Четверг 14 ноября 2019 года | 13:14
  • бел / рус
  • eng

Антон Барысенка: Беларусы безадказныя перад наступнымі пакаленнямі

23.02.2017  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Антон Барысенка: Беларусы безадказныя перад наступнымі пакаленнямі

Сярод “экалагічных практык” жыхароў краіны можна сустрэць і такія: не куру, не хаджу па газоне, не збіраю грыбы.

Тэрмін “экалагічная дружалюбнасць” з’явіўся не так даўно, каля 10 год таму. Тым не менш кожнаму з дзяцінства вядомыя такія выразы як “абарона навакольнага асяроддзя” і “ашчаджэнне прыродных рэсурсаў”. Да таго ж “зялёная” тэма апошнім часам набірае ўсё большую папулярнасць. На гэтым фоне сацыёлагі паспрабавалі скласці “экалагічны” партрэт беларусаў, і карцінка атрымалася досыць супярэчлівая.

Пра тое, як развіваецца экалагічная дружалюбнасць у Беларусі, распавёў сацыёлаг лабараторыі “Новак” Антон Барысенка падчас канферэнцыі Цэнтра экалагічных рашэнняў.

– У кастрычніку 2016 года мы правялі апытанне 1385 чалавек. Мы меркавалі, што розніца паміж жыхарамі горада і вёскі будзе істотная, таму ў выбарцы была павялічана доля сельскага насельніцтва, – адзначыў сацыёлаг.

“Экалогія і здароўе пагаршаюцца, але сувязі тут няма”

Найперш у людзей спыталі, як яны ацэньваюць стан навакольнага асяроддзя, а таксама стан уласнага здароўя. У цэлым беларусы глядяць на гэтыя рэчы досыць песімістычна: амаль палова лічыць, што стан навакольнага асяроддзя пагаршаецца. Так думаюць, у асноўным, людзі з вышэйшай адукацыяй, а тыя, хто мае сярэдне-спецыяльную адукацыю, мяркуюць, што экалагічны стан у краіне паляпшаецца. Адзін з шасці чалавек лічыць, што людзі становяцца здаравейшымі, але большасць – сем з дзесяці – мяркуюць, што наадварот.

Кожны чацвёрты беларус сцвярджае, што клапоціцца пра навакольнае асяроддзе. І роўна столькі ж людзей ніяк не спрабуюць палепшыць экалогію. У той жа час са здароўем, як выявілася, таксама далёка не ўсё ў парадку: пра яго клапоціцца толькі кожны пяты, у той час як траціна жыхароў краіны не надзяляюць яму ўвагі.

Сацыёлагаў вельмі здзівіў той факт, што людзі не ўсведамляюць сувязі паміж станам наваколля і здароўя: яе не ўбачылі 40% апытаных.

– Самае цікавае, што тыя, хто клапоціцца пра навакольнае асяроддзе, сваё здароўе і асэнсоўвае сувязь паміж гэтымі рэчамі – гэта не адны і тыя ж людзі, – заўважае Антон Барысенка.

Падобная сітуацыя складваецца з адказамі на пытанне пра захады, якія беларусы прадпрымаюць для абароны навакольнага асяроддзя. Так, людзі, што сартуюць смецце, – гэта зусім не тыя людзі, якія яго не кідаюць ці збіраюць на прыродзе.

Продкі былі лепшымі, цяпер спадзеў на нашчадкаў

– Ненанясенне шкоды прыродзе часта звязана з даволі мілымі рэчамі. Напрыклад, некаторыя адказвалі, што яны не кураць і такім чынам не наносяць шкоду наваколлю. Ці не ходзяць па газоне. Ці не збіраюць грыбы, – прыводзіць прыклады даследчык.

Адметна, што ў якасці навакольнага асяроддзя беларусы ўспрымаюць выключна прыроду, і ніяк не тое, дзе яны жывуць, што ядуць і гэтак далей.

Экалагічная дружалюбнасць мае на ўвазе не толькі ненанясенне шкоды прыродзе, але і адказнасць перад наступнымі пакаленнямі. І ў гэтым сэнсе, згодна з вынікамі апытання, беларусы даволі безадказныя: асабістую адказнасць за асяроддзе навокал прызнае толькі кожны пяты. Палова суайчыннікаў лічыць, што іх лад жыцця ніяк не ўплывае на наваколле. Пераважная частка беларусаў думае, што папярэднія пакаленні жылі больш экалагічна, чым сучасныя. Пры гэтым досыць вялікая колькасць людзей пераканана, што ў далёкай будучыні нашы нашчадкі будуць ставіцца да навакольнага асяроддзя лепш, чым мы.

Таннае і шкоднае перамагае дарагое і экалагічнае

Некаторыя экалагічныя практыкі ў нашай краіне былі распаўсюджаныя ў 1980-х: эканомія вады, электраэнергіі, рамантаванне рэчаў. Асабліва актуалізаваліся яны на пачатку 1990-х гадоў. Але гэтыя захады былі, хутчэй, вымушанымі, бо краіна перажывала не лепшыя эканамічныя часы. Неўзабаве пасля распаду Савецкага Саюза адбыўся абсалютны злом гэтых практык: з’явіліся супермаркеты, у насельніцтва пакрысе выраслі даходы і пачалося безадказнае спажыванне.

Цяпер паступова мода на “зялёнае” спажыванне вяртаецца. Але, на думку Антона Барысенкі, адрадзіць экадружалюбнасць цалкам наўрад ці магчыма.

– Адны і тыя ж людзі распавядаюць, што імкнуцца выкарыстаць поліэтыленавыя пакеты шмат разоў, але рэгулярна купляюць у краме новыя. Ці, напрыклад, чвэрць беларусаў уважліва вывучае склад тавараў, якія набывае. Але больш за палову апытаных гатовыя купляць тавары, якія шкодзяць навакольнаму асяроддзю або іх здароўю, калі тыя будуць каштаваць менш за экалагічныя, – дзеліцца эксперт вынікамі даследвання.

Каля 60% людзей распавялі, што імкнуцца выкарыстаць аўтамабіль так, каб у адной паездцы паўдзельнічала адразу некалькі членаў сям'і. Ровар як штодзённы транспарт выкарыстоўвае толькі 34% рэспандэнтаў, прычым больш папулярны ён у сельскай мясцовасці. Цікава, што радзей карыстаюцца роварам людзі з вышэйшай адукацыяй.

10% беларусаў жадалі б скараціць свой узровень спажывання, пры гэтым такі адказ, як правіла, давалі людзі з вельмі высокім даходам.

Другие новости раздела «Общество»

Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Улад Вялічка: Я з цеплынёй і павагай узгадваю 10 год у "ЕўраБеларусі". Гэта было варта і годна!
Ад учорашняга дня Улад Вялічка сыйшоў з пасады генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", але шэрагаў сябраў арганізацыі ён не пакідае.
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Мацкевич: В Беларуси есть подготовка кадров, воспитание и обучение, но образования как такового нет
Образование в Беларуси не меняется, потому что государство заинтересовано в дешевой и в меру грамотной рабочей силе.
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
Владимир Мацкевич: Ежедневный плебисцит беларусской нации должен продолжаться и развиваться
11 марта 1882 года в Сорбонне Эрнест Ренан прочел свою знаменитую лекцию "Что такое нация".
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Владимир Мацкевич: Нация — множество всех людей с одинаковым государственным паспортом
Я знаю, что такое национальная валюта, но не знаю, что такое национальный характер.
Культурная политика как фактор развития (Фото)
Культурная политика как фактор развития (Фото)
В Беларуси есть цензура и не соблюдаются авторские права, а Кодекс о культуре направлен прежде всего на ее контроль, а не на развитие.
Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
Наталля Халанская: Магчымасці ёсць паўсюль

Гаспадыня бабруйскага тайм-клуба “13:87” распавядае пра тое, як сумясціць бізнес і каштоўнасці, чаму важная даступнасць, а таксама дзеліцца праваламі і дасягненнямі.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо

Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.