Суббота 25 марта 2017 года | 20:28
  • бел / рус
  • eng

"Белсат" і ЕГУ: падабенства непадобных

24.12.2016  |  Общество   |  Павел Баркоўскі, Лятучы ўніверсітэт,  
"Белсат" і ЕГУ: падабенства непадобных

Апошні тыдзень у беларускім медыяполі віруе тэма пазбаўлення фінансавання і магчымага закрыцця польскага беларускамоўнага тэлеканала "Белсат", які адмыслова арыентаваны на гледача з Беларусі.

Грамадская дыскусія спарадзіла дастаткова супрацьлеглыя думкі як наконт праекта "дэмакратычнага канала для Беларусі звонку" ўвогуле, так і наконт яго фармата, зместу і г.д. Відавочна, што для грамадскасці гэтыя пытанні з’яўляюцца дастаткова знакавымі і "пякучымі". І нездарма ў гэтым кантэксце раз-пораз мільгала згадка пра Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт — іншы прыклад буйнога праекта для Беларусі, што робіцца за мяжой.

На мой погляд, іх сітуацыя ў вачах беларускага грамадства дастаткова сіметрычная і выглядае на базавы дэфіцыт даверу. Справа ў тым, што абодва гэтыя пачынанні, як бы яны крытычна адзін да аднога не ставіліся, маюць агульны стратэгічны план: арыентацыя на рэалізацыю вонкавых мэтаў тых структур, што іх фінансуюць, з мінімальным зваротам да грамадскай думкі дзеля высвятлення пазіцыі на свой конт ці наконт якасці ўласнай прадукцыі для таго ж грамадства. Адсюль ідзе навочнае грэбаванне крытычнымі заўвагамі ў свой бок ад прадстаўнікоў мясцовых НДА ці інтэлектуалаў, блогераў, журналістаў, невысокія выдаткі на падтрымку належнай рэпутацыі ў мэтавай аўдыторыі, праца на "справаздачнасць" перад вышэйшымі структурамі. Што не адмаўляе магчымасці "энтузіязму на месцах", там дзе падобныя праекты даюць абсяг свабоды для сваіх удзельнікаў.

Надзвычай крытычнае стаўленне грамадскасці да абедзвюх азначаных ініцыятыў можна патлумачыць дзеяннем наступных фактараў:

  1. Нам, беларускай грамадскасці, наогул патрэбны падобныя праекты (незалежнае еўрапейскага ўзроўню тэлебачанне, сучасны беларускі незалежны ўніверсітэт), але не ў прапанаваным фармаце — тут форма нібыта забівае змест і тады лепш, каб наогул такога не было, чым каб было як не належыць! Гэта ўстаноўка перфекцыянізму ў грамадскіх справах, што трымае пэўны стандарт: праект мусіць трымацца ідэалаў беларускай грамадскасці, а не вонкавых структур, інакш беларусам ён не патрэбны.
  2. Нам неабходны праект, які б чуйна рэагаваў на інтарэсы і патрэбы свайго грамадства. Адсюль перабольшана крытычная рэакцыя ў тыя нешматлікія часы, калі менеджары такіх праектаў наогул слухаюць медыяпрастору для атрымання зваротнай сувязі — нарэшце, з’явілася магчымасць камунікаваць і ўплываць хоць трохі. Гэта рызыкоўная гульня, бо праекты сапраўды могуць зняць з фінансавання, але спрацоўвае вышэйзгаданы перфекцыянізм: праект альбо працуе як належыць, альбо "ў паламаным выглядзе" ён нам не патрэбны зусім. Часам лепш нічога, чым "абы як".
  3. Мы наогул падазрона ставімся да структур з непразрыстым менеджментам. Што ЕГУ, што "Белсат" па зразумелых прычынах не спяшаюцца рабіць публічнай сваю кадравую, адміністрацыйную, фінансавую палітыку, і выяўляецца гэта толькі ў часе скандалаў ці крызісных момантаў. І тады прыгадваецца ўсё: і вялікая колькасць "варагаў" (палякаў ці літоўцаў у межах структур, што прымаюць рашэнні), і спрэчныя пытанні ў вызначэнні "беларускасці" самога праекта, неабходнасці рэалізацыі тых ці іншых ініцыятыў і закрыцця перспектыўных напрамкаў.
  4. Мы пачынаем паступова гартавацца ў якасці супольнасці, што ўсведамляе свае інтарэсы і адказнасць за грамадскія справы. Таму мы гатовы ўжо да сімвалічнага (пакуль яшчэ, на жаль, не фізічнага) перахопу падобных вялікіх праектаў, каб разумець іх не як справу знешняга маніпулятыўнага ўздзеяння на Беларусь, але як частку нашых уласных задач і мэтаў па развіцці супольнасці і краіны, частку супольнай дзейнасці і адказнасці за яе вынікі.
  5. Мы, нарэшце, пачынаем камунікаваць паміж сабой па пытаннях, што ёсць добрым ці благім для стратэгічнага развіцця нацыі і краіны, і гатовыя тое рабіць у публічнай прасторы. Гэта таксама адзнака паўставання пачуцця грамадскай адказнасці за сваё і грамадскае жыццё.

Адсюль можна зрабіць агульную выснову: чым больш беларусы абмяркоўваюць падобныя з’явы, тым больш шанцаў, што прыйдзе тое заўтра, калі ад слоў мы зможам перайсці да справы. І не толькі крытыкаваць існуючае, што робяць за нас, але супольна рабіць нешта грамадска значнае, і рабіць яго так, як адпавядае актуальным і стратэгічным патрэбам самой беларускай грамадскасці.

Тэкст упершыню быў апублікаваны ў блоге Паўла Баркоўскага ў Фэйсбуку:

Другие новости раздела «Общество»

Дзясяткі журналістаў затрыманы па ўсёй Беларусі 25 сакавіка
Дзясяткі журналістаў затрыманы па ўсёй Беларусі 25 сакавіка
Беларуская асацыяцыя журналістаў сабрала факты затрыманняў і пераследу журналістаў.
День Воли в Минске: массовые задержания
День Воли в Минске: массовые задержания
В районе Академии наук проходят массовые задержания людей.
На Акадэміі навук затрымліваюць усіх, нават замежных журналістаў
На Акадэміі навук затрымліваюць усіх, нават замежных журналістаў
Пра гэта паведамляюць журналісты Радыё Свабода ў сацсетках.
ОМОН захватил офис "Вясны"
ОМОН захватил офис "Вясны"
Об этом в соцсетях сообщил Сержук Сыс.
Спецслужбы знялі Уладзіміра Някляева ноччу з цягніка
Спецслужбы знялі Уладзіміра Някляева ноччу з цягніка
Сёння ноччу на мяжы ў Берасці з цягніка міліцыя зняла Ўладзіміра Някляева, які вяртаўся з Варшавы ў Беларусь.
Власть сделала ставку на силовой разгон Дня Воли в Минске?
Власть сделала ставку на силовой разгон Дня Воли в Минске?
Только накануне вечером Мингорисполком дал разрешение на митинг, изменив место и время сбора людей. Заявители сняли подписи под заявкой.
Владимир Мацкевич: Режим сам по себе не падет и демократия вдруг не наступит
Владимир Мацкевич: Режим сам по себе не падет и демократия вдруг не наступит
Власть нагло нам врет — и оппозиция тоже. Уже 20 лет гражданское общество следует за эмоциями, потому что «времени нет» и «надо что-то делать».
Родственники задержанных "боевиков": никаких провокаций они не готовили
Родственники задержанных "боевиков": никаких провокаций они не готовили
Задержанные «боевики» давно не связаны с «Белым легионом» и не готовили никаких провокаций на День Воли.
В ближайшее время в Куропатах власти создадут мемориальный комплекс
В ближайшее время в Куропатах власти создадут мемориальный комплекс
Об этом Александр Лукашенко заявил во время общения с трудовым коллективом ИООО «Арвибелагро», передает БЕЛТА.
Влад Величко: Власть приняла решение, на каком языке она хочет говорить с обществом
Влад Величко: Власть приняла решение, на каком языке она хочет говорить с обществом
Общество, закатанное под асфальт после 2010 года, расколото, демотивировано и не готово к диалогу.
На Акрэсціна вызваляюць месцы?
На Акрэсціна вызваляюць месцы?
З Цэнтра ізаляцыі правапарушальнікаў на Акрэсціна выганяюць бяздомных і п'яніцаў, праваабаронцы паведамляюць пра перавод затрыманых 15 сакавіка пасля "маршу недармаедаў" у Жодзіна.
Кіраўніка клуба «Патрыёт» адпусцілі: Тое, што адбываецца - нейкі жах
Кіраўніка клуба «Патрыёт» адпусцілі: Тое, што адбываецца - нейкі жах
Кіраўніка бабруйскага вайскова-спартыўнага клуба «Патрыёт» Мікалая Міхалькова дапытвалі ўсю ноч і зранку адпусцілі.
Кастрычніцкую плошчу патрулюе АМАП з аўтаматамі
Кастрычніцкую плошчу патрулюе АМАП з аўтаматамі
АМАП патрулюе Кастрычніцкую плошчу з аўтаматамі. Два чалавекі знаходзяцца на плошчы, два — у метро, перадае «Наша Ніва».
Основатель "Белого легиона" сообщил о задержании руководителя клуба "Патриот" Николая Михалькова
Основатель "Белого легиона" сообщил о задержании руководителя клуба "Патриот" Николая Михалькова
Основатель «Белого легиона» Сергей Бульба (Числов) сообщил о задержании своего брата, руководителя клуба «Патриот» Николая Михалькова.
КГБ: среди задержанных активистов "Белого легиона" профессиональные боевики
КГБ: среди задержанных активистов "Белого легиона" профессиональные боевики
Комитетом госбезопасности возбуждено уголовное дело по факту обучения и подготовки к участию в массовых беспорядках (ч.3 ст.293 УК РБ).
Андрей Казакевич: Спад волны акций неизбежен — ситуация требует оргструктуры, ее нет
Андрей Казакевич: Спад волны акций неизбежен — ситуация требует оргструктуры, ее нет
Продолжению уличных акций требуется логистика, планирование, продуманная информационная поддержка. Власти, в свою очередь, делают все, чтобы не дать сформироваться организации протестов.
В списках задержанных по делу о "массовых беспорядках" - 21 человек
В списках задержанных по делу о "массовых беспорядках" - 21 человек
Сегодня, по информации правозащитников, список фигурантов уголовного дела пополнился четырьмя новыми фамилиями.
Абвешчаны збор дапамогі затрыманым 15 сакавіка ў Мінску
Абвешчаны збор дапамогі затрыманым 15 сакавіка ў Мінску
Родныя і сябры, а таксама ўсе неабыякавыя да лёсу затрыманых да і пасля Маршу недармаедаў у Мінску 15 сакавіка і асуджаных на суткі, абвясцілі адкрыты збор у дапамогу арыштаваным.
48 праваабарончых арганізацый звярнуліся з адкрытым лістом да Лукашэнкі
48 праваабарончых арганізацый звярнуліся з адкрытым лістом да Лукашэнкі
Праваабаронцы свету заклікаюць беларускага кіраўніка спыніць рэпрэсіі.
Вячаслаў Сіўчык завочна арыштаваны на 15 сутак
Вячаслаў Сіўчык завочна арыштаваны на 15 сутак
Суд Савецкага раёна Мінска прызнаў лідара рузу салідарнасці “Разам” Вячаслава Сіўчыка арганізатарам акцыі 3 сакавіка ў Курапатах.
Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?

Балонскія каштоўнасці ў нашай краіне не спяшаюцца рэалізаваць, а ўсё, што зроблена ў рэфармаванні сістэмы адукацыі, паступова пераўтвараецца ў анахранізм.

Социальная база программ трансформаций в Беларуси

Представляем вашему вниманию отчет по результатам социологического исследования "Социальная база программ трансформаций в Беларуси".

В Беларуси растет страх: будем ли мы следующей Украиной?

Отношения между Россией и Беларусью никогда не были легкими.

Владимир Мацкевич: Режим сам по себе не падет и демократия вдруг не наступит

Власть нагло нам врет — и оппозиция тоже. Уже 20 лет гражданское общество следует за эмоциями, потому что «времени нет» и «надо что-то делать».