Пятница 22 сентября 2017 года | 23:44
  • бел / рус
  • eng

Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?

21.08.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі? Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Тое, чаго ў нас пакуль няма: свабода, кансалідацыя і адсутнасць інэрцыі з боку саміх некамерцыйных структур.

На мінулым тыдні ў Мінску быў прэзентаваны штогадовы індэкс устойлівасці арганізацый грамадзянскага сектара Беларусі ў 2016 годзе. Ён складае 5,5, і азначае слабую ўстойлівасць. Гэты паказчык на 0,1 лепшы за папярэдні, хоць цягам амаль 20 гадоў індэксацыі ён не моцна змяняецца.

Адной з самых вострых праблем устойлівасці арганізацый грамадзянскага сектара застаецца пошук фінансавання, над гэтым падчас прэзентацыі разважалі эксперты.

– Такога кшталту індэксы карысныя, бо адлюстроўваюць больш-менш аб’ектыўную карціну стану грамадзянскай супольнасці. Мы бачым, што за 20 гадоў амаль нічога не змяняецца, і гэта не на карысць яе развіццю. На нязачныя паляпшэнні можна не звяртаць асаблівай увагі, – сказаў Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў.

На думку Андрэя Ягорава, фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый можа выратаваць толькі спрыяльнае асяроддзе, гэта значыць стварэнне адпаведных палітычных, прававых умоў, умоў спонсарскай дзейнасці.

– Іншымі словамі – патрэбна свабода. Няма свабоды – не будзе ніякай фінансавай устойлівасці грамадзянскай супольнасці ў цэлым. Калі паглядзець на індэкс, відавочна, што пакуль у Беларусі няма дастатковай колькасці ўнутраных рэсурсаў, каб забяспечваць фінансавую ўстойлівасць. Мы вымушана абапіраемся на донарскую падтрымку і пакуль не можам адыйсці ад гэтага.

Па словах эксперта, структура яе прадастаўлення ў Беларусі вельмі неэфектыўная. Па-першае, гэтая дапамога не скаардынаваная: усе асноўныя донары кіруюцца рознымі, часам супярэчлівымі стратэгіямі выдзялення дапамогі. Гэта стварае хаос унутры грамадзянскай супольнасці, дзе кожны дасягае прыватных мэтаў, але не дасягае мэты агульнай – набліжэння да свабоды.

Яшчэ адна праблема заключаецца ў слабым удзеле беларускіх арганізацый грамадзянскай супольнасці ў фармаванні павесткі дня донараў, у вызначэнні таго, на якія мэты і ў якім фармаце павінны выдзяляцца сродкі.

Трэцяя праблема – доўгатэрміновасць фінансавай падтрымкі. Па словах Андрэя Ягорава, грамадскія арганізацыі існуюць у “ірваным” рэжыме прадастаўлення фінансавай падтрымкі на кароткатэрміновыя праекты.

– Цяпер Еўракамісія зрабла добры крок на ўзбуйненне праграм, але, зноў жа, гэта патрабуе каардынацыі з беларускай грамадзянскай супольнасцю, чаго часта няма.

Для вырашэння гэтых праблем патрэбная кансалідацыя ў сектары, якой таксама пакуль няма. Эксперт прагназуе, што неўзабаве незалежныя АГС могуць сутыкнуцца з праблемай пераарыентацыі патокаў фінансавай дапамогі на арганізацыі праектнага кшталту. Такія арганізцыі (у кааперацыі з дзяржавай) будуць мець большы прыярытэт, чым тыя, хто арыентаваны на дэмакратычныя пераўтварэнні. Калі з гэтым нічога не рабіць, то грамадзянскі сектар можа апынуцца ў сітуацыі 2004 года, калі даводзілася згортваць значную частку дзейнасці.

Дырэктар Цэнтра прававой трансфармацыі Вольга Смалянка перакананая, што пераадолець праблему фінансавай нестабільнасці можа толькі адсутнасць інэрцыі з боку НКА. Яны самі павінны задаваць сабе пытанні: як ім зарэгістравацца, на якія сродкі яны будуць існаваць.

Каментуючы прэзентаваны індэкс устойлівасці АГС, яна зазначыла, што скептычна ставіцца да лічбавых паказчыкаў, бо па іх складана зразумець тэндэнцыі зменаў, якія адбываюцца.

– У параўнанні з мінулым паказчыкам індэкс крыху палепшыўся. Але атрымліваецца, што арганізацыі самі калісьці загналі сябе ў пастку, паставіўшы Беларусі найніжэйшы бал – ім зусім не хочацца знаходзіцца на гэтым узроўні. Таму паказчык штучна падвышаецца.

Па другое, індэкс устойлівасці ацэньвалі розныя арганізацыі. З аднаго боку гэта добра, але ўмовы, у якіх яны працуюць, вельмі розныя, таму і ацэнкі сітуацыі могуць быць рознымі. Каб ацаніць карціну цалкам, трэба мець уяўленне пра ўвесь сектар, а такое бачанне мала хто можа прадставіць.

– Калі казаць пра агульную сітуацыю – так, яна мяняецца з пункту гледжання з’яўлення новых ініцыятыў, новых крыніц фінансавання (той жа краўдфандынг). Пры гэтым я б не стала казаць пра паляпшэнні сярод арганізацый грамадзянскай супольнасці па ўсіх паказчыках. Бо ўсе чыннікі моцна звязаныя адзі з адным: тое ж арганізацыйнае развіццё немагчыма без фінансавай устойлівасці, а яна немагчымая без спрыяльнага асяроддзя. На жаль, гэтага мы на дадзены момант не бачым.

Цікава, што на індэксе ўстойлівасці амаль не адбіваецца палітычная сітуацыя, якая складваецца ў краіне. Падзеі снежня 2010 года не паўплывалі на зніжэнне індэксу, таксама як і падзеі вясны 2017 года могуць не знайсці адлюстравання ў наступным індэксе ўстойлівасці. Гэта адбываецца ў тым ліку і з той прычыны, што многія арганізацыі грамадзянскай супольнасці не надаюць палітычным падзеям сур’ёзнай увагі і заплюшчваюць вочы на тое, што адбываецца ў гэтым полі.

– У той жа час, як ні дзіўна, сёлетняй вясной адбылася пэўная кансалідацыя арганізацый грамадзянскай супольнасці. Да нас звярталіся арганізацыі, зусім ніякім чынам не звязаныя з палітычнай дзейнасцю, правамі чалавека. Прадстаўнікі абсалютна сацыяльных утварэнняў запытваліся, якім чынам яны могуць дапамагчы людзям, што пацярпелі ад рэпрэсій. Я 20 год працую ў сектары і такое ўпершыню адбылося на маёй памяці. Але як гэтая тэндэнцыя адлюструецца на індэксе – гэта таксама цікава.

Другие новости раздела «Общество»

Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Праваабаронцу пакінулі жыць у інтэрнаце, але застаюцца нявырашанымі шмат момантаў. Найперш – сістэматычнасць падобнай паразы ў правах людзей па ўсёй краіне.
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Вялікае мерапрыемства ў Варшаве ўдалося правесці за сціплыя сродкі, сярод новых сталіц Кангрэса разглядаюцца Вільня, Беласток і Мінск.
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Непростая ситуация, сложившаяся с проживанием инвалида-колясочника в общежитии, разрешилась в его пользу.
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Урачыстая цырымонія надання прэміі адбылася ўвечары 16 верасня ў варшаўскім Палацы Сташыца, дзе месціцца Польская акадэмія навук.
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
15 верасня ў Варшаве распачаў працу ўжо сёмы па ліку Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі. Галоўная акадэмічная падзея года будзе доўжыцца тры дні і завершыцца ў нядзелю, 17 верасня.
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
9 верасня ў мінскай крэатыўнай прасторы "ЦЭХ" адбыўся сваеасаблівы "выпускны" Школы "Гарадскія грамадскія прасторы: устойлівае развіццё".
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Хто, як і навошта вывучае Беларусь, і ці патрэбна гэта беларусам?
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сёння ў Савецкім судзе Мінска пачнецца працэс, дзе юрыст будзе адстойваць сваё права на дах над галавой.
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
Цягам апошніх гадоў адбыўся сапраўдны выбух незалежнага кіно. Што рабіць з такой колькасцю кінападзей і чым яны будуць адрознівацца?
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч у эфіры Беларускага Радыё Рацыя пракаментаваў феномен папулярнасці ў беларусаў апошнімі днямі віртуальнай дзяржавы — Вейшнорыі.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 8, 2017.
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
Суд на пазоў з боку ЖЭС аб высяленні Сяргея Драздоўскага прызначаны на 11 верасня.
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Як ні дзіўна, СССР нікуды не знік: партрэт "новага савецкага" беларуса — малады гараджанін з вышэйшай адукацыяй.
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Будуць закранацца і актуальныя тэмы, у прыватнасці, пытанні бяспекі ў рэгіёне, асабліва ў кантэксце вучэнняў “Захад-2017”.
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Учора, напярэдадні Еўрапейскага Дня Памяці ахвяр сталінізму і нацызму, грамадскасць у Мінску запатрабавала адкрыць праўду пра сталінскія рэпрэсіі.
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Тое, чаго ў нас пакуль няма: свабода, кансалідацыя і адсутнасць інэрцыі з боку саміх некамерцыйных структур.
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
До 200 человек в день дают деньги на чужие идеи и проекты. Самый большой платеж ― 8200 рублей. Это статистика краудфандинговой платформы Talaka.by.
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Пры гэтым для нашай краіны гэта, хоць нязначны, але прагрэс. Аднак ці на самай справе беларускім НДА стала лягчэй дыхаць?
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
8 августа состоялась встреча директора Центра правовой трансформации (Lawtrend) Ольги Смолянко с замминистра по налогам и сборам Эллой Селицкой, курирующей вопросы налогообложения юридических лиц.
В Минске отпразднуют День независимости Украины
В Минске отпразднуют День независимости Украины
Праздник украинской культуры, приуроченный к 26-й годовщине независимости Украины, пройдет 20 августа на территории Верхнего города.
«Повестка 50»: от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и «антисолидарность» местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Гражданское общество в Беларуси — вещь в себе

Имеющихся организаций "третьего сектора" крайне мало для такой страны, как Беларусь.