Воскресенье 15 декабря 2019 года | 22:48
  • бел / рус
  • eng

Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?

21.08.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі? Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Тое, чаго ў нас пакуль няма: свабода, кансалідацыя і адсутнасць інэрцыі з боку саміх некамерцыйных структур.

На мінулым тыдні ў Мінску быў прэзентаваны штогадовы індэкс устойлівасці арганізацый грамадзянскага сектара Беларусі ў 2016 годзе. Ён складае 5,5, і азначае слабую ўстойлівасць. Гэты паказчык на 0,1 лепшы за папярэдні, хоць цягам амаль 20 гадоў індэксацыі ён не моцна змяняецца.

Адной з самых вострых праблем устойлівасці арганізацый грамадзянскага сектара застаецца пошук фінансавання, над гэтым падчас прэзентацыі разважалі эксперты.

– Такога кшталту індэксы карысныя, бо адлюстроўваюць больш-менш аб’ектыўную карціну стану грамадзянскай супольнасці. Мы бачым, што за 20 гадоў амаль нічога не змяняецца, і гэта не на карысць яе развіццю. На нязачныя паляпшэнні можна не звяртаць асаблівай увагі, – сказаў Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў.

На думку Андрэя Ягорава, фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый можа выратаваць толькі спрыяльнае асяроддзе, гэта значыць стварэнне адпаведных палітычных, прававых умоў, умоў спонсарскай дзейнасці.

– Іншымі словамі – патрэбна свабода. Няма свабоды – не будзе ніякай фінансавай устойлівасці грамадзянскай супольнасці ў цэлым. Калі паглядзець на індэкс, відавочна, што пакуль у Беларусі няма дастатковай колькасці ўнутраных рэсурсаў, каб забяспечваць фінансавую ўстойлівасць. Мы вымушана абапіраемся на донарскую падтрымку і пакуль не можам адыйсці ад гэтага.

Па словах эксперта, структура яе прадастаўлення ў Беларусі вельмі неэфектыўная. Па-першае, гэтая дапамога не скаардынаваная: усе асноўныя донары кіруюцца рознымі, часам супярэчлівымі стратэгіямі выдзялення дапамогі. Гэта стварае хаос унутры грамадзянскай супольнасці, дзе кожны дасягае прыватных мэтаў, але не дасягае мэты агульнай – набліжэння да свабоды.

Яшчэ адна праблема заключаецца ў слабым удзеле беларускіх арганізацый грамадзянскай супольнасці ў фармаванні павесткі дня донараў, у вызначэнні таго, на якія мэты і ў якім фармаце павінны выдзяляцца сродкі.

Трэцяя праблема – доўгатэрміновасць фінансавай падтрымкі. Па словах Андрэя Ягорава, грамадскія арганізацыі існуюць у “ірваным” рэжыме прадастаўлення фінансавай падтрымкі на кароткатэрміновыя праекты.

– Цяпер Еўракамісія зрабла добры крок на ўзбуйненне праграм, але, зноў жа, гэта патрабуе каардынацыі з беларускай грамадзянскай супольнасцю, чаго часта няма.

Для вырашэння гэтых праблем патрэбная кансалідацыя ў сектары, якой таксама пакуль няма. Эксперт прагназуе, што неўзабаве незалежныя АГС могуць сутыкнуцца з праблемай пераарыентацыі патокаў фінансавай дапамогі на арганізацыі праектнага кшталту. Такія арганізцыі (у кааперацыі з дзяржавай) будуць мець большы прыярытэт, чым тыя, хто арыентаваны на дэмакратычныя пераўтварэнні. Калі з гэтым нічога не рабіць, то грамадзянскі сектар можа апынуцца ў сітуацыі 2004 года, калі даводзілася згортваць значную частку дзейнасці.

Дырэктар Цэнтра прававой трансфармацыі Вольга Смалянка перакананая, што пераадолець праблему фінансавай нестабільнасці можа толькі адсутнасць інэрцыі з боку НКА. Яны самі павінны задаваць сабе пытанні: як ім зарэгістравацца, на якія сродкі яны будуць існаваць.

Каментуючы прэзентаваны індэкс устойлівасці АГС, яна зазначыла, што скептычна ставіцца да лічбавых паказчыкаў, бо па іх складана зразумець тэндэнцыі зменаў, якія адбываюцца.

– У параўнанні з мінулым паказчыкам індэкс крыху палепшыўся. Але атрымліваецца, што арганізацыі самі калісьці загналі сябе ў пастку, паставіўшы Беларусі найніжэйшы бал – ім зусім не хочацца знаходзіцца на гэтым узроўні. Таму паказчык штучна падвышаецца.

Па другое, індэкс устойлівасці ацэньвалі розныя арганізацыі. З аднаго боку гэта добра, але ўмовы, у якіх яны працуюць, вельмі розныя, таму і ацэнкі сітуацыі могуць быць рознымі. Каб ацаніць карціну цалкам, трэба мець уяўленне пра ўвесь сектар, а такое бачанне мала хто можа прадставіць.

– Калі казаць пра агульную сітуацыю – так, яна мяняецца з пункту гледжання з’яўлення новых ініцыятыў, новых крыніц фінансавання (той жа краўдфандынг). Пры гэтым я б не стала казаць пра паляпшэнні сярод арганізацый грамадзянскай супольнасці па ўсіх паказчыках. Бо ўсе чыннікі моцна звязаныя адзі з адным: тое ж арганізацыйнае развіццё немагчыма без фінансавай устойлівасці, а яна немагчымая без спрыяльнага асяроддзя. На жаль, гэтага мы на дадзены момант не бачым.

Цікава, што на індэксе ўстойлівасці амаль не адбіваецца палітычная сітуацыя, якая складваецца ў краіне. Падзеі снежня 2010 года не паўплывалі на зніжэнне індэксу, таксама як і падзеі вясны 2017 года могуць не знайсці адлюстравання ў наступным індэксе ўстойлівасці. Гэта адбываецца ў тым ліку і з той прычыны, што многія арганізацыі грамадзянскай супольнасці не надаюць палітычным падзеям сур’ёзнай увагі і заплюшчваюць вочы на тое, што адбываецца ў гэтым полі.

– У той жа час, як ні дзіўна, сёлетняй вясной адбылася пэўная кансалідацыя арганізацый грамадзянскай супольнасці. Да нас звярталіся арганізацыі, зусім ніякім чынам не звязаныя з палітычнай дзейнасцю, правамі чалавека. Прадстаўнікі абсалютна сацыяльных утварэнняў запытваліся, якім чынам яны могуць дапамагчы людзям, што пацярпелі ад рэпрэсій. Я 20 год працую ў сектары і такое ўпершыню адбылося на маёй памяці. Але як гэтая тэндэнцыя адлюструецца на індэксе – гэта таксама цікава.

Другие новости раздела «Общество»

Гражданское общество (Часть 6)
Гражданское общество (Часть 6)
Если бы мне понадобилось описать гражданское общество Беларуси в лицах, я бы начал с Валентина Акудовича и Светланы Алексиевич.
Гражданское общество (Часть 5)
Гражданское общество (Часть 5)
Гражданское общество — это реализация идеалов Просвещения. Современное воплощение этих идеалов.
Гражданское общество (Часть 4)
Гражданское общество (Часть 4)
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, общественное мнение невозможно без СМИ. Но гражданское общество — это еще и гражданское действие, гражданское поведение.
Гражданское общество (Часть 3)
Гражданское общество (Часть 3)
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, а общественное мнение невозможно без средств массовой информации.
Гражданское общество (Часть 2)
Гражданское общество (Часть 2)
"Ну, уж это положительно интересно, — трясясь от хохота проговорил профессор, — что же это у вас, чего ни хватишься, ничего нет!" Думаю, все помнят, откуда это.
Гражданское общество (Часть 1)
Гражданское общество (Часть 1)
Гражданское общество в Беларуси есть. Я это точно знаю, поскольку именно солидарность гражданского общества спасла меня от смерти в октябре 2006 года.
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Владимир Мацкевич: В 2020 году перед нами будут стоять два вызова: "выборы" и "референдум"

7 декабря в солнечном Сочи Лукашенко встречался с Путиным и вел переговоры об "углублении союзной интеграции".