Среда 26 апреля 2017 года | 12:55
  • бел / рус
  • eng

Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?

Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў? AD

Балонскія каштоўнасці ў нашай краіне не спяшаюцца рэалізаваць, а ўсё, што зроблена ў рэфармаванні сістэмы адукацыі, паступова пераўтвараецца ў анахранізм.

Днямі ў Мінску прайшла каферэнцыя, прысвечаная акадэмічным каштоўнасцям і перспектывам рэфармавання вышэйшай адукацыі ў Беларусі. Эксперты ў сферы адукацыі, выкладчыкі, праваабаронцы, прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці, актывісты студэнцкага самакіравання, а таксама калегі з Украіны абмеркавалі рэалізацыю Дарожнай карты, акадэмічныя свабоды, правы студэнтаў і іншыя актуальныя пытанні.  

“Цяпер мы – краіна-аўтсайдар”

Як зазначыла кіраўніца інфармацыйна-практычнай установы «Студэнцкая фабрыка думкі» Крысціна Мурашова, калі ў беларускіх студэнтаў і пытаюцца пра іх меркаванне, яно не ўлічваецца пры вырашэнні праблем.

Якім чынам студэнцтва можа данесці сваю думку? Адзін з варыянтаў – праз стварэнне студэнцкіх аб’яднанняў. Але і з гэтым у Беларусі не ўсё проста.  Юрыст, дырэктар Цэнтра прававой трансфармацыі Вольга Смалянка звярнула ўвагу, што аб’яднанні ствараюцца, перадусім, каб культываваць каштоўнасці. Адно з патрабаванняў Дарожнай карты рэфармавання вышэйшай адукацыі ў тым, што Беларусь павінна забяспечыць умовы для стварэння і рэгістрацыі аб’яднанняў студэнтаў і выкладчыкаў. Дзяржава да сярэдзіны 2016 года мусіла прыняць заканадаўчыя захады ў гэтым кірунку і праз год рэалізаваць іх. “Калі мы паглядзім планы законапраектнай дзейнасці на 2017 год, на жаль, нічога аб свабодзе асацыяцый там няма”, – гаворыць Вольга Смалянка.

Па яе словах, цяпер у Беларусі дзейнічае вельмі кепскае заканадаўства аб грамадскіх аб’яднаннях. Яшчэ ў 1990-х гадах у гэтым плане наша краіна была досыць прагрэсіўнай, але цяпер мы – краіна-аўтсайдар.

“У Беларусі існуе крымінальная адказнасць за дзейнасць незарэгістраванай арганізацыі. Мы – адзіная краіна ў Еўропе, нават у Туркменістане за гэта толькі адміністратыўная аказнасць”, – падкрэслівае юрыст.

Цяпер у нас дзейнічае 2 700 зарэгістраваных арганізацый, у той час як у блізкай па колькасці насельніцтва Чэхіі – больш за 40 000.

Між тым зарэгістраваць грамадскае аб’яднанне ў Беларусі не так ужо і лёгка. “За 20 год я так і не навучылася рыхтаваць дакументы для рэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў, вельмі шмат з іх атрымліваюць адмовы. Наша заканадаўства дазваляе адмовіць у рэгістрацыі любому грамадскаму аб’яднанню, як бы добра не былі падрыхтаваныя паперы”.

Вольга Смалянка дадае, што з 2001 года суд ні разу не стаў на бок заяўніка, рашэнні заўсёды выносяцца на карысць органа, які рэгіструе. Праваабаронца прывяла прыклад, калі для рэгістрацыі аб’яднанняў некалькі разоў перапісвалі Статут БРСМ і атрымлівалі адмовы праз вялікую колькасць памылак у дакументах.

“Мы гаворым пра акадэмічныя свабоды, тым часам для таго, каб стварыць студэнцкую арганізацыю, патрэбны ліст падтрымкі ад вну”, – дадала выступоўца.

Украінскі досвед

Украіна далучылася да Балонскага працэсу яшчэ ў 2005 годзе. Па словах украінскага філосафа, культуролага і эксперта ў сферы ўніверсітэцкай адукацыі Сяргея Курбатава, Украіна сутыкнулася з супярэчлівасцю паміж цэнтралізаванай сістэмай упраўлення вышэйшай адукацыяй і акадэмічнай свабодай і фармаваннем грамадзянскай супольнасці ў акадэмічным асяроддзі. Другая праблема імплементацыі Балонскага працэсу ў нашых суседзяў звязана з падменай тэрміналогіі, калі прыгожымі словамі называюць абсалютна неадэкватныя практыкі, што прыводзіць да карупцыі сістэмы адукацыі. І трэцяя праблема – калі пэўныя практыкі, без ацэнкі іх станоўчага ўздзеяння, на ўзроўні лозунгаў абвяшчаюцца мэйнстрымам.

“Балонскі працэс не можа быць мэтай, толькі сродкам”, – перайначыў Сяргей Курбатаў вядомую этычную максіму.

Дарожная карта: працяг будзе?

“Мы не павінны бачыць у Балонскім працэсе панацэю, – пагаджаецца сябра Грамадскага Балонскага камітэту Уладзімір Дунаеў. – Нават калі досыць ідэалізавана падыходзіць да таго, што зроблена, немагчыма не прызнаць, што сёння гэта ўжо, па сутнасці, анахранізм”.

Эксперт лічыць, што беларуская сістэма вышэйшай адукацыі мае патрэбу ў рэформах іншага парадку. Але гэта не начыць, што Беларусі, якая “застрала ў самым пачаку ХХ стагоддзя”, Балонскі працэс непатрэбны.

“У адрозненне ад многіх іншых краін, для нас ён дэтальна інструменталізаваны Дарожнай картай. Тыя праблемы, якія мы яшчэ ў 2011 годзе акрэслілі як ключавыя, адлюстраваныя ў ёй. На жаль, мы бачым, што сёння рух на шляху імплементацыі Дарожнай карты вельмі марудны. Але я б не стаў казаць, што ў нас увогуле няма ніякага прагрэсу. Ён уяўляе сабой драматычны працэс супрацьдзеяння груп стэйкхолдараў уладзе”.

Праўда, тэрмін імплементацыі Дарожнай карты завяршаецца ў траўні 2018 года. Фактычна, сёлета ў верасні ўжо пачнецца падрыхтоўка справаздачы, таму вялікага прагрэсу эксперты не чакаюць.

“Для Беларусі трэба настойваць на захаванні гэтага індывідуальнага падыходу і ставіць пытанне аб працягу Дарожнай карты на наступны перыяд, скажам, да 2020 года. Гэта дае шанец захаваць інстументы міжнароднага кантролю і заахвочвання ўладаў да выканання абавязацельстваў”, – лічыць Уладзімір Дунаеў.

 
 

Другие новости раздела «Болонский процесс»

Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?
Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?
Балонскія каштоўнасці ў нашай краіне не спяшаюцца рэалізаваць, а ўсё, што зроблена ў рэфармаванні сістэмы адукацыі, паступова пераўтвараецца ў анахранізм.
Эксперты: Беларусізацыя адукацыі неабходна, але яна не павінна пераўтварыцца ў карыкатуру
Эксперты: Беларусізацыя адукацыі неабходна, але яна не павінна пераўтварыцца ў карыкатуру
Мова – гэта палітычная прылада, яна кіруе палітычнай прасторай. І калі гэтая прастора не запоўнена сваёй мовай, яна будзе запоўнена чужой.
Уладзімір Дунаеў: Наша краіна пакуль адстае нават ад адсталых
Уладзімір Дунаеў: Наша краіна пакуль адстае нават ад адсталых
Імплементацыя Дарожнай карты рэфармавання вышэйшай адукацыі ўступае ў сваю крытычную фазу.
Уладзімір Дунаеў: Дарожная карта ў сферы  вышэйшай адукацыi можа не быць выканана
Уладзімір Дунаеў: Дарожная карта ў сферы вышэйшай адукацыi можа не быць выканана
Для мабілізацыі адукацыйных рэформ у Беларусі неабходна, каб загучаў голас грамадскасці.
Святлана Мацкевіч: Хутчэй за ўсё, Беларусь будзе працягваць імітаваць Балонскі працэс
Святлана Мацкевіч: Хутчэй за ўсё, Беларусь будзе працягваць імітаваць Балонскі працэс
Да завяршэння тэрміну імплементацыі Дарожнай карты ў рамках Балонскага працэсу ў Беларусі застаецца паўтара года, але значнага прасоўвання ў гэтым пытанні эксперты не назіраюць.
Уладзімір Дунаеў: За мяжой вучацца 30 000 беларусаў, але палова з іх – у Расіі
Уладзімір Дунаеў: За мяжой вучацца 30 000 беларусаў, але палова з іх – у Расіі
У межах Тыдня студэнта сябра Грамадскага Балонскага камітэту Уладзімір Дунаеў выступіў з адкрытай лекцыяй і распавёў пра доўгі шлях Беларусі ў Балонскі працэс.
Ян Садлак: В имплементации Болонской дорожной карты должны быть задействованы все игроки
Ян Садлак: В имплементации Болонской дорожной карты должны быть задействованы все игроки
Сегодня высшее образование не приемлет систему ручного управления, подчеркивает европейский эксперт, профессор Ян Садлак, один из участников становления Болоноского процесса.
Гражданское общество готово стать полноценным участником реформирования высшего образования
Гражданское общество готово стать полноценным участником реформирования высшего образования
В Минске проходит представительная конференция «Общественное участие в модернизации высшей школы: роль ГО в имплементации Дорожной карты реформирования высшего образования Беларуси».
Балонскі працэс – “тэст на адэкватнасць” для ўзаемадзеяння з Еўразвязам
Балонскі працэс – “тэст на адэкватнасць” для ўзаемадзеяння з Еўразвязам
Эксперты адзначаюць замарожванне рэформ і адкат у працэсе імплементацыі Дарожнай карты.
Уладзімір Дунаеў: Тое, што цяпер адбываецца з Дарожнай картай, можна назваць сабатажам
Уладзімір Дунаеў: Тое, што цяпер адбываецца з Дарожнай картай, можна назваць сабатажам
Рэфармаваць сістэму вышэйшай адукацыі Беларусь пакуль што, мякка кажучы, не спяшаецца, а на пасяджэнні маніторынгавай групы па гэтым пытанні ўмудрылася яшчэ і аскандаліцца.
Як у Мінску 35 гадоў таму студэнты пацярпелі за свае правы
Як у Мінску 35 гадоў таму студэнты пацярпелі за свае правы
Бяскрыўднае святкаванне Дня філосафа ў 1981 годзе прывяло да рэпрэсій і смерці аднаго з удзельнікаў.
Размеркаванне: заканадаўства не ведаюць ні студэнты, ні адміністрацыі ВНУ?
Размеркаванне: заканадаўства не ведаюць ні студэнты, ні адміністрацыі ВНУ?
На сённяшні дзень з усіх краін былога Савецкага Саюза толькі ў Беларусі дзейнічае сістэма размеркавання пасля вучобы на бюджэце.
У Беларусі зафіксавана 120 выпадкаў ціску на студэнтаў
У Беларусі зафіксавана 120 выпадкаў ціску на студэнтаў
Ціск, запалохванне, рэпрэсіі, закрытасць – гэта пакуль што, на жаль, тыя з’явы, якія адзначаюць эксперты ў сферы рэалізацыі праграмы Балонскага працэсу ў Беларусі.
Уладзімір Дунаеў: Мы з’яўляемся сведкамі таго, як парушаюцца акадэмічныя каштоўнасці
Уладзімір Дунаеў: Мы з’яўляемся сведкамі таго, як парушаюцца акадэмічныя каштоўнасці
Заўтра, 27 студзеня, Грамадскі Балонскі камітэт збіраецца прадставіць сваю справаздачу аб маніторынгу ў сферы адукацыі з моманту ўмоўнага прыняцця Беларусі ў Балонскі працэс да канца 2015 года.
Павел Терешкович: Беларусские власти отказываются повышать уровень автономии университетов
Павел Терешкович: Беларусские власти отказываются повышать уровень автономии университетов
Желание власти контролировать процессом назначения руководства учреждений высшего образования препятствует выполнению дорожной карты Болонского процесса.
Владимир Дунаев: Беларусские вузы продолжают находиться в закрытом академическом пространстве
Владимир Дунаев: Беларусские вузы продолжают находиться в закрытом академическом пространстве
Продвижение академических свобод остается проблемным местом на пути выполнения Беларусью Дорожной карты Болонского процесса.
Беларуские власти продолжают наступление на свободу и права академического сообщества
Беларуские власти продолжают наступление на свободу и права академического сообщества
Общественный Болонский комитет констатирует отсутствие прогресса в имплементации Дорожной карты реформирования высшего образования Беларуси в части фундаментальных академических ценностей.
Олег Граблевский: Беларусь осознает шаткость своего положения в Болонском процессе
Олег Граблевский: Беларусь осознает шаткость своего положения в Болонском процессе
Именно поэтому чиновников не возмущает отсутствие Беларуси в списке членов ЕПВО. Искажение и замалчивание информации - позиция властей, система образования встроена в модель тоталитарного государства.
Павел Терешкович: Учиться в Китае есть смысл, если человек в совершенстве овладел китайским
Павел Терешкович: Учиться в Китае есть смысл, если человек в совершенстве овладел китайским
В провинциальных вузах КНР, с которыми сотрудничают университеты Беларуси, обучение ведется на местном диалекте. Как быть студентам, которых собрались посылать в Китай на учебу наши власти?
Владимир Дунаев: Организация учебного процесса в сфере образования требует пересмотра
Владимир Дунаев: Организация учебного процесса в сфере образования требует пересмотра
Времени, чтобы научится в школе чему-то качественно, нет. Отсюда и перегрузка домашними заданиями, и дополнительные часы, и сокращение каникул.
Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?

Балонскія каштоўнасці ў нашай краіне не спяшаюцца рэалізаваць, а ўсё, што зроблена ў рэфармаванні сістэмы адукацыі, паступова пераўтвараецца ў анахранізм.

Социальная база программ трансформаций в Беларуси

Представляем вашему вниманию отчет по результатам социологического исследования "Социальная база программ трансформаций в Беларуси".

Беларусский тупик?

Начало апреля было ознаменовано не только страшным терактом в соседней России, но и существенными изменениями внешнеполитической обстановки.

"Дело "Белого легиона". Мы не должны молчать!

У каждого человека в биографии найдется воспоминание о группе, коллективе, сообществе, которые оставили след на всю жизнь.