Суббота 4 июля 2020 года | 12:26
  • бел / рус
  • eng

Ганна Шапуцька: Беларусь – адзіная краіна былога СССР, якая не мае дня памяці ахвяраў палітрэпрэсій

28.10.2016  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Ганна Шапуцька: Беларусь – адзіная краіна былога СССР, якая не мае дня памяці ахвяраў палітрэпрэсій Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

У апошні дзень Талакі-2016 ва ўрочышчы Курапаты з заходняга боку валанцёры ўсталявалі новую крыжовую алею – Алею палітвязняў.

За чатыры гады працы грамадскасць наскрозь расчысціла ад кустоўя Курапаты з захаду на ўсход – а гэта больш за 10 гектараў. Лес стаў празрыстым і ахайным, наперадзе працы па мемарыялізацыі ўрочышча. Напрыклад, яміны-заняпадзіны, у якіх напрыканцы мінулага стагоддзя археолагі знаходзілі парэшткі людзей, ніяк не пазначаны, таму валанцёраў чакае яшчэ шмат працы ў месцы масавых расстрэлаў 1930 – 1940-х гадоў.

Сябра аргкамітэту па стварэнні гісторыка-асветніцкага аб’яднання “Вяртанне памяці” Ганна Шапуцька распавяла Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” пра тое, што ўжо зроблена і што яшчэ трэба будзе зрабіць.

– Сёлета талака праходзіла ў два этапы. Першы – расчыстка ад зарасніку, тое, што мы робім чацвёрты год запар. Другім этапам мы пачалі ставіць крыжы на тэрыторыі, якую расчысцілі, як гэта шмат гадоў робяць сябры кансерватыўна-хрысціянскай партыі БНФ.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Сёння мы ставім крыжовую Алею палітвязняў, прысвечаную памяці закатаваных у ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года, калі было расстраляна больш за 100 прадстаўнікоў беларускай інтэлегенцыі. Злачынствы, якія сталіністы ўчынілі ў гэтую ноч, сталі падставай для таго, каб беларускае грамадства лічыла 29 кастрычніка Днём памяці ахвяраў палітычных рэпрэсій. Ён стаў сімвалам тых жахаў, які я адбываліся ў 1930 – 1950-х гадах па ўсёй нашай невялікай Беларусі.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

У 2013 годзе мы паставілі Крыж палітвязням, а цяпер робім алею з крыжоў, на якія пасля прымацуем шыльды з імёнамі забітых. Тут шмат сцежак, якія можна будзе пазначыць крыжамі і якія будуць як бы ўлівацца ў асноўны Крыжовы Шлях. Сённяшнія крыжы мы ставім на ахвяраванні грамадскасці: у нас атрымалася сабраць сродкі на 24 крыжа – гэта 400 даляраў. Дзякуй людзям, якія паўдзельнічалі ў гэтым. Мы будзем працягваць збіраць ахвяраванні, бо крыжоў спатрэбіцца яшчэ шмат.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

А ці адбываецца нейкае грамадскае абмеркаванне мемарыялізацыі Курапатаў?

– На вялікі жаль, як і талака праводзіцца некалькімі групамі, так і мемарыялізацыя. Партыя КХП БНФ мае сваё бачанне, і я лічу, што іх меркаванне трэба ўлічваць і абапірацца на яго. Першасны крытэр гэтага бачання – народны мемарыял і натуральныя матэрыялы – дрэва і камень, і нашы планы не супярэчаць гэтай канцэпцыі. Існуе яшчэ група “Эксперты ў абарону Курапатаў”, у іх сваё бачанне. У нас няма нейкай каардынацыйнай пляцоўкі, на якой бы ўсе групы маглі сустракацца і абмяркоўваць гэтыя рэчы.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

– А як ідуць перамовы з дзяржавай па пытаннях мемарыялізацыі, а таксама надання 29 кастрычніка статуса Дня памяці?

– Трэба адзначыць, што сёлета нам упершыню дапамагала лясніцтва. Нават сёння пасля працы хлопцы прыехалі і збіралі тыя гурбы кустоўя, якія мы сцягвалі цягам лета. Курапаты на нашых вачах прымаюць зусім іншы выгляд – у першую чаргу дзякуючы валанцёрам.

Лясгасаўскі трактар вывозіць кустоўе з Курапатаў. Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Дыялог з дзяржавай ідзе ўвесь час. Беларусь – адзіная краіна былога Савецкага Саюза, якая не мае дня памяці ахвяраў палітычных рэпрэсій. Гэта незразумела. Я не ведаю, як гэта назваць – мабыць, бяспамяцтва пануе ў галовах нашых уладаў. Наступны год будзе, калі можна так сказаць, “юбілейны” – чорны юбілей пачатку крывавага тэрору 1937 года. Улады павінны неяк вызначыць Дзень памяці палітычных рэпрэсій, і мы будзем прыкладаць да гэтага ўсе высілкі.

Пастаянна размаўляем з уладамі аб прывядзенні Курапатаў да годнага выгляду – не толькі ў плане расчысткі. Важна, каб людзі, якія сюды прыходзяць, ведалі, што гэта мемарыял, што тут нельга выкідаць смецце, выгульваць сабак, распіваць спіртныя напоі. Мы і самі можам паставіць адпаведныя шыльды, але ўлада іх прыбірае. Размаўлялі на гэты конт з райвыканкамам, пры ім нават створана працоўная група па добраўпарадкаванні Курапатаў, і ёсць першыя інструкцыі, хто і што павінен рабіць. Бараўлянскі спецлясгас паставіць шыльды, што тут забаронена, таксама мы хочам атрымаць дазвол зрабіць інфармацыйныя стэнды.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

– Ужо ёсць планы па добраўпарадкаванні Курапатаў на наступны год?

– Акрамя Курапатаў мы займаемся і іншымі месцамі расстрэлаў у Мінску. Штомесяц мы праводзім акцыю “Марафон памяці”: кожнае 29 чысло наведваем адно з месцаў расстрэлаў, добраўпарадкуем яго, ставім кветкі, знічы, крыжы, як у Трасцянцы.

А 29 кастрычніка людзі збяруцца ля Крыжа палітвязням, памоляцца, запаляць знічы  і пройдуць з імі праз усе Курапаты зоркавым Шляхам Памяці. 

У наступным годзе мы плануем асноўную ўвагу надаць усталяванню крыжоў, абазначыць імі заняпадзіны. Застаўся яшчэ невялікі кавалак тэрыторыі, якую трэба расчысціць.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Увогуле, павінна быць грамадская рада, якая б разам з прадстаўнікамі ўлады сачыла за становішчам Курапатаў і іншых месцаў рэпрэсій, як гэта робіцца ў адносінах да ахвяр Другой сусветнай вайны. Але ў нашым выпадку ўлада нічога падобнага не робіць. Ёй неабходна адкрыць архівы, каб мы даведаліся, хто тут ляжыць, калі яна не хоча, каб яе лічылі пераемніцай сталінскай улады.

Другие новости раздела «Общество»

Владимир Мацкевич: Продолжаем Думать Беларусь!
Владимир Мацкевич: Продолжаем Думать Беларусь!
Пора валить! Знаю — кого и знаю — куда.
Владимир Мацкевич: В стране нет аналитики
Владимир Мацкевич: В стране нет аналитики
В стране нет аналитики. Ни в политике, ни в экономике, ни в культуре.
Владимир Мацкевич: В смутные времена лидерами общественного мнения должны быть философы
Владимир Мацкевич: В смутные времена лидерами общественного мнения должны быть философы
Все новые общественные движения и революции начинаются с серьезного отношения активных и деятельных граждан к тому, что говорят современные им философы.
Оксана Шелест: Про ситуацию с COVID-19 в Беларуси правды не знает даже Минздрав (Видео и аудио)
Оксана Шелест: Про ситуацию с COVID-19 в Беларуси правды не знает даже Минздрав (Видео и аудио)
Пандемия коронавирусной инфекции — касается не только Беларуси, поэтому при всем желании власти не могут скрывать положение вещей в стране от всего мира.
Чым можна ахвяраваць дзеля здароўя грамадзян? (Відэа і аўдыё)
Чым можна ахвяраваць дзеля здароўя грамадзян? (Відэа і аўдыё)
Ніколі ў апошнія гады пытанні медыцыны і біяэтыкі не стаялі гэтак востра, як у разгар пандэміі каронавіруса.
Уладзімір Мацкевіч: Мы маем велізарны выклік гуманізму і гуманнасці ў іх сучасным выглядзе
Уладзімір Мацкевіч: Мы маем велізарны выклік гуманізму і гуманнасці ў іх сучасным выглядзе
У чым палягае антрапалагічны сэнс пандэміі каронавіруса, як яна ўжо змяніла і яшчэ зменіць Беларусь, свет і чалавека?
Право на наследие по стандартам Конвенции Фаро: возможно ли в Беларуси?
Право на наследие по стандартам Конвенции Фаро: возможно ли в Беларуси?
27-28 марта Беларусский комитет ICOMOS и МНГО "ЕвроБеларусь" провели экспертный онлайн-семинар о расширении возможностей участия сообществ в управлении историко-культурным наследием.
Ядвіга Шырокая: Агратурызму не хапае інфраструктуры
Ядвіга Шырокая: Агратурызму не хапае інфраструктуры
Як аб’ядноўваць людзей, падтрымліваць жанчын і развіваць бізнес у беларускай вёсцы.
Міхалу Анемпадыставу сёння споўнілася б 56 год... (Аўдыё)
Міхалу Анемпадыставу сёння споўнілася б 56 год... (Аўдыё)
Мастак, паэт, аўтар словаў "Народнага альбома" Міхал Анемпадыстаў нарадзіўся 16 сакавіка 1964 года.
Оксана Шелест: При переписи населения допущено столько ошибок, что есть сомнения в ее результатах
Оксана Шелест: При переписи населения допущено столько ошибок, что есть сомнения в ее результатах
Население Беларуси сокращается, в Минске — растет. Таковы первые главные итоги переписи, прошедшей в октябре 2019 года.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 11
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.3
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.3
Еще несколько добавлений про сети и сетевое общество.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.2
Сетевое общество и сетевая коммуникация уже давно в центре внимания культурологов и политологов. Сейчас эта тема обсуждается в связке с интернетом и таким интернет-явлением, как социальные сети.
Владимир Мацкевич: Русский образ мыслей — это подданство, а беларусский образ мысли — гражданский
Владимир Мацкевич: Русский образ мыслей — это подданство, а беларусский образ мысли — гражданский
Окровавленные руки русского империализма — сильный символ. Талантливый перформанс.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.1
Доступно ли гражданское общество непосредственному наблюдению? Как его можно увидеть, зафиксировать, измерить?
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.2
Мужество иметь собственное мнение, о котором я говорил в предыдущем фрагменте, ничего не стоит без истинности этого мнения.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.1
Мне часто приходилось слышать в разных ситуациях высказывание: "Я представляю здесь гражданское общество Беларуси/Х-ландии". И меня всегда коробило это высказывание.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 8
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 8
Беларусские политики не знают беларусского общества, не знают своей страны. И не хотят знать.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 7
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 7
Нет ничего практичнее хорошей теории.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.2
Единство нации — это просвещенческая идея, или явление эпохи модерна.
Беларускія НДА супраць COVID-19

Якія выклікі пандэмія каронавіруса кідае грамадскім арганізацыям і як яны з імі спраўляюцца?

Политтехнологии третьего поколения. Вебинар Владимира Мацкевича #2 (Видео)

25 мая беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич провел второй вебинар по теме: "Что нужно знать про политику в Беларуси, России и Украине, чтобы не дать себя обмануть".

Андрей Егоров — Al Jazeera: "Лукашенко ведет себя безответственно"

Беларусь столкнется с ухудшением экономической ситуации не только из-за пандемии, но и вследствие нефтяного конфликта с Россией.

Владимир Мацкевич: Продолжаем Думать Беларусь!

Пора валить! Знаю — кого и знаю — куда.