Четверг 19 октября 2017 года | 21:13
  • бел / рус
  • eng

Антон Барысенка: Беларусы безадказныя перад наступнымі пакаленнямі

23.02.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Антон Барысенка: Беларусы безадказныя перад наступнымі пакаленнямі

Сярод “экалагічных практык” жыхароў краіны можна сустрэць і такія: не куру, не хаджу па газоне, не збіраю грыбы.

Тэрмін “экалагічная дружалюбнасць” з’явіўся не так даўно, каля 10 год таму. Тым не менш кожнаму з дзяцінства вядомыя такія выразы як “абарона навакольнага асяроддзя” і “ашчаджэнне прыродных рэсурсаў”. Да таго ж “зялёная” тэма апошнім часам набірае ўсё большую папулярнасць. На гэтым фоне сацыёлагі паспрабавалі скласці “экалагічны” партрэт беларусаў, і карцінка атрымалася досыць супярэчлівая.

Пра тое, як развіваецца экалагічная дружалюбнасць у Беларусі, распавёў сацыёлаг лабараторыі “Новак” Антон Барысенка падчас канферэнцыі Цэнтра экалагічных рашэнняў.

– У кастрычніку 2016 года мы правялі апытанне 1385 чалавек. Мы меркавалі, што розніца паміж жыхарамі горада і вёскі будзе істотная, таму ў выбарцы была павялічана доля сельскага насельніцтва, – адзначыў сацыёлаг.

“Экалогія і здароўе пагаршаюцца, але сувязі тут няма”

Найперш у людзей спыталі, як яны ацэньваюць стан навакольнага асяроддзя, а таксама стан уласнага здароўя. У цэлым беларусы глядяць на гэтыя рэчы досыць песімістычна: амаль палова лічыць, што стан навакольнага асяроддзя пагаршаецца. Так думаюць, у асноўным, людзі з вышэйшай адукацыяй, а тыя, хто мае сярэдне-спецыяльную адукацыю, мяркуюць, што экалагічны стан у краіне паляпшаецца. Адзін з шасці чалавек лічыць, што людзі становяцца здаравейшымі, але большасць – сем з дзесяці – мяркуюць, што наадварот.

Кожны чацвёрты беларус сцвярджае, што клапоціцца пра навакольнае асяроддзе. І роўна столькі ж людзей ніяк не спрабуюць палепшыць экалогію. У той жа час са здароўем, як выявілася, таксама далёка не ўсё ў парадку: пра яго клапоціцца толькі кожны пяты, у той час як траціна жыхароў краіны не надзяляюць яму ўвагі.

Сацыёлагаў вельмі здзівіў той факт, што людзі не ўсведамляюць сувязі паміж станам наваколля і здароўя: яе не ўбачылі 40% апытаных.

– Самае цікавае, што тыя, хто клапоціцца пра навакольнае асяроддзе, сваё здароўе і асэнсоўвае сувязь паміж гэтымі рэчамі – гэта не адны і тыя ж людзі, – заўважае Антон Барысенка.

Падобная сітуацыя складваецца з адказамі на пытанне пра захады, якія беларусы прадпрымаюць для абароны навакольнага асяроддзя. Так, людзі, што сартуюць смецце, – гэта зусім не тыя людзі, якія яго не кідаюць ці збіраюць на прыродзе.

Продкі былі лепшымі, цяпер спадзеў на нашчадкаў

– Ненанясенне шкоды прыродзе часта звязана з даволі мілымі рэчамі. Напрыклад, некаторыя адказвалі, што яны не кураць і такім чынам не наносяць шкоду наваколлю. Ці не ходзяць па газоне. Ці не збіраюць грыбы, – прыводзіць прыклады даследчык.

Адметна, што ў якасці навакольнага асяроддзя беларусы ўспрымаюць выключна прыроду, і ніяк не тое, дзе яны жывуць, што ядуць і гэтак далей.

Экалагічная дружалюбнасць мае на ўвазе не толькі ненанясенне шкоды прыродзе, але і адказнасць перад наступнымі пакаленнямі. І ў гэтым сэнсе, згодна з вынікамі апытання, беларусы даволі безадказныя: асабістую адказнасць за асяроддзе навокал прызнае толькі кожны пяты. Палова суайчыннікаў лічыць, што іх лад жыцця ніяк не ўплывае на наваколле. Пераважная частка беларусаў думае, што папярэднія пакаленні жылі больш экалагічна, чым сучасныя. Пры гэтым досыць вялікая колькасць людзей пераканана, што ў далёкай будучыні нашы нашчадкі будуць ставіцца да навакольнага асяроддзя лепш, чым мы.

Таннае і шкоднае перамагае дарагое і экалагічнае

Некаторыя экалагічныя практыкі ў нашай краіне былі распаўсюджаныя ў 1980-х: эканомія вады, электраэнергіі, рамантаванне рэчаў. Асабліва актуалізаваліся яны на пачатку 1990-х гадоў. Але гэтыя захады былі, хутчэй, вымушанымі, бо краіна перажывала не лепшыя эканамічныя часы. Неўзабаве пасля распаду Савецкага Саюза адбыўся абсалютны злом гэтых практык: з’явіліся супермаркеты, у насельніцтва пакрысе выраслі даходы і пачалося безадказнае спажыванне.

Цяпер паступова мода на “зялёнае” спажыванне вяртаецца. Але, на думку Антона Барысенкі, адрадзіць экадружалюбнасць цалкам наўрад ці магчыма.

– Адны і тыя ж людзі распавядаюць, што імкнуцца выкарыстаць поліэтыленавыя пакеты шмат разоў, але рэгулярна купляюць у краме новыя. Ці, напрыклад, чвэрць беларусаў уважліва вывучае склад тавараў, якія набывае. Але больш за палову апытаных гатовыя купляць тавары, якія шкодзяць навакольнаму асяроддзю або іх здароўю, калі тыя будуць каштаваць менш за экалагічныя, – дзеліцца эксперт вынікамі даследвання.

Каля 60% людзей распавялі, што імкнуцца выкарыстаць аўтамабіль так, каб у адной паездцы паўдзельнічала адразу некалькі членаў сям'і. Ровар як штодзённы транспарт выкарыстоўвае толькі 34% рэспандэнтаў, прычым больш папулярны ён у сельскай мясцовасці. Цікава, што радзей карыстаюцца роварам людзі з вышэйшай адукацыяй.

10% беларусаў жадалі б скараціць свой узровень спажывання, пры гэтым такі адказ, як правіла, давалі людзі з вельмі высокім даходам.

Другие новости раздела «Общество»

Зміцер Дрозд: У 1930-х штогод пісалі мільёны даносаў, прычым не ў НКУС, а ў газеты
Зміцер Дрозд: У 1930-х штогод пісалі мільёны даносаў, прычым не ў НКУС, а ў газеты
Цягам 11 год гісторык шукае звесткі пра тры дзясяткі сваіх рэпрэсаваных продкаў, якія жылі на месцы сённяшняга элітнага раёна Дразды ў Мінску.
"Віно са спецыямі: гваздзіка" — сустрэча з намінантамі прэміі Гедройца-2017 (Відэа)
"Віно са спецыямі: гваздзіка" — сустрэча з намінантамі прэміі Гедройца-2017 (Відэа)
Blog-Tv Trixter ладзіць анлайн-сустрэчы з намінантамі літаратурнай прэміі Гедройца 2017 года.
"Добры чалавек у нашым свеце — гэта вельмі вялікая каштоўнасць"
"Добры чалавек у нашым свеце — гэта вельмі вялікая каштоўнасць"
10 год таму ў Мінску з’явіўся Падворак, і гэтая падзея згуртавала вакол сябе яго насельнікаў — філосафаў, метадолагаў, сацыёлагаў і іншых беларускіх інтэлектуалаў.
Победить дедовщину можно только искоренив советские обычаи и традиции
Победить дедовщину можно только искоренив советские обычаи и традиции
Можно ли было жить в СССР и не знать о дедовщине? Она была везде: от детского сада до... ну, куда там можно заглянуть — до Политбюро ЦК КПСС.
"Віно са спецыямі: імбір" — сустрэча з намінантамі прэміі Гедройца-2017 (Відэа)
"Віно са спецыямі: імбір" — сустрэча з намінантамі прэміі Гедройца-2017 (Відэа)
Blog-Tv Trixter ладзіць анлайн-сустрэчы з намінантамі літаратурнай прэміі Гедройца 2017 года.
Коммунизм — это зло!
Коммунизм — это зло!
Я не мстителен, да и некому мстить. Все строители коммунизма уже мертвы. Частично они перебили друг друга в годы массовых репрессий, частично умерли от старости. Умерли безнаказанными.
Лятучы ўніверсітэт правёў Дзень адкрытых дзвярэй (Аўдыё і фота)
Лятучы ўніверсітэт правёў Дзень адкрытых дзвярэй (Аўдыё і фота)
Лятучы ўніверсітэт правёў у сталічнай Галерэі "Ў" Дзень адкрытых дзвярэй, дзе будучыя слухачы маглі сустрэцца з выкладчыкамі.
В СССР было самое худшее образование в мире!
В СССР было самое худшее образование в мире!
В чем его главный порок? Оно было обо всем и ни о чем.
Павел Колас: Попыт на беларускамоўныя паслугі будзе ўзрастаць
Павел Колас: Попыт на беларускамоўныя паслугі будзе ўзрастаць
Сэрвіс для беларускамоўных: нарэшце, замаўляючы тавары і паслугі, можна не пераходзіць на “нормальный язык” і не баяцца непаразуменняў.
Стрим-программа "Горизонт событий. Антикоммунизм.BY" — с Владимиром Мацкевичем
Стрим-программа "Горизонт событий. Антикоммунизм.BY" — с Владимиром Мацкевичем
100-летие Октябрьской революции неумолимо приближается, а дискуссии об оценке идей коммунизма и их практической реализации еще далеко до окончания.
“Хочацца ўкленчыць і перахрысціцца”: у Мінску адкрылі выставу, прысвечаную рэпрэсаваным пісьменнікам
“Хочацца ўкленчыць і перахрысціцца”: у Мінску адкрылі выставу, прысвечаную рэпрэсаваным пісьменнікам
Янка Купала скрозь краты глядзіць наўпрост у вочы. Гэты выгляд закратаванага Песняра агаломшвае і пакрывае ўсё цела дробнымі дрыжыкамі.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 9, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 9, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 9, 2017.
Таццяна Вадалажская: У Лятучы трэба прыходзіць тым, у каго ёсць пытанні і патрэба з імі разбірацца
Таццяна Вадалажская: У Лятучы трэба прыходзіць тым, у каго ёсць пытанні і патрэба з імі разбірацца
Лятучы ўніверсітэт – бадай, адзінае месца ў краіне, дзе разам з беларускімі інтэлектуаламі можна навучыцца працаваць з сучаснасцю ў самым шырокім сэнсе.
Как соотносятся теория и практика в коммунизме?
Как соотносятся теория и практика в коммунизме?
Обсуждая практику коммунизма, можно было бы обойтись без Маркса, поскольку он не строил коммунизм ни в одной стране, даже в колхозе, кибуце или фаланстере, не управлял коммунистическим режимом.
Казакевіч — Мацкевічу: Агульны крытычны пасыл падтрымліваю, але не згодны ў дэталях
Казакевіч — Мацкевічу: Агульны крытычны пасыл падтрымліваю, але не згодны ў дэталях
У нядаўнім інтэрв’ю для Радыё "Свабода" беларускі філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч крытычна выказаўся на адрас Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі.
“Гэты касцёл з вайны столькі людзей не бачыў!”
“Гэты касцёл з вайны столькі людзей не бачыў!”
У Лынтупах энтузіясты выкупілі гістарычны будынак і ствараюць там культурны цэнтр, каб павялічыць турыстычны патэнцыял рэгіёна.
Представители пяти городов обсудили ситуацию с безбарьерной средой (Фото)
Представители пяти городов обсудили ситуацию с безбарьерной средой (Фото)
23-24 сентября под Минском прошла двухдневная рабочая встреча в рамках кампании "Повестка 50".
Гений Маркса и его грехи
Гений Маркса и его грехи
Гений Маркса проявился во многих областях мыследеятельности, он намного опередил свое время. Но он был и человеком своего времени, жил в своей социокультурной ситуации.
Коммунизм и другие идеологии и нарративы модерна
Коммунизм и другие идеологии и нарративы модерна
Понимание коммунизма жителями бывшего СССР затруднено тем, что у них не было идеологического выбора.
О чем мы говорим, когда говорим о коммунизме?
О чем мы говорим, когда говорим о коммунизме?
Что только не называется коммунизмом! Если говорить сразу обо всем, что называется коммунизмом, то невозможно говорить конкретно, теряется объект и предмет.
Уладзімір Дунаеў: Беларусь у Балонскім працэсе ўратуе грамадскі і міжнародны кантроль

Наша краіна да цяперашняга часу павінна была выканаць абавязацельствы, якія ўзяла на сябе, далучыўшыся да Балонскага працэсу. Аднак улады не змаглі нават наблізіцца да выканання іх пераважнай часткі.

Проблемы правового регулирования частных учреждений в Республике Беларусь

Директор Центра правовой трансформации (Lawtrend) Ольга Смолянко подготовила аналитическую записку относительно проблем правового регулирования частных учреждений в Республике Беларусь.

Саммит Восточного партнерства пройдет 24 ноября в Брюсселе

Программа Европейского Союза по взаимодействию с Азербайджаном, Арменией, Беларусью, Грузией, Молдовой и Украиной существует уже восемь лет.

Победить дедовщину можно только искоренив советские обычаи и традиции

Можно ли было жить в СССР и не знать о дедовщине? Она была везде: от детского сада до... ну, куда там можно заглянуть — до Политбюро ЦК КПСС.