Вторник 20 августа 2019 года | 00:48
  • бел / рус
  • eng

“Грамадства само не хоча мадэрнізацыі, яно арыентавана на стабільнасць” (ФОТА)

02.11.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
“Грамадства само не хоча мадэрнізацыі, яно арыентавана на стабільнасць” (ФОТА) Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Замежныя стажыроўкі і нават гарвардскі дыплом пры працаўладкаванні ў Беларусі нярэдка становяцца не перавагай, а перашкодай.

Вяртаюцца менш за палову

Беларусы – выпускнікі замежных універсітэтаў уяўляюць сабой важны чалавечы патэнцыял для нашай краіны. І калі многія дзяржавы распрацоўваюць адмысловую палітыку, каб спрыяць вяртанню спецыялістаў на радзіму альбо не губляць з імі сувязі ў замежжы, у Беларусі такім выпускнікам, фактычна, няма куды падацца. Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі” наведала круглы стол, прысвечаны праблеме выкарыстання патэнцыялу беларусаў, што атрымалі замежную адукацыю.

Наша краіна займае першае месца ва ўсходнееўрапейскім рэгіёне па акадэмічнай міграцыі, прычым толькі траціна студэнтаў з’язджае вучыцца на Захад, большасць атрымлівае адукацыю ў Расіі. Летась у Беларусь вярнулася 60% выпускнікоў замежных вну, сёлета ж гэтая лічба скарацілася амаль удвая.

Па словах старшыні Камітэта “Салідарнасць” і каардынатаркі агенцтва “Тваё заўтра” Іны Кулей, выпускнікі, што адвучыліся за мяжой, па вяртанні ў Беларусь сутыкаюцца з трыма праблемамі. Па-першае, гэта складанасці з прызнаннем замежных дыпломаў. Калі з бакалаўрыятам праблем амаль не ўзнікае, то з магістарскім дыпломам іх ужо больш, і зусім кепска з дактарантурай: уладальнікам доктарскіх ступеняў для пацверджання кваліфікацыі прапануюць… наноў абараніць дысертацыю. Другая складанасць заключаецца ў адсутнасці ў беларускім заканадаўстве згадак пра такіх выпускнікоў: яны не лічацца маладымі спецыялістамі, ім не прадастаўляюць ніякіх выплат, прэферэнцый, ільгот. Трэцяя праблема – міфы, звязаныя з беларускімі выпускнікамі замежных вну. У вачах грамадства гэтыя людзі – альбо дэстабілізатары, якія прыехалі, каб негатыўна паўплываць на сітуацыю ў краіне, альбо проста няўдачнікі, якія не змаглі выкарыстаць свой патэнцыял за мяжой.


Іна Кулей.

Начальнік упраўлення агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва МЗС Андрэй Бушыла зазначыў, што трэба не прымушаць маладых людзей вяртацца з-за мяжы, а рабіць так, каб яны хацелі вярнуцца. Трэба ўкараняць у грамадстве думку аб тым, што вяртанне – не ёсць няпоспех. Гэта, наадварот, доказ комплекснага поспеху – як у адукацыйным плане, так і ў плане асабістага ўспрыняцця рэчаіснасці.

“Калі людзі едуць паступаць за мяжу, трэба палегчыць ім падтрыманне сувязі з Радзімай, бо за 5 гадоў іх адсутнасці ў нас адбываюцца вялікія змены”, – перакананы старшыня прэзідыума Рэспубліканскай канфедэрацыі прадпрымальніцтва Уладзімір Карагін. Па словах прадстаўніка бізнес-супольнасці, сфера мае патрэбу ў носьбітах крэатыўных ідэй, новых тэхналогій, людзей, якія ўмеюць вучыцца, з вялікай ступенню самастойнасці і схільнасцю да даследванняў.


Уладзімір Карагін.

Маеш меркаванне – на працу не возьмуць

Праўда, пакуль што рэчаіснасць сведчыць аб тым, што беларускія ўладальнікі замежных дыпломаў могуць знайсці працу на Радзіме хіба што ў некамерцыйных альбо замежных структурах. І такіх – адзінкі.

“Я ведаю шмат прыкладаў, калі людзі атрымалі бліскучую адукацыю, але знайсці працу па сваіх запытах ім складана”, – распавёў удзельнік праваабарончай ініцыятывы Human Constanta Андрэй Сушко. Па яго словах, матывацыя людзей, якія вяртаюцца, – “не проста патрыятызм і любоў да Браслаўскіх азёр”, а жаданне нешта змяніць у краіне. Таму неабходна ствараць больш магчымасцяў для грамадскага ўдзелу.


Алена Анісім.

У сваю чаргу дэпутат Палаты прадстаўнікоў і член кансультатыўна-метадычнага савета пры Міністэрстве адукацыі Алена Анісім звярнула ўвагу, што прадэклараваная “сацыяльная арыентаванасць” дзяржавы спарадзіла ў грамадстве пасыл “дайце мне працу”. Яна дадала, што ў Нацыянальным універсітэце з беларускай мовай навучання, які цяпер стварае Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, знойдзецца месца для тых суайчыннікаў, якія маюць замежныя дыпломы.

Спецыяліст Цэнтра прызнання дакументаў Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы Ганна Сіняўская распавяла, што яе ўстанова займаецца дыпломамі бакалаўраў і магістраў, а дакументы наступных узроўняў разглядае Вышэйшая атэстацыйная камісія.

“Мы не з’яўляемся кантралюючым органам у галіне прызнання, мы выконваем працэдуру. Неабходнасць яе праходжання ўстнаўлівае наймальнік (у асноўным – у сферы рэгуляваных прафесій: медыцына, адукацыя, будаўніцтва) альбо ўстанова адукацыі, у якой выпускнік хоча працягнуць навучанне”, – падкрэсліла Ганна Сіняўская.

Яна дадала, што магістратура ў нас падзяляецца на практыкаарыентаваную і навуковую, і калі дыплом па першай прызнаюць цалкам, то па другой – часткова.


Ганна Сіняўская.

Сябра Грамадскага Балонскага камітэту Уладзімір Дунаеў заявіў, што ў Беларусі пры вялікай колькасці людзей з дыпломамі знайсці кампетэнтнага спецыяліста вельмі складана.

“Беларусь у частцы прызнання застаецца ў палоне савецкіх уяўленняў. Мы жывем па тарыфна-кваліфікацыйных даведніках, а яны абсалютна ніякіх адносін да кампетэнцый не маюць – гэта сістэма, якая рэгулюе заработную плату. У Балонскім працэсе ёсць фундаментальны механізм, які называецца Нацыянальная рамка кваіфікацый. Гэта інструмент збліжэння сістэмы адукацыі і рынка працы. Ва ўсіх краінах ёсць НРК, апроч Беларусі.”  

Эксперт нагадаў, што згодна з Дарожнай картай рэфармавання вышэйшай адукацыі, імплементаваць якую Беларусь павінна была цягам трох гадоў пасля далучэння да Балонскага працэса, мы ўжо павінны былі распрацаваць сваю НРК, але яе ўсё яшчэ няма.

“Для таго, каб беларусы, якія з’язджаюць вучыцца за мяжу, вярталіся і маглі знайсці сябе тут, неабходна драбніца – мадэрнізацыя грамадства. Праблема не ў тым, што ўлада гэта тармозіць, а ў тым, што грамадства само не хоча мадэрнізацыі, яно арыентавана на стабільнасць”, – падсумаваў Уладзімір Дунаеў.

Андрэй Бушыла, Аляксандр Мілінкевіч, Уладзімір Дунаеў.

Прысутная на дыскусіі прадстаўніца Пасольства Польшчы Эльжбета Інеўска зазначыла, што сустракала выпадкі, калі працадаўцы баяліся ўзяць на працу спецыяліста з замежнай адукацыяй, “бо ў яго ёсць сваё меркаванне”.

Словы дыпламата пацвердзіў сябра ГБК, выкладчык Андрэй Лаўрухін. Маючы за плячыма 17 гадоў працы ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце і стажыроўкі ва ўніверсітэтах Нямеччыны, у Беларусі ён так і не змог знайсці вакансію. Было некалькі прапаноў ад дзяржаўных вну, але ўсе – з умовамі, што Лаўрухін не будзе публікаваць артыкулы ў СМІ і афішаваць сваю працу ў ЕГУ. Да таго ж на Радзіме спецыяліст так і не змог настрыфікаваць (пацвердзіць) свой дыплом. Зрэшты, выступоўца заявіў, што ведае некалькі прыкладаў, калі гэтага не змаглі зрабіць і людзі з гарвардскімі дыпломамі. Як ні дзіўна, усё тое, што ў Беларусі лічылі перашкодамі, успрынялі як перавагі ў пецярбургскай Вышэйшай школе эканомікі, дзе цяпер працуе Андрэй Лаўрухін.

Эльжбета Інеўска.

Конкурс вакансій у Мінгарвыканкам

У якасці вырашэння праблем, агучаных падчас круглага стала, юрыст Камітэта “Салідарнасць” Тамара Сідарэнка прапанавала падтрымліваць беларускіх выпускнікоў з замежнымі дыпломамі, нейкі час выплачваючы ім пад’ёмныя і вызваліўшы ад унёскаў у ФСАН. Старшыня ЗБС “Бацькаўшчына” Алена Макоўская зазначыла, што калі раней чалавека, які з’ехаў з краіны, лічылі згубленым, то цяпер, дзякуючы інтэрнэту і пашырэнню камунікацый з дыяспарамі, сітуацыя змянілася.

“Гэтыя людзі – нашы амбасадары ў свеце, гатовыя працаваць для Беларусі і якім не трэба плаціць зарплату”, – сказала Алена Макоўская і прапанавала мяняць у грамадстве стаўленне да беларусаў замежжа.


Алена Макоўская.

Аляксандр Мілінкевіч, які прадстаўляў на круглым стале “Вольны Беларускі Ўніверсітэт”, падтрымаў Алену Макоўскую ў імкненні выкарыстоўваць патэнцыял беларусаў за мяжой. Ён дадаў, што многія з тых, хто з’ехаў, прызнаюцца, што па-сапраўднаму сталі беларусамі толькі ў замежжы.

Гаварылі і пра неабходнасць стварэння конкурса вакансій.

“У самых прыемных снах я бачу, як разгортваю газету, а там – конкурс вакансій у Мінгарвыканкам”, – на пазітыўнай ноце завяршыла круглы стол Іна Кулей.

Рэкамендацыі па эфектыўным выкарыстанні патэнцыялу беларусаў з замежнымі дыпломамі ўдзельнікі дыскусіі вырашылі накіраваць уладам.


Удзельнікі круглага стала.

Падпісвайцеся на наш Telegram-канал "Думаць Беларусь"!

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
"Повестка 50": история одной кампании

Общественная кампания по реализации принципов Конвенции ООН о правах людей с инвалидностью подводит итоги и намечает новые горизонты.

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)

Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Перспективы политического протеста в России: эскизный набросок

Нельзя понять анатомию человека, основываясь исключительно на анатомии обезьяны. Человек продвинулся в своей эволюции куда дальше.