Пятница 28 января 2022 года | 14:12
  • бел / рус
  • eng

Магістры, згуляем?

13.01.2016  |  Год беларускага мыслення   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Магістры, згуляем? Фота: Лятучы ўніверсітэт

Новы сезон у Лятучым універсітэце распачаўся з гульні. Адукацыйная праграма абяцае быць надзвычай творчай.

Пра тое, чым будзе адметны новы навучальны год, Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” распавяла метадолаг, кандыдат сацыялагічных навук, каардынатар Лятучага ўніверсітэту Таццяна Вадалажская.

– Новы сезон распачаўся даволі незвычайным чынам – гульнёй. Чаму?

– Сёлета ён пачаўся даволі позна. Гэта звязана з пераасэнсаваннем таго, што мы будзем рабіць далей. І самым бачным вынікам гэтага пераасэнсавання стала з’яўленне магістарскіх школ, якія мы назвалі Школы Магістраў Гульні. Яны накіраваныя на тое, каб з розных бакоў пачынаць адказваць на пытанні пра адукацыю, пра сучаснага чалавека, які павінен нейкім чынам ставіцца да сучаснага свету, пераўтвараць яго, станавіцца адказным за яго і г.д. І вось у пошуку гэтага новага чалавека, у пошуку формы і зместу яго адукацыі з’явіліся ідэі гэтых школ. У роздумах над тым самым чалавекам мы акрэслілі яго як Homo ludens – чалавека, які гуляе, спрабуючы праз гэтую перспектыву даць адказы.

Распачынаць год было б не варта нейкімі звычайнымі заняткамі, таму мы вырашылі, што школы  Homo ludens павінны адкрывацца гульнёй. І такая гульня, якая запусціла навучальны працэс, адбылася. Гэта падбадзёрвае і надае імпульс да далейшага развіцця.

– Раскажыце, што ўяўляла сабой гэтая гульня?

– Паколькі значная выкладчыцкая частка Лятучага ўніверсітэта – метадолагі, у нас ёсць свой метад арганізацыйна-дзейнасных гульняў. Мы ад яго адштурхоўваліся, але дакладна разумелі, што гэта не будзе дзейнасная гульня. Атрымалася супольная інтэлектуальная камунікатыўная праца, накіраваная на тое, каб самавызначыцца. Прычым усім: і тым, хто прыйшоў у якасці слухачоў, і выкладчыцкай супольнасці. Вызначыцца ў розных кантэкстах: самапабудовы Лятучага ўніверсітэта, асабістай траекторыі, суадносін чалавека і свету, чалавека і мыслення і г.д.

Гульня заключалася ў папераменнай працы ў групах над рознымі пытаннямі, і потым было супольнае абмеркаванне. Для нас гэта была першая спроба запусціць універсітэцкія гульні.  

– І якія вынікі атрымала гэтая спроба?

– Якія вынікі бываюць у гульні? (усміхаецца). Гэта самае складанае пытанне. Бо гульня – гэта ж не дзейнасць. У ёй можна казаць пра выйгрышы і пройгрышы, пра вынік не ў сэнсе вытворчасці, а ў сэнсе таго, што ў нас атрымалася. Я думаю, што ў нас атрымаўся нейкі такі булён агульнай карціны ўяўленняў, па якіх мы далей будзем працаваць. Нейкія агульныя ідэі, праблемы, пра якія раней хтосьці не думаў, а хтосьці думаў па-іншаму. Новыя планы ў сваім самаразуменні. Гледзячы на адукацыйны працэс, даволі шмат паўстала ідэяў пра тое, што нам патрэбны не толькі веды, але і праца над сабой, духоўныя практыкаванні. Не так шмат у нашым хуткім жыцці мы можам інтэнсіўна, канцэнтравана размаўляць адно з адным працяглы час па важных пытаннях. Падчас гульні мы шмат даведаліся адзін пра аднаго, нават пра тых, каго ведаем ужо некалькі гадоў. 

Калі людзі разводзяць стасункі (рус. «общение») і камунікацыю, калі мы накіраваны не на “пагаварыць”, а на камунікацыю, прадметам якой з’яўляецца нейкая праблема, і калі гэта робіцца даволі інтэнсіўна, то, зразумела, што гэта дае вялікі плён у самаразуменні і ў разуменні іншага.

– Ці можна сказаць, што новая ўніверсітэцкая праграма будзе стварацца падчас самога працэсу?

– Так. Зразумела, што ў нас ёсць нейкія арыенцыры, але адпачатку было зразумела, што праграма стане плёнам узаемадзеянняў. Як свет ствараецца ў гульні, так і, фактычна, наша новая адукацыя будзе стварацца ў гэтай супольнай гульні. І я адчуваю, што нам удалося яе распачаць. Думаю, гэта будзе пастаянны творчы працэс. Паколькі мы вызначылі, што гульня як форма існавання чалавека ў самым глыбокім сэнсе – тое, на што мы цяпер скіраваныя, то гульнявая практыка стане рэгулярнай.

– А як ідэі, якія паўсталі падчас першай гульні, будць выкарыстоўвацца ў адукацыйным працэсе?

– Я б сказала, што адукацыйны працэс – гэта не толькі працэс навучання. У традыцыйным разуменні адукацыі за шматгадовую гісторыю вельмі добра прапрацавана такая частка, як дыдактыка – тое, як вучыць. А вось зваротная частка, тое, што калісьці Ян Амос Коменскі назваў матэтыкай, метад навучання таго, хто вучыцца, проста адсутнічае. А ў сітуацыі гульні ўсе бакі роўныя ў сэнсе свайго ўнёску ў працэс.

Падчас гульні было ўзнята некалькі аспектаў канкурэнтнасці ў добрым сэнсе. Кожная са школ стварае свой шлях чалавека, які гуляе. І нам вельмі важна не проста ісці паралельна і адно на аднаго глядзець, а параўноўвацца між сабой, бачыць, хто куды прасунуўся – такая спрэчка факультэтаў.

Наша гульня сканчвалася тым, што слухачы школ спрабавалі распавесці пра свой лад жыцця і лад дзеяння ў Лятучым універсітэце. І былі выбудаваны нейкія планы таго, што, дзе і як я буду рабіць надалей. І гэта – частка нашага адукацыйнага працэсу: што людзі вырашылі рабіць пасля таго, як мы абмеркавалі ўсё шырокае кола праблем. Я думаю, фактычна ўсё ўцягнецца ў гэты працэс, а як уцягнецца – гэта мы ўбачым з наступнага тыдня.

– У Лятучым універсітэце працягваецца Год беларускага мыслення. Як ён уплятаецца ў канву гульні?

– Значнай часткай ідэі пра Год беларускага мыслення з’яўляецца тое, што нам вельмі важна ўсталяваць пераемнасць і змяшчэнне сябе ў прастору беларускага мыслення. Таму лекцыі і курсы, якія ёсць, з’яўляюцца кантэкстам разумення сябе. Тыя ж школы накіраваныя на тое, каб больш канцэнтравана працаваць, і ў нас ёсць такое самавызначэнне як частка беларускага мыслення – не нейкага абстрактнага, а звязанага з Беларуссю, з інтэлектуальнай традыцыяй (нават калі мы яе аспрэчваем), з будучыняй.

Напрыканцы лютага мы плануем канферэнцыю Лятучага ўніверсітэта разам з Цэнтрам еўрапейскай трансфармацыі, якая будзе называцца “Уяўляючы Беларусь”. Яна будзе прысвечана будучыні: утопіям, праектам, вялікім наратывам, звязаным з будучыняй краіны. Да гэтага ўсяго падцягнецца і адукацыйны працэс.

Другие новости раздела «Год беларускага мыслення»

Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Таццяна Вадалажская: Мысленне існуе толькі ў жывым інтэлектуальным напружанні
Не ўсякі, хто мае дыплом, можа звацца інтэлектуалам, і ў той жа час — пытанні, датычныя да мыслення, існуюць у любых, часам, нават самых нечаканых сферах.
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Інтэлектуальная думка як вынік рэжыму
Ці сапраўды мы жывем у кантэксце, дзе недастаткова, каб мысленне было і працавала – яно павінна яшчэ заявіць пра гэта?
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Эксперты: Панаванне расійскай мовы ў Беларусі – гэта небяспека
Ці можна захоўваць і абараняць незалежнасць краіны, калі нацыянальная ідэнтычнасць неразвітая?
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Зміцер Задорын: Што не так з Цэнтральнай плошчай Мінска? (Фота і відэа)
Эксперт называе яе “парокам сэрца” ў целе горада. Чаму Цэнтральнай (Кастрычніцкай) плошчы так і не ўдалося гарманічна ўпісацца ў сталічны ландшафт?
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Феномен вышыванкі: мода, нацыянальная ідэнтычнасць ці палітыка? (ФОТА)
Гэтая рэч заваявала прыхільнасць соцень беларусаў, і ў той жа час паўстала армія ненавіснікаў вышыванкі. Чаму яна выклікае такія жарсці?
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
Тыдзень беларускага мыслення завяршыўся канцэртам Лявона Вольскага (ФОТА)
У сталічным "Корпусе 8" адбылося ўрачыстае закрыццё ўнікальнай для краіны падзеі.
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
Ярослав Бекиш: Этично ли рассуждать о национальной идентичности, если мир через 20 лет станет другим
При самом благоприятном варианте развития событий изменения климата в ближайшие десятилетия необратимы — и, как следствие, неизбежно изменится весь привычный уклад жизни человечества.
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Куды рухаецца беларуская палітычная думка? (фота)
Калі тэмы «беларуская нацыя» і «беларуская дзяржава» ўжо ў значнай ступені асэнсаваныя паліталагічнай супольнасцю, то феномен беларускага аўтарытарызму яшчэ чакае грунтоўных даследаванняў.
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Уладзімір Мацкевіч: Будаваць узаемаадносіны са штучным інтэлектам трэба вучыцца ўжо сёння (Фота)
Што рабіць, калі людзі паводзяць сябе як аўтаматы, як не пераўтварыцца ў жывёл з безумоўным даходам і чаму Беларусь – прымітыўная мегамашына.
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Вусная гісторыя: беларусаў яшчэ палохае зварот да сваёй памяці (фота)
Галоўная праблема, як вынікае з дыскусі падчас круглага стала «Вусная гісторыя як новы спосаб асэнсавання мінулага і гістарычнага мыслення», - пакуль вельмі невялікі грамадскі запыт на памяць.
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Уладзімір Галянкоў: Інтэлектуальныя сістэмы – не фантастыка (Фота і відэа)
Што замінае развівацца рынку інтэлектуальных сістэм у Беларусі?
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
Беларускі Калегіюм: жывое даследванне, вольнае мысленне і свабодная творчасць (ФОТА)
У Мінску адбылася прэзентацыя найстарэйшай у Беларусі нефармальнай адукацыйнай і інтэлектуальнай прасторы.
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
“Месца, дзе можна адчуць сябе жывым” (Фота і відэа)
Што такое Лятучы ўніверсітэт і як у ім гуляюць.
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
The show must go on, альбо Год завяршаецца – мысленне застаецца (ФОТА)
Узгадваем інтэлектуальнае жыццё краіны цягам Года беларускага мыслення.
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
Беларусь адбудзецца як краіна, калі яна будзе думаць (Фота і відэа)
У Мінску адкрылася выстава інтэлектуальных выданняў “Cogito Albarutheniae. Панарама беларускага мыслення”.
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
“Cogito Albarutheniae”: імёны, якія мысляць Беларусь (ФОТА)
У Мінску адкрываецца ўнікальная выстава нацыянальнага мыслення з прыватных калекцый беларускіх філосафаў.
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Таццяна Вадалажская: У новым сезоне Лятучы ўніверсітэт папрацуе з ідэнтычнасцю і індывідуальнасцю
Новы навучальны сезон у Лятучым універсітэце будзе абвешчаны ўжо ў сярэдзіне верасня, заняткі ж традыцыйна пачнуцца з сярэдзіны кастрычніка.
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
Таццяна Вадалажская: Мы спрабуем больш шырока разумець беларускае мысленне
У верасні беларусаў чакаюць сем дзён, насычаных інтэлектуальнымі прыгодамі.
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
Таццяна Вадалажская: Чаму важны Універсітэт Гульні і Гульня ва Універсітэце
У чым розніца паміж Лятучым універсітэтам і традыцыйным і як Гульня ўплывае на нас і наша існаванне ў гэтым свеце?
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна  абсалютна нерэальны праект
Міхал Анемпадыстаў: У сённяшняй сітуацыі Міжмор’е – палітычна абсалютна нерэальны праект
Якім чынам Беларусь можа выкарыстаць ідэю новай аб’яднанай Еўропы?
Беларускія НДА супраць COVID-19

Якія выклікі пандэмія каронавіруса кідае грамадскім арганізацыям і як яны з імі спраўляюцца?

Политтехнологии третьего поколения. Вебинар Владимира Мацкевича #2 (Видео)

25 мая беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич провел второй вебинар по теме: "Что нужно знать про политику в Беларуси, России и Украине, чтобы не дать себя обмануть".

Андрей Егоров — Al Jazeera: "Лукашенко ведет себя безответственно"

Беларусь столкнется с ухудшением экономической ситуации не только из-за пандемии, но и вследствие нефтяного конфликта с Россией.

Владимир Мацкевич: Продолжаем Думать Беларусь!

Пора валить! Знаю — кого и знаю — куда.