Воскресенье 23 июля 2017 года | 09:49
  • бел / рус
  • eng

Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі

04.07.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Сёлета спаўняецца 25 гадоў усталявання дыпламатычных адносін паміж Беларуссю і Польшчай. У Мінску адбылася сустрэча з першай амбасадаркай Польшчы ў Беларусі Эльжбетай Смулковай.

Сустрэча была арганізаваная Польскім інстытутам у Мінску, яго дырэктар Матэўш Адамскі зазначыў, што адной з яго прафесійных мараў было запрасіць у Мінск і пазнаёміцца з прафесарам Смулковай.

“Для мяне асабіста спадарыня прафесар стварыла падмурак добрасуседства і шчырага сяброўства паміж палякамі і беларусамі”.

Пані Эльжбета адзначае, што з часоў яе дыпламатычнай працы ў Беларусі наша краіна моцна змянілася.

“Напачатку ў нас было вельмі многа энтузіязму і спадзявання, што ў Беларусі рэформы, працэсы нацыянальнага, гаспадарчага, культурнага развіцця пойдуць хуткім тэмпам. Але тут мы сустрэліся з грамадскасцю, якая не мела традыцыі самастойнасці, якая чакае, што нехта арганізуе штосьці за яе. А трэба неяк самім арганізоўвацца, і ў гэтым была даволі сур’ёзная праблема”. 

Па словах Эльжбеты Смулковай, людзі прызвычаіліся да жыцця, арганізаванага “зверху”. Але паступова і гэтая сітуацыя выпраўляецца.

“Напэўна, сярод моладзі ёсць нейкія змены. Я спадзяюся, што сярод моладзі развіваецца грамадзянская супольнасць. Але ёсць агромная колькасць людзей, для якіх гэта чужое і якім даволі цяжка перастроіцца”, – зазначыла пані Эльжбета, адказваючы на пытанне Службы інфармацыі “ЕўраБеларусі”.

Тое, што Беларусь шчыльна сябруе з афіцыйнай Масквой, на думку прафесара, нармальна, але ж пры гэтым нельга губляць свайго характару і сваёй самастойнасці.

Сёлета пані Эльжбета адзначыла сваё 86-годдзе, аднак творчых планаў у пані прафесара яшчэ процьма. Яна нарадзілася ў 1931 годзе ў Львове, разам з маці трапіла ў Сібір, дзе прабыла да канца вайны. Вярнуўшыся, пачала вучыцца на філолага і атрымала накіраванне на беларусістыку. Амаль 60 гадоў жыцця Эльжбета Смулкова вывучае і пашырае беларускую мову і культуру ў Польшчы і свеце.

У 1992 годзе пані Эльжбета ўзначаліла амбасаду Польшчы, і ў перыяд яе кіравання дыпмісіяй была створана практычна ўся база палітычных і прававых актаў, якія рэгулявалі двухбаковыя адносіны паміж дзвюма краінамі. Яна была таксама першым – і да гэтага часу адным з нямногіх – паслом замежнай краіны ў Мінску, які свабодна гаварыў па-беларуску. Эльжбета Смулкова арганізоўвала прыезд Леха Валенсы, абмяркоўвала Курапаты з Зянонам Пазняком, а ў 1995 годзе, пасля прыходу да ўлады Аляксандра Лукашэнкі, з’ехала ў Польшчу.

Падрабязна пры жыццяпіс навуковай і палітычнай дзеячкі ў сваёй кнізе “Эльжбета. Гісторыя адной прыязні” піша журналіст Валер Каліноўскі.

Сама ж пані прафесар узгадвае, што падчас працы ў Беларусі яна сустрэла вельмі шмат цікавых і адданых навуцы людзей.

“Апошнія 20 год мяне цікаяць праблемы моўнага і культурнага памежжа, праблемы сужыцця людзей, якія выходзяць з розных народаў. У маёй працы як славіста самае цікавае – беларуска-польска-літоўскае і беларуска-польска-ўкраінскае памежжа. Мы трошкі ў гэтай галіне зрабілі, і ёсць людзі, якія будуць гэтую працу развіваць надалей”, – распавяла Эльжбета Смулкова пра сваю прафесійную зацікаўленасць.

Аднак падчас сутрэчы яна казала і пра развіццё стасункаў паміж Беларуссю і Польшчай у палітычным полі.

“Перадусім трэба, каб быў узаемны давер, каб выкарыстаць усе тыя прававыя магчымасці, якія былі падрыхтаваныя раней – я маю на ўвазе трактат аб добрасуседстве і сяброўскіх адносінах. Якраз спаўняецца 25 год, як мы гэты трактат падпісалі. Гэта дало падставу, каб падпісваць розныя галіновыя дамоўленасці. Не ўсё ўдаецца рабіць хутка, але трэба мець волю, каб гэта дзейнічала. З польскага пункту гледжання гэтая воля была абсалютна выразнай.

25 гадоў таму ў нас былі праблемы гранічныя, праблемы нацыянальных меншасцяў па абодвух баках, гаспадарчыя праблемы. Але каб нешта дзейнічала, патрэбныя абодва бакі. Баюся, што некаторыя палітычныя моманты, прапаганда вельмі пашкодзіла ў гэтых адносінах. Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж асяроддзямі, людзьмі. Вельмі добрыя кантакты паміж навукоўцамі. Але ўсё гэта яшчэ можна паляпшаць”, – зазначыла першая амбасадарка Польшчы ў Беларусі.  

Таксама пані прафесар выказалася пра лёс беларускай мовы. Некалькі гадоў таму яна сцвярджала, што калі вёска русіфікуецца, беларуская мова можа знікнуць.

“Гісторыя развіцця беларускай мовы паказвае, што незалежна ад розных перашкод, яна жыве. І Маё спадзяванне, што ў некаторых асяроддзях яна будзе захоўвацца даволі доўга, напрыклад, у тэкстах. Бо назіраецца факт пераходу людзей на расейскую мову, яна для іх з’яўляецца хатняй, яны вырастаюць у гэтым, і гэта змяніць ужо даволі цяжка. Але калі грамадства захоча, гэта можна змяніць”.

Другие новости раздела «Общество»

Дзеля выхаду да мора Беларусь гатовая ахвяраваць Палессем?
Дзеля выхаду да мора Беларусь гатовая ахвяраваць Палессем?
Эколагі і эканамісты пратэстуюць супраць будаўніцтва воднага шляху Е40, які злучыць Балтыйскае і Чорнае мора, прайшоўшы ўздоўж беларуска-ўкраінскай мяжы.
Валянціна Шаўчэнка: Сяброўка – карэнная канадка – сустракае мяне словамі “Добрай раніцы!”
Валянціна Шаўчэнка: Сяброўка – карэнная канадка – сустракае мяне словамі “Добрай раніцы!”
Сярод усіх прамоў дэлегатаў VII з’езду беларусаў свету, бадай, самай яскравай і запамінальнай стала прамова прадстаўніцы Згуртавання беларусаў Канады.
Уладзiмір Макей, “легіянеры” і прах княгіні Радзівіл: у Мінску прайшоў VII з’езд беларусаў свету
Уладзiмір Макей, “легіянеры” і прах княгіні Радзівіл: у Мінску прайшоў VII з’езд беларусаў свету
15 – 16 ліпеня ў Мінску праходзіў VII з’езд беларусаў свету, у якім узялі ўдзел 160 дэлегатаў з замежжа і 145 з Беларусі.
Беларусь на последнем месте по количеству НПО в странах Восточного партнерства
Беларусь на последнем месте по количеству НПО в странах Восточного партнерства
В сравнении с другими странами региона Восточного партнерства, в Беларуси насчитывается наименьшее число общественных организаций как в абсолютных цифрах, так и в пересчете на 100 тыс. населения.
Таццяна Вадалажская: Універсітэт больш не “вішанька” на “торце” адукацыйнай сістэмы
Таццяна Вадалажская: Універсітэт больш не “вішанька” на “торце” адукацыйнай сістэмы
Месца Універсітэту ў сучасным свеце кардынальна мяняецца. Як і з кім выбудоўваць стасункі падчас “дажджу інавацый”?
Об оргдеятельностой игре по разработке интерфейсов коммуникации в инновационных процессах
Об оргдеятельностой игре по разработке интерфейсов коммуникации в инновационных процессах
В мае 2017 года Летучим университетом была проведена организационно-деятельностная игра с целью нахождения стратегии устойчивой коммуникации между субъектами инновационной деятельности в Беларуси.
Як мы ўплываем на клімат? (Фота і аўдыё)
Як мы ўплываем на клімат? (Фота і аўдыё)
Вядучыя эксперты ў галіне клімата і энергетыкі сабраліся на адкрытай лекцыі-дыскусіі ў Мінску, каб абмеркаваць, як змяняецца клімат і якую ролю ў гэтым працэсе адыгрывае дзейнасць чалавека.
Елена Тонкачева: Оценке ПА ОБСЕ беларусской ситуации крайне не хватает вопроса АЭС
Елена Тонкачева: Оценке ПА ОБСЕ беларусской ситуации крайне не хватает вопроса АЭС
Резолюция «Положение в Восточной Европе» с критикой Азербайджана, Беларуси и России принята и является рабочим документом ПА ОБСЕ, несмотря на ее отсутствие в итоговой Минской декларации.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 6, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 6, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 6, 2017.
Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі
Эльжбета Смулкова: Важна будаваць адносіны не толькі паміж урадамі, але і паміж людзьмі
Сёлета спаўняецца 25 гадоў усталявання дыпламатычных адносін паміж Беларуссю і Польшчай. У Мінску адбылася сустрэча з першай амбасадаркай Польшчы ў Беларусі Эльжбетай Смулковай.
Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества
Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества
Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.
Знос Асмалоўкі пад пытаннем: інвестара няма, а праект распрацаваны з парушэннямі
Знос Асмалоўкі пад пытаннем: інвестара няма, а праект распрацаваны з парушэннямі
Прэзентацыя праекта забудовы Асмалоўкі пераўтварылася ў балаган і патасоўку, людзі абураныя, што ім не далі выказацца, а грамадскія актывісты просяць адхіліць праект праз шэраг сур’ёзных парушэнняў.
Луч фонаря в темном подземелье
Луч фонаря в темном подземелье
Да, это я про Светлану Алексиевич. Талантливая, работоспособная, смелая, внимательная, скромная — у нее много достоинств.
"ANTI[GONE]". Как победить историю (Фото и видео)
"ANTI[GONE]". Как победить историю (Фото и видео)
13 июня в Музее-мастерской Заира Азгура в Минске в рамках проектного театра Центра "Арт Корпорейшн" состоялась премьера спектакля "ANTI[GONE]" режиссера Александра Марченко.
Как научить беларусов решать свои проблемы и предлагать инновации для человечества
Как научить беларусов решать свои проблемы и предлагать инновации для человечества
Государственная система образования перестала быть монополистом: людям уже нужно больше, чем корочка об окончании вуза.
Гражданское общество Беларуси: актуальное состояние и условия развития
Гражданское общество Беларуси: актуальное состояние и условия развития
Центр европейской трансформации подготовил аналитический обзор актуального состояния и условий деятельности организованного гражданского общества Беларуси.
Жарсці вакол Асмалоўкі: Не хочацца, каб Мінск згубіў яшчэ адно месца, па якія мы едзем у Вільню
Жарсці вакол Асмалоўкі: Не хочацца, каб Мінск згубіў яшчэ адно месца, па якія мы едзем у Вільню
Жарсці вакол лёсу сталічнай Асмалоўкі выклікаюць хвалю не толькі пратэстаў, але і крэатыву адносна развіцця квартала. Нечакана для ўсіх гэты раён стаўся месцам нараджэння грамадзянскай супольнасці.
Ветру хопіць усім. Энергетычная (р)эвалюцыя пачнецца з Наваградчыны (ФОТА)
Ветру хопіць усім. Энергетычная (р)эвалюцыя пачнецца з Наваградчыны (ФОТА)
Дакладней, ужо пачалася. 15 чэрвеня, у Міжнародны дзень ветру, таварыства “Зялёная сетка” арганізавала прэс-тур у Навагрудскі раён, дзе мы ўбачылі, як актыўна развіваецца ветраэнергетыка ў рэгіёне.
Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью
Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью
Центр европейской трансформации подготовил отчет по результатам исследования возможностей внедрения в регионах Беларуси механизмов для обеспечения реализации прав людей с инвалидностью.
Антычны тэатр.doc (Відэа)
Антычны тэатр.doc (Відэа)
Скульптуры правадыроў — як дэкарацыі для антычнай трагедыі. Спектакль "Антыгона" рэжысёра Аляксандра Марчанкі паказалі ў музеі Азгура.
"Повестка 50": от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и "антисолидарность" местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Беларусь на последнем месте по количеству НПО в странах Восточного партнерства

В сравнении с другими странами региона Восточного партнерства, в Беларуси насчитывается наименьшее число общественных организаций как в абсолютных цифрах, так и в пересчете на 100 тыс. населения.

Об оргдеятельностой игре по разработке интерфейсов коммуникации в инновационных процессах

В мае 2017 года Летучим университетом была проведена организационно-деятельностная игра с целью нахождения стратегии устойчивой коммуникации между субъектами инновационной деятельности в Беларуси.