Пятница 22 сентября 2017 года | 23:44
  • бел / рус
  • eng

Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый

16.08.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Пры гэтым для нашай краіны гэта, хоць нязначны, але прагрэс. Аднак ці на самай справе беларускім НДА стала лягчэй дыхаць?

Учора ў Мінску эксперты Міжнароднага асветніцкага аб’яднання “АКТ” прэзентавалі вынікі штогадовай ацэнкі Індэкса ўстойлівасці арганізацый грамадзянскай супольнасці краін Еўразіі і Цэнтральнай і Усходняй Еўропы. У індэксе адзначаецца, што асноўныя тэндэнцыі, характэрныя для развіцця АГС у 2016 годзе, – гэта дзейнасць у “новай нармальнасці” (калі неспрыяльная прастора становіцца для грамадскіх арганізацый нормай), сіла людзей (акцыі прастэсту), а таксама рост краўдфандынгу, звязаны з абмежаваннем доступу да замежнага фінансавання.

Руху па ацэнцы стану грамадзянскай супольнасці споўнілася 20 год, за гэты час яе прайшлі больш за 70 краін свету. Метадалогія індэкса распачатая Агенцтвам ЗША па міжнародным развіцці (USAID). Згодна з ёй група экспертаў з розных сектараў у кожнай краіне ацэньвае і ранжыруе параметры арганізацый грамадзянскай супольнасці (АГС) цягам года. Па кожным параметры (прававы асяродак, арганізацыйны патэнцыял, фінансавая ўстойлівасць, адвакатаванне, аказанне паслуг, інфраструктура, грамадскі імідж) выстаўляюцца балы ад 1 (высокая ўстойлівасць) да 7 (слабая ўстойлівасць). З выстаўленых балаў выводзіцца сярэдняя адзнака – гэта і ёсць індэкс устойлівасці АГС.

У Беларусі ў 2016 годзе ён склаў 5,5, і наша краіна разам з Азербайджанам (5,9) апынулася ў аўтсайдарах: пасля публікацыі першага індэкса ўстойлівасці дзве дзяржавы дасягнулі мінімальнага прагрэсу (першы індэкс у Беларусі быў ацэнены ў 5,7). Зрэшты, гэта не найгоршы варыянт развіцця падзей, бо такія краіны, як Венгрыя, Македонія і Расія наогул прадэманстравалі рэгрэс.

У той жа час у параўнанні з 2015 годам індэкс устойлівасці АГС у Беларусі палепшыўся з 5,6 да 5,5. Здавалася б, змены мізэрныя, але калі паглядзець на ўсю гісторыю індэксацыі арганізацый грамадзянскага сектара ў нашай краіне, то значных адрозненняў там няма. Асноўныя прычыны слабога ўзроўню ўстойлівасці – неспрыяльнае прававое асяроддзе, фінансавая няўстойлівасць, неразуменне спецыфікі дзейнасці арганізацый грамадзянскай супольнасці, што вядзе да слабога ўзроўня даверу да АГС.

Стасункі паміж дзяржавай і грамадзянскай супольнасцю застаюцца напружанымі, якія ж паляпшэнні ўбачылі эксперты? У справаздачы адзначаецца, што шэраг грамадскіх арганізацый на розных узроўнях у 2016 годзе прымалі ўдзел у дыялогу паміж Беларуссю і Еўразвязам, а атксама ў абмеркаванні прававых рэформ. Таксама АГС правялі шэраг буйных форумаў з удзелам урадавых чыноўнікаў. Без вялікіх перашкод атрымалася ў межах краіны зладзіць шэраг імпрэз, якія раней праводзіліся за мяжой. Адным з чыннікаў стала і тое, што ў выніку парламенцкіх выбараў два месцы ў Палаце прадстаўнікоў занялі дэмакратычныя кандыдаты, хоць гэта і не адлюстравалася ў зменах дзяржаўнай палітыкі.                        

Летась умацаваўся арганізацыйны патэнцыял арганізацый. Ёсць досыць яркія поспехі ў прасоўванні інтарэсаў і адвакатаванні: АГС паўплывалі на змены ў лепшы бок больш чым 20 нарматыўна-прававых актаў. Адзначаецца ўяўнае пацяпленне ў адносінах АГС і дзяржавы. Пры гэтым моцна ўзрасла актыўнасць новых ініцыятыў, якія часам больш паспяховыя, чым традыцыйныя НДА.

Разам з тым на кожную станоўчую падзею можа сказаць сваё “але”. У цэлым застаецца неспрыяльным прававы асяродак: улады не разглядаюць АГС як роўных партнёраў, а доступ да мясцовага і замежнага фінансавання абмежаваны і ўсакладнены. Дзейнасць незарэгістраваных арганізацый па-ранейшаму падпадае пад дзеянне Крымінальнага кодэкса, а працэдура рэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў вельмі складаная. Да таго ж у 2016 годзе набыў моц дэкрэт № 5 “Аб замежай бязвыплатнай дапамозе”, які рэгулюе атрыманне, улік, рэгістрацыю і выкарыстанне замежнай дапамогі.

Хоць у цэлым у 2016 годзе АГС мелі меншы, чым у папярэднія гады, ціск з боку дзяржавы, пад рэпрэсіі траплялі асобныя актывісты. Колькасць штрафаў у параўнанні з 2015 годам павялічылася ў сем разоў. Неспрыяльнымі застаюцца падатковыя ўмовы, скарачаецца ўзровень замежнага фінансавання.

У той жа час развіваецца краўдфандынг: у 2016 годзе беларускія АГС сабралі каля $300 000 на платформах “Талака”, “Улей”, “МаеSens” – гэта амаль удвая больш, чым у папярэднім годзе.

З’явіліся некаторыя поспехі ў адвакатаванні. Хоць супрацоўніцтва паміж АГС і ўладамі часта застаецца толькі на паперы, аднак развіваюцца анлайн-платформы (Zvarot.by і Petitions.by), якія садзейнічаюць пашырэнню ўдзелу грамадзян у прыняцці рашэнняў.

Апроч таго ў 2016 годзе далі вынікі некаторыя адвакатыўныя кампаніі, распачатыя раней. Пры ўдзеле “ЕўраБеларусі” і “Офіса па правах людзей з інваліднасцю” Беларусь ратыфікавала Канвенцыю па правах людзей з інваліднасцю.

Перад арганізацыямі грамадзянскай супольнасці стаяць як звыклыя выклікі – фінансавая ўстойлівасць, сноўданне паміж “гета” і “народніцтвам”, так і спароджаныя часам: з’яўленне новых ініцыятыў і іх канкураванне з традыцыйнымі НДА.

Другие новости раздела «Общество»

Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Сяргей Драздоўскі: Пакуль у мяне няма падстаў думаць, што ўсё скончылася
Праваабаронцу пакінулі жыць у інтэрнаце, але застаюцца нявырашанымі шмат момантаў. Найперш – сістэматычнасць падобнай паразы ў правах людзей па ўсёй краіне.
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Кангрэс даследчыкаў Беларусі: было няпроста, але форум удаўся (Фота)
Вялікае мерапрыемства ў Варшаве ўдалося правесці за сціплыя сродкі, сярод новых сталіц Кангрэса разглядаюцца Вільня, Беласток і Мінск.
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Администрация Советского района Минска отказалась от намерений лишить жилья Сергея Дроздовского
Непростая ситуация, сложившаяся с проживанием инвалида-колясочника в общежитии, разрешилась в его пользу.
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Абвешчаныя новыя пераможцы Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (Фота)
Урачыстая цырымонія надання прэміі адбылася ўвечары 16 верасня ў варшаўскім Палацы Сташыца, дзе месціцца Польская акадэмія навук.
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
У Варшаве праходзіць VII Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі (Відэа)
15 верасня ў Варшаве распачаў працу ўжо сёмы па ліку Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі. Галоўная акадэмічная падзея года будзе доўжыцца тры дні і завершыцца ў нядзелю, 17 верасня.
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
"Дзень Іншага горада" ў Лятучым універсітэце (Фота)
9 верасня ў мінскай крэатыўнай прасторы "ЦЭХ" адбыўся сваеасаблівы "выпускны" Школы "Гарадскія грамадскія прасторы: устойлівае развіццё".
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Стрым-праграма "Гарызонт падзей: Даследаванне даследчыкаў" — з Андрэем Казакевічам (Відэа)
Хто, як і навошта вывучае Беларусь, і ці патрэбна гэта беларусам?
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сяргей Драздоўскі: Мяне высяляюць за маю актыўнасць
Сёння ў Савецкім судзе Мінска пачнецца працэс, дзе юрыст будзе адстойваць сваё права на дах над галавой.
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
У Беларусі пройдзе сем незалежных кінафестываляў
Цягам апошніх гадоў адбыўся сапраўдны выбух незалежнага кіно. Што рабіць з такой колькасцю кінападзей і чым яны будуць адрознівацца?
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Драйв вакол Вейшнорыі не сведчыць пра наяўнасць сепаратызму (Аўдыё)
Філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч у эфіры Беларускага Радыё Рацыя пракаментаваў феномен папулярнасці ў беларусаў апошнімі днямі віртуальнай дзяржавы — Вейшнорыі.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 8, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 8, 2017.
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
"Ставяцца, як да свойскай жывёлы", — інваліда-вазочніка Сяргея Драздоўскага высяляюць з інтэрната
Суд на пазоў з боку ЖЭС аб высяленні Сяргея Драздоўскага прызначаны на 11 верасня.
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Аксана Шэлест: Нябожчыкаў трэба хаваць — дэсаветызацыя павінна быць скончана
Як ні дзіўна, СССР нікуды не знік: партрэт "новага савецкага" беларуса — малады гараджанін з вышэйшай адукацыяй.
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Андрэй Казакевіч: Кангрэс даследчыкаў Беларусі аб’яднае рэвалюцыю 1917 года і Біблію Скарыны
Будуць закранацца і актуальныя тэмы, у прыватнасці, пытанні бяспекі ў рэгіёне, асабліва ў кантэксце вучэнняў “Захад-2017”.
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Нельга ставіць помнік у Курапатах, не назваўшы імёны рэпрэсаваных (ФОТА)
Учора, напярэдадні Еўрапейскага Дня Памяці ахвяр сталінізму і нацызму, грамадскасць у Мінску запатрабавала адкрыць праўду пра сталінскія рэпрэсіі.
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Што выратуе фінансавую ўстойлівасць грамадскіх арганізацый Беларусі?
Тое, чаго ў нас пакуль няма: свабода, кансалідацыя і адсутнасць інэрцыі з боку саміх некамерцыйных структур.
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
Беларусские меценаты: кто, сколько и на что жертвует через краудфандинг
До 200 человек в день дают деньги на чужие идеи и проекты. Самый большой платеж ― 8200 рублей. Это статистика краудфандинговой платформы Talaka.by.
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Беларусь на апошнім месцы па ўстойлівасці грамадскіх арганізацый
Пры гэтым для нашай краіны гэта, хоць нязначны, але прагрэс. Аднак ці на самай справе беларускім НДА стала лягчэй дыхаць?
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
Директор Lawtrend Ольга Смолянко обсудила в налоговом ведомстве проблему ликвидации НКО
8 августа состоялась встреча директора Центра правовой трансформации (Lawtrend) Ольги Смолянко с замминистра по налогам и сборам Эллой Селицкой, курирующей вопросы налогообложения юридических лиц.
В Минске отпразднуют День независимости Украины
В Минске отпразднуют День независимости Украины
Праздник украинской культуры, приуроченный к 26-й годовщине независимости Украины, пройдет 20 августа на территории Верхнего города.
«Повестка 50»: от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и «антисолидарность» местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Гражданское общество в Беларуси — вещь в себе

Имеющихся организаций "третьего сектора" крайне мало для такой страны, как Беларусь.