Среда 26 апреля 2017 года | 12:51
  • бел / рус
  • eng

"Белсат" і ЕГУ: падабенства непадобных

24.12.2016  |  Общество   |  Павел Баркоўскі, Лятучы ўніверсітэт,  
"Белсат" і ЕГУ: падабенства непадобных

Апошні тыдзень у беларускім медыяполі віруе тэма пазбаўлення фінансавання і магчымага закрыцця польскага беларускамоўнага тэлеканала "Белсат", які адмыслова арыентаваны на гледача з Беларусі.

Грамадская дыскусія спарадзіла дастаткова супрацьлеглыя думкі як наконт праекта "дэмакратычнага канала для Беларусі звонку" ўвогуле, так і наконт яго фармата, зместу і г.д. Відавочна, што для грамадскасці гэтыя пытанні з’яўляюцца дастаткова знакавымі і "пякучымі". І нездарма ў гэтым кантэксце раз-пораз мільгала згадка пра Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт — іншы прыклад буйнога праекта для Беларусі, што робіцца за мяжой.

На мой погляд, іх сітуацыя ў вачах беларускага грамадства дастаткова сіметрычная і выглядае на базавы дэфіцыт даверу. Справа ў тым, што абодва гэтыя пачынанні, як бы яны крытычна адзін да аднога не ставіліся, маюць агульны стратэгічны план: арыентацыя на рэалізацыю вонкавых мэтаў тых структур, што іх фінансуюць, з мінімальным зваротам да грамадскай думкі дзеля высвятлення пазіцыі на свой конт ці наконт якасці ўласнай прадукцыі для таго ж грамадства. Адсюль ідзе навочнае грэбаванне крытычнымі заўвагамі ў свой бок ад прадстаўнікоў мясцовых НДА ці інтэлектуалаў, блогераў, журналістаў, невысокія выдаткі на падтрымку належнай рэпутацыі ў мэтавай аўдыторыі, праца на "справаздачнасць" перад вышэйшымі структурамі. Што не адмаўляе магчымасці "энтузіязму на месцах", там дзе падобныя праекты даюць абсяг свабоды для сваіх удзельнікаў.

Надзвычай крытычнае стаўленне грамадскасці да абедзвюх азначаных ініцыятыў можна патлумачыць дзеяннем наступных фактараў:

  1. Нам, беларускай грамадскасці, наогул патрэбны падобныя праекты (незалежнае еўрапейскага ўзроўню тэлебачанне, сучасны беларускі незалежны ўніверсітэт), але не ў прапанаваным фармаце — тут форма нібыта забівае змест і тады лепш, каб наогул такога не было, чым каб было як не належыць! Гэта ўстаноўка перфекцыянізму ў грамадскіх справах, што трымае пэўны стандарт: праект мусіць трымацца ідэалаў беларускай грамадскасці, а не вонкавых структур, інакш беларусам ён не патрэбны.
  2. Нам неабходны праект, які б чуйна рэагаваў на інтарэсы і патрэбы свайго грамадства. Адсюль перабольшана крытычная рэакцыя ў тыя нешматлікія часы, калі менеджары такіх праектаў наогул слухаюць медыяпрастору для атрымання зваротнай сувязі — нарэшце, з’явілася магчымасць камунікаваць і ўплываць хоць трохі. Гэта рызыкоўная гульня, бо праекты сапраўды могуць зняць з фінансавання, але спрацоўвае вышэйзгаданы перфекцыянізм: праект альбо працуе як належыць, альбо "ў паламаным выглядзе" ён нам не патрэбны зусім. Часам лепш нічога, чым "абы як".
  3. Мы наогул падазрона ставімся да структур з непразрыстым менеджментам. Што ЕГУ, што "Белсат" па зразумелых прычынах не спяшаюцца рабіць публічнай сваю кадравую, адміністрацыйную, фінансавую палітыку, і выяўляецца гэта толькі ў часе скандалаў ці крызісных момантаў. І тады прыгадваецца ўсё: і вялікая колькасць "варагаў" (палякаў ці літоўцаў у межах структур, што прымаюць рашэнні), і спрэчныя пытанні ў вызначэнні "беларускасці" самога праекта, неабходнасці рэалізацыі тых ці іншых ініцыятыў і закрыцця перспектыўных напрамкаў.
  4. Мы пачынаем паступова гартавацца ў якасці супольнасці, што ўсведамляе свае інтарэсы і адказнасць за грамадскія справы. Таму мы гатовы ўжо да сімвалічнага (пакуль яшчэ, на жаль, не фізічнага) перахопу падобных вялікіх праектаў, каб разумець іх не як справу знешняга маніпулятыўнага ўздзеяння на Беларусь, але як частку нашых уласных задач і мэтаў па развіцці супольнасці і краіны, частку супольнай дзейнасці і адказнасці за яе вынікі.
  5. Мы, нарэшце, пачынаем камунікаваць паміж сабой па пытаннях, што ёсць добрым ці благім для стратэгічнага развіцця нацыі і краіны, і гатовыя тое рабіць у публічнай прасторы. Гэта таксама адзнака паўставання пачуцця грамадскай адказнасці за сваё і грамадскае жыццё.

Адсюль можна зрабіць агульную выснову: чым больш беларусы абмяркоўваюць падобныя з’явы, тым больш шанцаў, што прыйдзе тое заўтра, калі ад слоў мы зможам перайсці да справы. І не толькі крытыкаваць існуючае, што робяць за нас, але супольна рабіць нешта грамадска значнае, і рабіць яго так, як адпавядае актуальным і стратэгічным патрэбам самой беларускай грамадскасці.

Тэкст упершыню быў апублікаваны ў блоге Паўла Баркоўскага ў Фэйсбуку:

Другие новости раздела «Общество»

Праваабаронцы: Выдварэнне Алены Танкачовай з краіны – палiтычна матывавана
Праваабаронцы: Выдварэнне Алены Танкачовай з краіны – палiтычна матывавана
Пазбаўленне вядомай праваабаронцы права на ўезд у Беларусь цягам трох гадоў і адмова скарачэння гэтых тэрмінаў маюць палітычны падтэкст.
Обучение за рубежом: первые участники Erasmus+ делятся опытом и советами
Обучение за рубежом: первые участники Erasmus+ делятся опытом и советами
Программы Европейского Союза для беларусской молодежи открывают сегодня много возможностей учиться за рубежом. Как это работает, кто и с какими впечатлениями возвращается на родину?
Вольга Смалянка: Беларусь рэдка ідзе на вырашэнне пытанняў у плоскасці палітычных правоў
Вольга Смалянка: Беларусь рэдка ідзе на вырашэнне пытанняў у плоскасці палітычных правоў
Калі раней Беларусь спрабавала сыйсці ў галіну сацыяльных правоў і давала справаздачу па іх, цяпер такой магчымасці няма, бо зададзены канкрэтныя палітычныя пытанні.
"Дело "Белого легиона". Мы не должны молчать!
"Дело "Белого легиона". Мы не должны молчать!
У каждого человека в биографии найдется воспоминание о группе, коллективе, сообществе, которые оставили след на всю жизнь.
Мірныя сходы: ніякіх дазволаў, толькі паведамленні
Мірныя сходы: ніякіх дазволаў, толькі паведамленні
Як павінны дзейнічаць арганізатары акцый, улады і праваахоўнікі? Праваабаронцы ў Мінску абмеркавалі праблему свабоды сходаў і прапанавалі змены ў заканадаўства.
Слова як зброя: літаратары, філосафы і музыкі падтрымалі зняволеных патрыётаў (Фота і відэа)
Слова як зброя: літаратары, філосафы і музыкі падтрымалі зняволеных патрыётаў (Фота і відэа)
У кнігарні “ЛогвінаЎ” адбыўся інтэлектуальны марафон салідарнасці “РАЗАМ” з беларусамі, затрыманымі па так званай “справе патрыётаў”.
Антон Астаповіч: Пытанне мемарыяла ў Курапатах аўралам вырашыць не ўдасца
Антон Астаповіч: Пытанне мемарыяла ў Курапатах аўралам вырашыць не ўдасца
Улады гатовыя да дыялогу адносна мемарыялізацыі ўрочышча, а пераглядаць ахоўныя зоны не мае сэнсу.
Белорусы отмечают Пасху
Белорусы отмечают Пасху
В 2017 году дни празднования по Григорианскому и Юлианскому календарю совпадают, поэтому христиане всех конфессий отмечают Пасху одновременно 16 апреля.
Хто і як у Беларусі засвойвае "заходнія грошы" (Аўдыё)
Хто і як у Беларусі засвойвае "заходнія грошы" (Аўдыё)
На хвалях Радыё "Свабоды" абмяркоўваем, наколькі эфектыўная заходняя дапамога для Беларусі, хто бярэ пад кантроль "заходнія грошы" і ці зменяць рэпрэсіі ўладаў характар заходняй дапамогі.
“Як саркафаг накрыў атамны рэактар, так у Беларусі стаў саркафаг над думкамі, над сэрцам чалавека"
“Як саркафаг накрыў атамны рэактар, так у Беларусі стаў саркафаг над думкамі, над сэрцам чалавека"
Больш чым праз 30 год пасля чарнобыльскай катастрофы гэтую тэму працягваюць замоўчваць у Беларусі.
Павел Каралёў: Кожная гістарычная мясціна – як захапляльны раман
Павел Каралёў: Кожная гістарычная мясціна – як захапляльны раман
Вы ўпэўнены, што ведаеце свой горад/раён? А тое, што мінская ратуша згадваецца ў Конан-Дойля? Калі не, то абавязкова схадзіце на “Фэст экскурсаводаў”.
Былы старшыня Памежнага камітэта Леанід Мальцаў стаў прарэктарам
Былы старшыня Памежнага камітэта Леанід Мальцаў стаў прарэктарам
Былы старшыня Памежнага камітэта Леанід Мальцаў, вызвалены ад службы па ўзросце, стаў прарэктарам універсітэта МІПСА («МІТСО», раней Міжнародны інстутыт працоўных і сацыяльных адносінаў).
Мінінфармацыі абмежавала доступ да 11 інтэрнэт-рэсурсаў
Мінінфармацыі абмежавала доступ да 11 інтэрнэт-рэсурсаў
Міністэрства інфармацыі Беларусі абмежавала ў сакавіку гэтага года доступ да 11 інтэрнэт-рэсурсаў.
Владимир Мацкевич: Беларусским властям не удалось сломать формат переговоров
Владимир Мацкевич: Беларусским властям не удалось сломать формат переговоров
Нельзя трехсторонний формат переговоров с ЕС превращать в четырехсторонний: тогда гражданское общество потеряет свой голос.
Анархіст Дзмітры Паліенка асуджаны да 2 гадоў калоніі
Анархіст Дзмітры Паліенка асуджаны да 2 гадоў калоніі
У дачыненні да Паліенкі дзейнічаў прысуд аб пазбаўленні волі на 2 гады з адтэрміноўкай. Але суд перагледзеў меру стрымання.
Зміцеру Паліенку пагражае калонія
Зміцеру Паліенку пагражае калонія
У дачыненні да Зміцера Паліенкі дзейнічае прысуд аб пазбаўленні волі на 2 гады з адтэрміноўкай.
Мінкульт адмовіўся адмяняць пастанову, паводле якой БАЖ і ПЭН-цэнтр — не творчыя саюзы
Мінкульт адмовіўся адмяняць пастанову, паводле якой БАЖ і ПЭН-цэнтр — не творчыя саюзы
Паводле міністэрства, статус творчага работніка, члена творчага саюза, пацвярджаецца творчым саюзам у парадку, устаноўленым менавіта статутам творчага саюза.
И снова про доступное жилье: Лукашенко подписал указ о предоставлении жилья в лизинг
И снова про доступное жилье: Лукашенко подписал указ о предоставлении жилья в лизинг
Документ направлен на активизацию рынка жилой недвижимости и повышение доступности жилья для граждан.
Аляксандр Тамковіч: Калі б нехта сказаў, што мы будзем будаваць АЭС, я б адправіў яго да псіхіятра
Аляксандр Тамковіч: Калі б нехта сказаў, што мы будзем будаваць АЭС, я б адправіў яго да псіхіятра
12 красавіка ў Прэс-клубе а 17-ай гадзіне адбудзецца дыскусія "Чарнобыль: паміж мінулым і будучыняй" і прэзентацыя нямецкага перакладу кнігі “Філасофія дабрыні. Ад катастрофы – да сада надзеі”.
Поезда перестанут ходить в аэропорт Минска с 7 апреля‍
Поезда перестанут ходить в аэропорт Минска с 7 апреля‍
Временно отменены поезда из центра Минска в Национальный аэропорт.
Што не так у Беларусі з акадэмічнымі свабодамі і правамі студэнтаў?

Балонскія каштоўнасці ў нашай краіне не спяшаюцца рэалізаваць, а ўсё, што зроблена ў рэфармаванні сістэмы адукацыі, паступова пераўтвараецца ў анахранізм.

Социальная база программ трансформаций в Беларуси

Представляем вашему вниманию отчет по результатам социологического исследования "Социальная база программ трансформаций в Беларуси".

Беларусский тупик?

Начало апреля было ознаменовано не только страшным терактом в соседней России, но и существенными изменениями внешнеполитической обстановки.

"Дело "Белого легиона". Мы не должны молчать!

У каждого человека в биографии найдется воспоминание о группе, коллективе, сообществе, которые оставили след на всю жизнь.