Четверг 5 декабря 2019 года | 21:44
  • бел / рус
  • eng

Еўрапейскі Саюз губляе сваіх усходніх партнёраў?

16.12.2012  |  В мире   |  Гіём ван дэр Лю, Пітэр ван Элсувехе, EurActiv.com | Рэзюмэ Яўгеніі Камаровай, ЕўраБеларусь,  
Еўрапейскі Саюз губляе сваіх усходніх партнёраў?

Парламенцкія выбары ва Украіне, якія прайшлі 28 кастрычніка, здаецца, паказваюць, што ЕС губляе кантроль над сваім самым важным партнёрам у рэгіёне.

Таксама і нядаўнія выбары ў парламенты Беларусі і Грузіі не прадказваюць шмат добрага для адносін ЕС з яго ўсходнімі суседзямі. Усё гэта, у спалучэнні з усё больш агрэсіўнай інтэграцыйнай палітыкай Расіі да ўсяго рэгіёну, ставіць пад сумнеў будучыню праграмы ЕС "Усходняе партнёрства".

Па выніках парламенцкіх выбараў ва Украіне, "Партыя рэгіёнаў" Віктара Януковіча перамагла з колькасцю ў 35% галасоў, а аб'яднаная апазыцыя на чале з былым прэм'ер-міністрам Юліяй Цімашэнка, якая зараз заключана за краты, атрымала 25% галасоў. Далей ідуць Камуністычная партыя і партыя былога чэмпіёна па боксе Віталя Клічко "УДАР". Абодва набралі прыкладна па 13% галасоў. Гэта азначае, што, атрымаўшы праз гэта большасць у парламенце, "Партыя рэгіёнаў" замацуе кіраўніцтва Януковіча і пракладзе яму прамы шлях да перавыбрання на прэзідэнцкую пасаду ў 2015 годзе.

Самым вялікім ударам для адносін паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам сталі не самі вынікі выбараў, але шмат парушэнняў і доказы фальсіфікацыі, зацверджаныя міжнароднымі назіральнікамі за выбарамі: сумесная папярэдняя справаздача місіі БДІПЧ АБСЕ сведчыць, што выбары характарызаваліся "адсутнасцю аднолькавых умоў для ўсіх, што было выклікана, перш за ўсё, злоўжываннем адміністрацыйным рэсурсам, адсутнасцю празрыстасці кампаніі і фінансавання партый, збалансаванага асвятлення ў СМІ ўдзелу ў выбарах усіх партый" і фактам таго, што выбары ўяўляюць сабой "крок назад у параўнанні з нядаўнімі нацыянальнымі выбарамі".

Вярхоўны прадстаўнік ЕС Кэтрын Эштан і еўракамісар па пытаннях пашырэння і еўрапейскай палітыкі добрасуседства Штэфан Фюле былі больш дыпламатычнымі ў сваёй сумеснай заяве, сказаўшы пра "змешаную карціну" і заявіўшы, што "канчатковая ацэнка будзе таксама залежаць ад сітуацыі ў краіне пасля выбараў". Яны ўстрымаліся ад звязвання выбарчага махлярства і працэсу перамоў па Пагадненні аб асацыяцыі паміж Украінай і ЕС, нягледзячы на тое, што справядлівыя і дэмакратычныя выбары былі пастаўленыя ЕС як абавязковая ўмова для падпісання і ратыфікацыі дамовы. Аднак, хутчэй за ўсё, гэтыя выбары адсунуць падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі з ЕС яшчэ далей у часе.

Гэта пагаршэнне адносін паміж ЕС і Украінай сведчыць, што да асноўнай мэты Усходняга партнёрства - палітычнай асацыяцыі і эканамічнай інтэграцыі з усходнімі суседзямі праз заключэнне двухбаковых пагадненняў аб асацыяцыі, уключаючы амбіцыйнае Пагадненне аб паглыбленай і ўсёабдымнай зоне свабоднага гандлю (DCFTA), - яшчэ вельмі далёка.

Еўрапейскі Саюз не толькі губляе зараз свае пазіцыі ва Украіне, якай з’яўляецца найбольш важным геапалітычным і эканамічным партнёрам у рэгіёне, але і апынуўся цяпер у няпростых стасунках з некалькімі іншымі ўсходнімі суседзямі.

Так, у Грузіі партыя праеўрапейскі накіраванага прэзідэнта Міхала Саакашвілі 1 кастрычніка прайграла на парламенцкіх выбарах апазыцыйнай кааліцыі на чале з мільярдэрам Бідзінай Іванішвілі, які быў ў хуткасці зацверджаны ў якасці новага прэм'ер-міністра. Апаненты Іванішвілі, які зарабіў свае мільярды ў Расіі, баяцца, аднак, што прэм’ер верне краіну у сферу ўплыву Масквы.

Як будзе далей развівацца сітуацыя, прагназаваць цяжка, але ў любым выпадку, першы год кіравання ўрада Іванішвілі будзе мець для яго вырашальнае значэнне. І Іванішвілі, і яго палітычнаму апаненту прэзідэнту краіны Міхалу Саакашвілі прыйдзецца працаваць разам да кастрычніка 2013 года, калі прэзідэнцкі тэрмін Саакашвілі міне і, згодна канстытуцыйнай рэформе, многія паўнамоцтвы прэзідэнта пяройдуць да прэм'ер-міністра.

У Беларусі сітуацыя застаецца драматычнай. Парламенцкія выбары ад 23 верасня разглядаюцца міжнароднымі назіральнікамі як фарс, падчас якога палітычныя апаненты прэзідэнта Лукашэнкі былі заключаны за краты, а дзве асноўныя апазіцыйныя партыі спрабавалі байкатаваць выбары, заклікаючы электарат замест гэтага пайсці "на рыбалку". Высновы Савета ЕС па Беларусі ад 15 кастрычніка паказваюць: Еўропа не ў стане сфармуляваць дакладную і паслядоўную палітыку ў адносінах да свайго неспакойнага суседа, Савет можа толькі бясконца "пацвярджаць сваю прыхільнасць да палітыкі крытычнага ўзаемадзеяння, у тым ліку, праз дыялог і ўдзел ў палітыцы Усходняга партнёрства".

У дадатак да гэтых ўнутрыпалітычных падзей у краінах Усходняга партнёрства, адносінам паміж ЕС і яго суседзямі ўсё часцей прашкаджаюць рэгіянальныя інтэграцыйныя ініцыятывы Расіі. Найбольш паспяховыя з расійскіх праектаў - стварэнне Еўразійскай эканамічнай супольнасці (ЕўрАзЭС) і Мытны саюз паміж Расіяй, Беларуссю і Казахстанам. Так, адным з галоўных прыярытэтаў Уладзіміра Пуціна з’яўляецца выкарыстанне Мытнага саюза ў якасці платформы для далейшай рэгіянальнай інтэграцыі на постсавецкай прасторы, што павінна прывесці да стварэння паўнавартаснага эканамічнага саюза з агульнымі правіламі і інстытутамі.
Праваліцца ці вытрымае гэтая стратэгія залежыць ад удзела ў ёй Украіны. З 2010 году, калі Януковіч стаў прэзідэнтам, Расія спрабуе заманіць паўднёвую суседку ў Мытны саюз, спакушаючы яе таннымі коштамі на газ і іншымі гандлёвымі перавагамі. Аднак такі крок можа аказацца несумяшчальным з палітыкай збліжэння Украіны і ЕС.

На дадзеным этапе складваецца ўражанне, што некаторыя члены ЕС і члены Еўрапейскага парламента пакрыху губляюць цярпенне з паводзін Украіны, паколькі лічаць: пад рэжымам Януковіча развіццё краіны ідзе ў зваротным напрамку, і гэта разбурае ўсе вялікія чаканні, ускладзеныя на Кіеў пасля "Аранжавай рэвалюцыі" 2004 года.

Еўрапейскі Саюз цяпер перажывае складанае балансаванне паміж уласнымі інтарэсамі і прасоўваннем сваіх каштоўнасцей дэмакратыі і вяршэнства закона. Тым не менш, падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі з Украінай, здаецца, выглядае для ЕС адзіным выйсцем, калі ён не хоча разбурыць усе масты з усходнім партнёрам.

Аб аўтарах

Гіём ван дэр Лю, суіскальнік доктарскай ступені Еўрапейскага інстытута даследаванняў адносін Украіна-ЕС Генцкага ўніверсітэта (Бельгія).

Пітэр ван Элсувехе, прафесар права Генцкага ўніверсітэта (Бельгія).

EurActiv.com

Другие новости раздела «В мире»

Новый закон по ситуации на Донбассе: реинтеграция или фиксация статус-кво?
Новый закон по ситуации на Донбассе: реинтеграция или фиксация статус-кво?
В законопроекте о реинтеграции оккупированного Донбасса впервые на законодательном уровне собираются ввести понятие России в качестве страны-агрессора.
Алена Купчына — адзіная жанчына, якая прэтэндуе на пасаду генсека АБСЕ
Алена Купчына — адзіная жанчына, якая прэтэндуе на пасаду генсека АБСЕ
Пакуль у Мінску праходзіла летняя сесія Парламенцкай асамблеі АБСЕ, у Вене рыхтуюцца назваць імя новага Генеральнага сакратара АБСЕ — Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе.
В немецкой армии выросло число правых радикалов
В немецкой армии выросло число правых радикалов
Немецкая военная разведка MAD расследует 275 возможных случаев правого экстремизма в рядах вооруженных сил, сообщают немецкие СМИ.
В Египте на три месяца введено чрезвычайное положение
В Египте на три месяца введено чрезвычайное положение
Указ подписал президент Египта Абдель Фаттах ас-Сиси.
Подозреваемый в терроризме в Осло оказался 17-летним россиянином
Подозреваемый в терроризме в Осло оказался 17-летним россиянином
Норвежские полицейские задержали 17-летнего россиянина по делу о подозрительном предмете, оставленном в центре Осло.
Южная Осетия стала "Государством Алания"
Южная Осетия стала "Государством Алания"
На довольно незаметном референдуме граждане Южной Осетии проголосовали за новое название республики.
Россия выделит Беларуси кредит на сумму около 1 млрд долларов
Россия выделит Беларуси кредит на сумму около 1 млрд долларов
Россия выделит Беларуси кредит на сумму около $ 1 млрд «на хороших условиях», заявил вице-премьер Владимир Семашко в интервью программе «Контуры» телеканала ОНТ.
Опрос: Более трети россиян одобряют протесты, прошедшие в РФ 26 марта
Опрос: Более трети россиян одобряют протесты, прошедшие в РФ 26 марта
Большинство россиян осведомлены о массовых антикоррупционных акциях, прошедших 26 марта во многих российских городах.
Госсекретарь США: Россия не смогла предотвратить химатаку в Сирии
Госсекретарь США: Россия не смогла предотвратить химатаку в Сирии
Россия не смогла предотвратить химическую атаку в Сирии, унесшую жизни 89 человек на прошлой неделе, выразил мнение госсекретарь США Рекс Тиллерсон.
Сейм Польши отклонил вотум недоверия правительству Беаты Шидло
Сейм Польши отклонил вотум недоверия правительству Беаты Шидло
Заявку оппозиционной партии "Гражданская платформа" поддержали 174 депутата, против высказались 238 народных избранников, четверо воздержались.
В центре Стокгольма грузовик въехал в толпу (фото, видео)
В центре Стокгольма грузовик въехал в толпу (фото, видео)
Шведские СМИ сообщают о трех погибших.
Кремль заявляет, что из 59 ракет "Томагавк", выпущенных по Сирии, цели достигли только 26
Кремль заявляет, что из 59 ракет "Томагавк", выпущенных по Сирии, цели достигли только 26
Владимир Путин назвал ракетный удар США по Сирии является агрессией против суверенного государства.
США нанесли ракетный удар по сирийской авиабазе
США нанесли ракетный удар по сирийской авиабазе
РФ была предупреждена о готовящемся ударе, заявили в Пентагоне.
Польская оппозиция призвала восстановить старый формат программы Калиновского
Польская оппозиция призвала восстановить старый формат программы Калиновского
В Польском Сейме (нижней палате парламента) прошла конференция депутатов партии «Гражданская платформа» в связи с ситуацией в Беларуси.
До 14 человек увеличилось число жертв теракта в Санкт-Петербурге
До 14 человек увеличилось число жертв теракта в Санкт-Петербурге
Число жертв теракта в петербургском метро увеличилось до 14 человек.
Хоккеисты НХЛ не примут участие в Олимпиаде-2018
Хоккеисты НХЛ не примут участие в Олимпиаде-2018
Спортсмены из НХЛ не приедут на Игры впервые с 1994 года.
В метро Санкт-Петербурга прогремели взрывы: есть жертвы
В метро Санкт-Петербурга прогремели взрывы: есть жертвы
Не менее 10 человек погибли, по предварительным данным, при взрыве на станции метро "Сенная площадь" в Санкт-Петербурге, сообщил РИА Новости источник в экстренных службах.
После победы Ленина на выборах в Эквадоре вспыхнули протесты
После победы Ленина на выборах в Эквадоре вспыхнули протесты
В Эквадоре начались волнения после подсчета 96% голосов на прошедших в воскресенье президентских выборах.
Майкл Флинн признал, что получал российские гонорары
Майкл Флинн признал, что получал российские гонорары
В США обнародована новая налоговая декларация экс-советника президента США по безопасности, подтверждающая, что российские или связанные с РФ компании платили ему за выступления.
На выборах в Армении лидирует правящая партия
На выборах в Армении лидирует правящая партия
2 апреля в Армении проходят парламентские выборы.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания

Общественная кампания в защиту независимости Беларуси "Свежий ветер" предлагает "перезапустить" беларусскую государственность через Учредительное собрание и объявить "четвертую республику".