Пятница 6 декабря 2019 года | 22:27
  • бел / рус
  • eng

Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі

04.07.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Сёлета спаўняецца 25 гадоў усталявання дыпламатычных адносін паміж Беларуссю і Польшчай. У Мінску адбылася сустрэча з першай амбасадаркай Польшчы ў Беларусі Эльжбетай Смулковай.

Сустрэча была арганізаваная Польскім інстытутам у Мінску, яго дырэктар Матэўш Адамскі зазначыў, што адной з яго прафесійных мараў было запрасіць у Мінск і пазнаёміцца з прафесарам Смулковай.

“Для мяне асабіста спадарыня прафесар стварыла падмурак добрасуседства і шчырага сяброўства паміж палякамі і беларусамі”.

Пані Эльжбета адзначае, што з часоў яе дыпламатычнай працы ў Беларусі наша краіна моцна змянілася.

“Напачатку ў нас было вельмі многа энтузіязму і спадзявання, што ў Беларусі рэформы, працэсы нацыянальнага, гаспадарчага, культурнага развіцця пойдуць хуткім тэмпам. Але тут мы сустрэліся з грамадскасцю, якая не мела традыцыі самастойнасці, якая чакае, што нехта арганізуе штосьці за яе. А трэба неяк самім арганізоўвацца, і ў гэтым была даволі сур’ёзная праблема”. 

Па словах Эльжбеты Смулковай, людзі прызвычаіліся да жыцця, арганізаванага “зверху”. Але паступова і гэтая сітуацыя выпраўляецца.

“Напэўна, сярод моладзі ёсць нейкія змены. Я спадзяюся, што сярод моладзі развіваецца грамадзянская супольнасць. Але ёсць агромная колькасць людзей, для якіх гэта чужое і якім даволі цяжка перастроіцца”, – зазначыла пані Эльжбета, адказваючы на пытанне Службы інфармацыі “ЕўраБеларусі”.

Тое, што Беларусь шчыльна сябруе з афіцыйнай Масквой, на думку прафесара, нармальна, але ж пры гэтым нельга губляць свайго характару і сваёй самастойнасці.

Сёлета пані Эльжбета адзначыла сваё 86-годдзе, аднак творчых планаў у пані прафесара яшчэ процьма. Яна нарадзілася ў 1931 годзе ў Львове, разам з маці трапіла ў Сібір, дзе прабыла да канца вайны. Вярнуўшыся, пачала вучыцца на філолага і атрымала накіраванне на беларусістыку. Амаль 60 гадоў жыцця Эльжбета Смулкова вывучае і пашырае беларускую мову і культуру ў Польшчы і свеце.

У 1992 годзе пані Эльжбета ўзначаліла амбасаду Польшчы, і ў перыяд яе кіравання дыпмісіяй была створана практычна ўся база палітычных і прававых актаў, якія рэгулявалі двухбаковыя адносіны паміж дзвюма краінамі. Яна была таксама першым – і да гэтага часу адным з нямногіх – паслом замежнай краіны ў Мінску, які свабодна гаварыў па-беларуску. Эльжбета Смулкова арганізоўвала прыезд Леха Валенсы, абмяркоўвала Курапаты з Зянонам Пазняком, а ў 1995 годзе, пасля прыходу да ўлады Аляксандра Лукашэнкі, з’ехала ў Польшчу.

Падрабязна пры жыццяпіс навуковай і палітычнай дзеячкі ў сваёй кнізе “Эльжбета. Гісторыя адной прыязні” піша журналіст Валер Каліноўскі.

Сама ж пані прафесар узгадвае, што падчас працы ў Беларусі яна сустрэла вельмі шмат цікавых і адданых навуцы людзей.

“Апошнія 20 год мяне цікаяць праблемы моўнага і культурнага памежжа, праблемы сужыцця людзей, якія выходзяць з розных народаў. У маёй працы як славіста самае цікавае – беларуска-польска-літоўскае і беларуска-польска-ўкраінскае памежжа. Мы трошкі ў гэтай галіне зрабілі, і ёсць людзі, якія будуць гэтую працу развіваць надалей”, – распавяла Эльжбета Смулкова пра сваю прафесійную зацікаўленасць.

Аднак падчас сутрэчы яна казала і пра развіццё стасункаў паміж Беларуссю і Польшчай у палітычным полі.

“Перадусім трэба, каб быў узаемны давер, каб выкарыстаць усе тыя прававыя магчымасці, якія былі падрыхтаваныя раней – я маю на ўвазе трактат аб добрасуседстве і сяброўскіх адносінах. Якраз спаўняецца 25 год, як мы гэты трактат падпісалі. Гэта дало падставу, каб падпісваць розныя галіновыя дамоўленасці. Не ўсё ўдаецца рабіць хутка, але трэба мець волю, каб гэта дзейнічала. З польскага пункту гледжання гэтая воля была абсалютна выразнай.

25 гадоў таму ў нас былі праблемы гранічныя, праблемы нацыянальных меншасцяў па абодвух баках, гаспадарчыя праблемы. Але каб нешта дзейнічала, патрэбныя абодва бакі. Баюся, што некаторыя палітычныя моманты, прапаганда вельмі пашкодзіла ў гэтых адносінах. Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж асяроддзямі, людзьмі. Вельмі добрыя кантакты паміж навукоўцамі. Але ўсё гэта яшчэ можна паляпшаць”, – зазначыла першая амбасадарка Польшчы ў Беларусі.  

Таксама пані прафесар выказалася пра лёс беларускай мовы. Некалькі гадоў таму яна сцвярджала, што калі вёска русіфікуецца, беларуская мова можа знікнуць.

“Гісторыя развіцця беларускай мовы паказвае, што незалежна ад розных перашкод, яна жыве. І Маё спадзяванне, што ў некаторых асяроддзях яна будзе захоўвацца даволі доўга, напрыклад, у тэкстах. Бо назіраецца факт пераходу людзей на расейскую мову, яна для іх з’яўляецца хатняй, яны вырастаюць у гэтым, і гэта змяніць ужо даволі цяжка. Але калі грамадства захоча, гэта можна змяніць”.

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?

Теперь у нас есть 270 дней, которые надо прожить не зря, чтобы жила Беларусь, свободная, независимая, развивающаяся и процветающая.