была падзеленая".

Падзялілі на Рыжскім міры і тэрыторыю БНР. Усе краіны, што святкуюць сёлета стагоддзе незалежнасці, не засталіся суверэнныя пасля Другой сусветнай вайны. Але менавіта з гэтых датаў пачынаюць адлік сваёй самастойнай гісторыі.

"Для Польшчы гэта проста новае нараджэнне, гэта сон страшны, што цягнуўся ўсё XIX стагоддзе, калі ствараліся еўрапейскія краіны, умацоўваліся, рабіліся сапраўднымі дзяржавамі. А Польшча, тым часам падзеленая паміж трох захопнікаў, з цяжкасцю захоўвала сваю народную ідэнтычнасць", — працягвае Віктар Рос.

Гледзячы на тое, стагоддзе чаго мы адзначаем на афіцыйным узроўні, можна задумацца пра беларускую ідэнтычнасць.

Аляксандр Лукашэнка: "У гэтыя дні мы адзначаем неверагодны юбілей — стагоддзе ўзброеных сіл Беларусі і дзень абаронца айчыны!"

Улічваючы, што да стогадовай гадавіны паўстання БССР застаецца каля года, вынікае пэўны гістарычны парадокс. Адмысловец параўноўвае гэтую зʼяву з распадам Рымскай імперыі, калі нават яе самыя дробныя часткі намагаліся захаваць спадчыну вялікай супольнай няіснай бацькаўшчыны.

"Да сённяшняга дня шмат якія беларусы, што не вельмі ўсведамляюць гістарычныя працэсы, называюць Беларусь рэспублікаю. А ў слова "рэспубліка" ўкладаюць гэты сэнс правінцыі — часткі, не сапраўднай краіны, самастойнай, а часткі", — працягвае Уладзімір Мацкевіч.

Пры гэтым, з навуковага гледзішча, гэта не праблема беларусаў як нацыі. Варта памятаць, што за мінулыя сто гадоў беларускі народ цалкам сфармаваўся.

"Мы маем такую гетэрагенную нацыю. То бок нацыю рознага паходжання. І з крыві, і са свядомасцю былой ідэнтычнасці, і як грамадзянская нацыя, што складаецца з людзей, якія выпадкова ў 1990 годзе мелі прапіску ў Беларусі. У нас ёсць усе адметныя чыннікі нацыі. Тэрыторыя, дзяржава і мова — незалежна ад таго, што ёй мала карыстаюцца", — лічыць Уладзімір Мацкевіч.

Сто гадоў таму, калі ў Мінску ўпершыню залунаў бел-чырвона-белы сцяг і Рада Першага Усебеларускага зʼезду заклікала беларускі народ "здзейсніць права на самавызначэнне", большасць беларусаў сябе лічыла ў найлепшым выпадку тутэйшымі. Шлях даўжынёю стагоддзе не быў просты, дакладна мог быць больш удалы, але цурацца ўласнае гісторыі ды сумаваць па імперскай велічы наўрад ці варта.

Падпісвайцеся на наш Telegram-канал "Думаць Беларусь"!

Другие новости раздела «Политика»

Владимир Мацкевич: Разворачивающиеся конфликты невозможно анализировать объективистски
Владимир Мацкевич: Разворачивающиеся конфликты невозможно анализировать объективистски
Артем Шрайбман смел и отважен. Впрочем, я так уже начинал одну свою заметку.
Мацкевіч vs. Шрайбман і Дракахруст: У чым місія інтэлектуалаў у сітуацыі пагрозы незалежнасці?
Мацкевіч vs. Шрайбман і Дракахруст: У чым місія інтэлектуалаў у сітуацыі пагрозы незалежнасці?
Наколькі вялікая пагроза незалежнасці Беларусі? Хто і як можа і мусіць абараніць яе?
Владимир Мацкевич: Я хочу снизить вероятность аншлюса Беларуси до нуля и навсегда!
Владимир Мацкевич: Я хочу снизить вероятность аншлюса Беларуси до нуля и навсегда!
Что нужно уже сейчас реально делать, чтобы не допустить утраты Беларусью своего суверенитета и независимости? Ответ беларусского философа и методолога Владимира Мацкевича.
Уладзімір Мацкевіч: Калі ёсць небяспека — трэба гаварыць! (Відэа)
Уладзімір Мацкевіч: Калі ёсць небяспека — трэба гаварыць! (Відэа)
Філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч — артыкулявана пра пагрозу для незалежнасці Беларусі і недарэчнасць заспакойвання сябе на гэты конт.
Владимир Мацкевич: Жертвами войны за сознание становятся в первую очередь интеллектуалы
Владимир Мацкевич: Жертвами войны за сознание становятся в первую очередь интеллектуалы
Жертвами войны за сознание становятся в первую очередь самые начитанные и образованные интеллектуалы. Не подставляйте свой ум и сознание под бомбардировку снарядами этой войны!
Владимир Мацкевич — Артему Шрайбману: Про беспечность перед лицом угрозы
Владимир Мацкевич — Артему Шрайбману: Про беспечность перед лицом угрозы
Артем Шрайбман смел и отважен. Вернувшись с Запада, он читает западные СМИ. Перечисляет те, которые задумали его напугать, говорят о какой-то угрозе, а ему не страшно.
Манифест Мацкевича: "Я — гражданин независимой Республики Беларусь и останусь им навсегда"
Манифест Мацкевича: "Я — гражданин независимой Республики Беларусь и останусь им навсегда"
Философ и методолог Владимир Мацкевич рассказал, что он собирается делать в случае возможного поглощения Россией Беларуси, и что уже сейчас можно предпринять для сохранения независимости нашей страны.
Што Лукашэнка хоча ад Еўрасаюза (Відэа)
Што Лукашэнка хоча ад Еўрасаюза (Відэа)
2018 год, які заканчваецца, цяжка назваць вызначальным у двухбаковых дачыненнях Беларусі і Захаду.
Схема Лукашэнкі. Што ён падпісаў? (Відэа)
Схема Лукашэнкі. Што ён падпісаў? (Відэа)
Размаўляючы пра вынікі года папярэдняга — 2017-га, мы канстатавалі ўзмацненне хвалі інфармацыйных атакаў з Расіі ня толькі на афіцыйны Мінск, але і ўвогуле на Беларусь.
Андрей Егоров: Стратегически Беларусь выживет и без российских субсидий (Видео)
Андрей Егоров: Стратегически Беларусь выживет и без российских субсидий (Видео)
В Москве прошла встреча президентов России и Беларуси Владимира Путина и Александра Лукашенко.
Андрей Егоров: Ничего необычного — Россия и Беларусь продолжают старую интеграционную игру
Андрей Егоров: Ничего необычного — Россия и Беларусь продолжают старую интеграционную игру
Стороны манипулируют, как могут — Россия вспоминает о старых документах, Беларусь заявляет о неравных экономических условиях и дорогом газе для союзника.
"Галоўная задача — клапаціцца пра беларускія інтарэсы з боку грамадзянскай супольнасці"
"Галоўная задача — клапаціцца пра беларускія інтарэсы з боку грамадзянскай супольнасці"
10-13 снежня 2018 года ў Тбілісі пройдзе 10-я штогадовая асамблея Форума грамадзянскай супольнасці Усходняга партнёрства (ФГС УП).
"Людзей звараць, як жабаў". Эксперты тлумачаць, як дзяржава падманула "дармаедаў" (Відэа)
"Людзей звараць, як жабаў". Эксперты тлумачаць, як дзяржава падманула "дармаедаў" (Відэа)
Пакуль Аляксандр Лукашэнка абяцае адшукаць кожны лішні рубель у кішэнях чыноўнікаў, беларусы шукаюць свае імёны ў базе дармаедаў.
Вось расійская атака! Дзе заходняя рэакцыя? (Відэа)
Вось расійская атака! Дзе заходняя рэакцыя? (Відэа)
Доналд Трамп адмяніў сустрэчу з расійскім прэзідэнтам на саміце ў Аргентыне ў сувязі з падзеямі ў Керчанскай пратоцы.
"Всем журналистам места не хватит". Аккредитация как средство защиты от СМИ
"Всем журналистам места не хватит". Аккредитация как средство защиты от СМИ
Политический режим сознательно ограничивает право на свободу информации и свободу работы для СМИ.
Владимир Мацкевич: Азербайджан рассматривается Беларусью как более выгодный партнер, чем Армения
Владимир Мацкевич: Азербайджан рассматривается Беларусью как более выгодный партнер, чем Армения
19 ноября в Минск с официальным визитом прибыл президент Азербайджана Ильхам Алиев.
Андрей Егоров: Международные доноры будут вынуждены восстановить поддержку гражданскому обществу
Андрей Егоров: Международные доноры будут вынуждены восстановить поддержку гражданскому обществу
Финансовый кризис (не мировой) добрался и до беларусской оппозиции и "третьего сектора".
Перед Минском стоит задача выглядеть возможным союзником Запада и реальным союзником России
Перед Минском стоит задача выглядеть возможным союзником Запада и реальным союзником России
Встреча основной группы Мюнхенской конференции по безопасности в Минске не изменила статус регионального игрока Беларуси.
"Если не вечен, то долгосрочен". Эксперты о будущем президента Беларуси Александра Лукашенко (Видео)
"Если не вечен, то долгосрочен". Эксперты о будущем президента Беларуси Александра Лукашенко (Видео)
Александр Лукашенко занимает пост президента Республики Беларусь уже 24 года.
У выпадку вайны Лукашэнка разлічвае на БРСМ-аўцаў (Вілэа)
У выпадку вайны Лукашэнка разлічвае на БРСМ-аўцаў (Вілэа)
Чырвона-зялёны сцяг — у кожны дом падчас перапісу насельніцтва! Гэтую ідэю падтрымаў Аляксандр Лукашэнка на сустрэчы з актывам Беларускага рэспубліканскага саюзу моладзі.
«Сначала был шок». Как в Щучине шли к решению проблем людей с инвалидностью

В Щучине подвели итоги кампании «Повестка 50» и подписали местный план действий по реализации Конвенции по правам людей с инвалидностью.

Гражданское общество Беларуси: актуальное состояние и условия развития (2015-2017)

Представляем вашему вниманию отчет по результатам комплексного исследования гражданского общества Беларуси за период 2015-2017 годов.

"Размова Мацкевіча" з Андрэем Ягоравым пра будучыню Беларусі (Відэа)

Якая наша бліжэйшая будучыня паміж Расіяй і Захадам, якія нашы перспектывы ў іншых сферах і што больш можа натхніць беларусаў — ВКЛ ці IT-тэхналогіі?

До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны

Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.