Суббота 7 декабря 2019 года | 05:56
  • бел / рус
  • eng

Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый

16.08.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Пры гэтым для нашай краіны гэта, хоць нязначны, але прагрэс. Аднак ці на самай справе беларускім НДА стала лягчэй дыхаць?

Учора ў Мінску эксперты Міжнароднага асветніцкага аб’яднання “АКТ” прэзентавалі вынікі штогадовай ацэнкі Індэкса ўстойлівасці арганізацый грамадзянскай супольнасці краін Еўразіі і Цэнтральнай і Усходняй Еўропы. У індэксе адзначаецца, што асноўныя тэндэнцыі, характэрныя для развіцця АГС у 2016 годзе, – гэта дзейнасць у “новай нармальнасці” (калі неспрыяльная прастора становіцца для грамадскіх арганізацый нормай), сіла людзей (акцыі прастэсту), а таксама рост краўдфандынгу, звязаны з абмежаваннем доступу да замежнага фінансавання.

Руху па ацэнцы стану грамадзянскай супольнасці споўнілася 20 год, за гэты час яе прайшлі больш за 70 краін свету. Метадалогія індэкса распачатая Агенцтвам ЗША па міжнародным развіцці (USAID). Згодна з ёй група экспертаў з розных сектараў у кожнай краіне ацэньвае і ранжыруе параметры арганізацый грамадзянскай супольнасці (АГС) цягам года. Па кожным параметры (прававы асяродак, арганізацыйны патэнцыял, фінансавая ўстойлівасць, адвакатаванне, аказанне паслуг, інфраструктура, грамадскі імідж) выстаўляюцца балы ад 1 (высокая ўстойлівасць) да 7 (слабая ўстойлівасць). З выстаўленых балаў выводзіцца сярэдняя адзнака – гэта і ёсць індэкс устойлівасці АГС.

У Беларусі ў 2016 годзе ён склаў 5,5, і наша краіна разам з Азербайджанам (5,9) апынулася ў аўтсайдарах: пасля публікацыі першага індэкса ўстойлівасці дзве дзяржавы дасягнулі мінімальнага прагрэсу (першы індэкс у Беларусі быў ацэнены ў 5,7). Зрэшты, гэта не найгоршы варыянт развіцця падзей, бо такія краіны, як Венгрыя, Македонія і Расія наогул прадэманстравалі рэгрэс.

У той жа час у параўнанні з 2015 годам індэкс устойлівасці АГС у Беларусі палепшыўся з 5,6 да 5,5. Здавалася б, змены мізэрныя, але калі паглядзець на ўсю гісторыю індэксацыі арганізацый грамадзянскага сектара ў нашай краіне, то значных адрозненняў там няма. Асноўныя прычыны слабога ўзроўню ўстойлівасці – неспрыяльнае прававое асяроддзе, фінансавая няўстойлівасць, неразуменне спецыфікі дзейнасці арганізацый грамадзянскай супольнасці, што вядзе да слабога ўзроўня даверу да АГС.

Стасункі паміж дзяржавай і грамадзянскай супольнасцю застаюцца напружанымі, якія ж паляпшэнні ўбачылі эксперты? У справаздачы адзначаецца, што шэраг грамадскіх арганізацый на розных узроўнях у 2016 годзе прымалі ўдзел у дыялогу паміж Беларуссю і Еўразвязам, а атксама ў абмеркаванні прававых рэформ. Таксама АГС правялі шэраг буйных форумаў з удзелам урадавых чыноўнікаў. Без вялікіх перашкод атрымалася ў межах краіны зладзіць шэраг імпрэз, якія раней праводзіліся за мяжой. Адным з чыннікаў стала і тое, што ў выніку парламенцкіх выбараў два месцы ў Палаце прадстаўнікоў занялі дэмакратычныя кандыдаты, хоць гэта і не адлюстравалася ў зменах дзяржаўнай палітыкі.                        

Летась умацаваўся арганізацыйны патэнцыял арганізацый. Ёсць досыць яркія поспехі ў прасоўванні інтарэсаў і адвакатаванні: АГС паўплывалі на змены ў лепшы бок больш чым 20 нарматыўна-прававых актаў. Адзначаецца ўяўнае пацяпленне ў адносінах АГС і дзяржавы. Пры гэтым моцна ўзрасла актыўнасць новых ініцыятыў, якія часам больш паспяховыя, чым традыцыйныя НДА.

Разам з тым на кожную станоўчую падзею можа сказаць сваё “але”. У цэлым застаецца неспрыяльным прававы асяродак: улады не разглядаюць АГС як роўных партнёраў, а доступ да мясцовага і замежнага фінансавання абмежаваны і ўсакладнены. Дзейнасць незарэгістраваных арганізацый па-ранейшаму падпадае пад дзеянне Крымінальнага кодэкса, а працэдура рэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў вельмі складаная. Да таго ж у 2016 годзе набыў моц дэкрэт № 5 “Аб замежай бязвыплатнай дапамозе”, які рэгулюе атрыманне, улік, рэгістрацыю і выкарыстанне замежнай дапамогі.

Хоць у цэлым у 2016 годзе АГС мелі меншы, чым у папярэднія гады, ціск з боку дзяржавы, пад рэпрэсіі траплялі асобныя актывісты. Колькасць штрафаў у параўнанні з 2015 годам павялічылася ў сем разоў. Неспрыяльнымі застаюцца падатковыя ўмовы, скарачаецца ўзровень замежнага фінансавання.

У той жа час развіваецца краўдфандынг: у 2016 годзе беларускія АГС сабралі каля $300 000 на платформах “Талака”, “Улей”, “МаеSens” – гэта амаль удвая больш, чым у папярэднім годзе.

З’явіліся некаторыя поспехі ў адвакатаванні. Хоць супрацоўніцтва паміж АГС і ўладамі часта застаецца толькі на паперы, аднак развіваюцца анлайн-платформы (Zvarot.by і Petitions.by), якія садзейнічаюць пашырэнню ўдзелу грамадзян у прыняцці рашэнняў.

Апроч таго ў 2016 годзе далі вынікі некаторыя адвакатыўныя кампаніі, распачатыя раней. Пры ўдзеле “ЕўраБеларусі” і “Офіса па правах людзей з інваліднасцю” Беларусь ратыфікавала Канвенцыю па правах людзей з інваліднасцю.

Перад арганізацыямі грамадзянскай супольнасці стаяць як звыклыя выклікі – фінансавая ўстойлівасць, сноўданне паміж “гета” і “народніцтвам”, так і спароджаныя часам: з’яўленне новых ініцыятыў і іх канкураванне з традыцыйнымі НДА.

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?

Теперь у нас есть 270 дней, которые надо прожить не зря, чтобы жила Беларусь, свободная, независимая, развивающаяся и процветающая.