Среда 22 мая 2019 года | 21:13
  • бел / рус
  • eng

Спрычыніцца да вопыту чалавецтва: у Мінску ахвотных вучаць пісаць артыкулы ў Вікіпедыю

29.08.2015  |  Общество   |  Яўгенія Бурштын, "ЕўраБеларусь",  
Спрычыніцца да вопыту чалавецтва: у Мінску ахвотных вучаць пісаць артыкулы ў Вікіпедыю Падчас аднаго з майстар-класаў

Паводле даследаванняў, беларускую Вікіпедыю на абодвух варыянтах правапісу (класічным (тарашкевіцы) і сучасным (наркамаўцы)) чытаюць усяго каля 2% беларусаў.

Актывісты моладзевай арганізацыі “Фаланстэр”  вырашылі, што праца з грамадскімі суполкамі дапаможа зрабіць беларускую свабодную энцыклапедыю больш папулярнай. Якім чынам, Cлужбе інфармацыі “ЕўраБеларусі” расказала каардынатарка праекта “Вікі-дапаможнік” Святлана Ермаковіч.

Святлана таксама прадстаўніца “Фаланстэра”. Як кажуць пра сябе самі фаланстэраўцы, яны – арганізацыя “сацыяльных хакераў”, якія дапамагаюць гарадскім супольнасцям выкарыстоўваць розныя тэхналогіі, каб ладзіць цікавыя праекты і паляпшаць жыццё ў грамадстве. Адзін з такіх праектаў, над якім цяпер працуюць валанцёры, – “Вікі-дапаможнік”.

 – Мы ўжо трэці год працуем з Вікіпедыяй. Мы сыходзім з таго, што гэта адкрыты праект, калі людзі па ўсім свеце могуць дадаваць у Вікіпедыю інфармацыю і карыстацца ёй. Гэта называецца вікі-прынцыпы ці вікі-каштоўнасці.

Гэтыя каштоўнасці падзяляюць стваральнікі “Вікі-дапаможніка”: калі можна рабіць праект талакой і потым карыстацца яго вынікамі. І менавіта супольнасць з’яўляецца тут ключавым момантам.

Ёсць супольнасці, якія ўжо маюць пэўную гістарычную значнасць, і яны могуць дадаць пра сябе артыкул у Вікіпедыю, – тлумачыць Святлана. – Мы таксама дапамагаем ім, бо пра іх варта было б ведаць. Тое ж датычыцца іншых з’яваў і падзеяў Беларусі. Такім чынам тэхналогія можа быць карысная для нейкай супольнасці.

Удзельнічаць у Вікіпедыі прасцей, чым здаецца, перакананая Святлана. Для іх і ўсіх ахвотных фаланстэраўцы праводзяць майстар-класы па працы з беларускай Вікіпедыяй: вучаць карыстацца інфармацыяй, ствараць і дадаваць артыкулы. Святлана звяртае ўвагу: Вкіпедыя – гэта не толькі энцыклапедыя, гэта шэраг прынцыпаў, з якімі таксама знаёмяць наведвальнікаў майстар-класаў, і якія можна выкарыстоўваць для працы, напрыклад, у сваёй кампаніі.  

Бліжэйшы з такіх майстар-класаў пад назвай “Вікіфікацыя” адбудзецца ў Дзень ведаў, 1 верасня, аб 18-ай гадзіне ў Музеі гісторыі беларускага кіно (вул. Свярдлова, 4).

 – Звычайна мы распавядаем пра правілы, дзякуючы якім працуе Вікіпедыя, іх не так шмат. Вучым дадаваць гатовы артыкул з падрыхтаванымі крыніцамі, гэта можна зрабіць за 20 хвілін. Асноўная мэта – каб кожны меў магчымасць спрычыніцца да вялізнага вопыту чалавецтва – назапашаных ведаў.

Вольная энцыклапедыя паказвае, як можна кіраваць ведамі: тое, што піша адзін, будуць чытаць усе. І не заўсёды гэта выкарыстоўваецца ў добрых мэтах. Адзінай гарантыяй дакладнасці напісаных звестак з’яўляюцца крыніцы, на якіх базуецца рэсурс. Аднак наяўнасць крыніц не заўсёды можа абараніць Вікіпедыю ад памылак.

 – У кожным артыкуле можна пабачць прыціск “рэдагаваць”, – гаворыць Святлана. – Аднак пры рэдагаванні карыстальнік можа не толькі выправіць памылку, а, што называецца, “навандаліць”. Таму ёсць адміністратары, якія адсочваюць змены, што адбываюцца ў артыкулах. Вікіпедыя захоўвае ўсе праўкі, і можна ў любы час адмяніць пэўнае рэдагаванне, калі яно няправільнае. Калі чалавек робіць нешта дрэннае, яго профіль зычайна баняць.

Дарэчы, адміністратары працуюць у Вікіпедыі на валанцёрскіх пачатках, і ім важна даносіць да шырокага кола людзей якасную інфармацыю. Гэта можна назваць фанатычным хобі, калі без усялякіх заахвочванняў людзі адчуваюць адказнасць за тое, што пішуць для іншых.

У той жа час, падкрэслівае суразмоўца, Вікіпедыя – гэта сацыяльная з’ява, якая залежыць ад грамадства, якое яе стварае. І гэта добра бачна пры параўнанні энцыклапедыі на розных мовах.

Адзін гарадзенскі гісторык распавёў, што параўнаў артыкулы пра Гародню на беларускай, літоўскай, польскай і рускай мовах, і інфармацыя ў кожным з іх раскрывалася з рознага боку. Гэтак адна і тая ж з’ява ў адной Вікіпедыі падаецца як захоп краіны, а ў другой – як яе вызваленне ад прыгнёту.

Цяпер беларуская вэб-энцыклапедыя актыўна развіваецца: у суме яна налічвае больш як 150 тысяч артыкулаў. Але актыўных людзей, якія дадаюць у абедзве яе версіі новую інфармацыю пастаянна, няшмат.  Дарэчы, арганізатары праекта “Вікі-дапаможнік” не акцэнтуюць увагу на раздзяленні беларускай Вікіпедыі паводле правапісу, а працуюць на агульную карысць рэсурса. Хаця мяркуюць, што аб’яднанне энцыклапедыі хаця б у межах аднаго інэрнэт-адрасу пайшло б ёй на карысць.

– Ёсць пакуль не рэалізаваная ідэя тэхнічнага вырашэння гэтага пытання. Можна было б зрабіць абедзве версіі пад адным адрасам, але каб карыстальнік мог самастойна выбіраць варыянт правапісу. Але каб гэта рэалізаваць, патрэбны час і людзі, якія маглі б за гэта ўзяцца.

Апроч гэага на ўзбраенне можна ўзяць вопыт іншых краін. Напрыклад, Балгарыі, дзе ва ўніверсітэтах замест рэфератаў студэнтам прапануюць пісаць артыкулы ў Вікіпедыю. Атрымліваецца, што замест атрымання інфармацыі з рэсурса яны напаўняюць яго.

А яшчэ ёсць прапанова выкладчыкам распрацоўваць свае курсы і дадаваць іх у электронную энцыклапедыю. Праўда, для гэтага трэба не толькі навучыцца дадаваць у сеціва артыкулы, а і добра валодаць беларускай мовай.

Мы сутыкнуліся з тым, што шмат з’яваў, якія ў Беларусі маюць значнасць, могуць быць нязначнымі для Расіі (адпаведна, для рускамоўнай Вікіпедыі, - “ЕўраБеларусь”), і артыкулы пра іх вельмі хутка выдалялі, – распавядае Святлана. – А дадаючы ў энцыклапедыю артыкулы на беларускай мове, мы тым самым узмацняем агульнабеларускую супольнасць. 

Праект “Вікі-дапаможнік” плануюць рэалізаваць да 18 верасня. Да гэтага часу будзе створана анлайн-версія брашуры для пачаткоўцаў, а пасля – друкаваная.

Мы таксама спрабуем зрабіць краўндфандынг на Талакошце (беларуская краўфандынгавая платформа, якая дазваляе аўтарам праектаў прыцягнуць народнае фінансаванне на сацыяльна значныя праекты, – “ЕўраБеларусь”) і прапануем зацікаўленым людзям замовіць гэтую брашурку, – дадае Святлана.

Таксама цягам верасня адбудзецца некалькі майстар-класаў па “вікіфікацыі” для арганіацый і ўсіх ахвотных.

Другие новости раздела «Общество»

Татьяна Водолажская: Беларусам не свойственно рефлексировать свои эмоции и рассказывать о них
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)
Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Владимир Мацкевич: Я — философ и методолог
Философия — это то, чем я занимаюсь.
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Пять самых актуальных задач, которые стоят перед беларусским обществом и нацией
Как-то политолог Павел Усов написал: "Тема выборов уже стала проблемой не политической, а философской. Проблемой мировоззренческой. В спорах сталкиваются не практические, а ценностные системы".
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений
Проект "Живая Библиотека" представил отчет по результатам пилотного исследования "Доступность публичных пространств и мероприятий в Минске: оценка состояния и перспективы изменений".
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
Оксана Шелест: Еще рано говорить о партнерских отношениях структур гражданского общества и власти
30 января 2019 года в Гомеле прошел информационный день программы ЕС "Восточное партнерство".
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Ребята с нашего двора. Как Осмоловка избежала сноса и станет ли она образцом городского активизма
Четыре года борьбы за Осмоловку ее жителей и активистов принесли победу: первый послевоенный микрорайон Минска сносить не будут.
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Владимир Мацкевич: У каждого есть возможность внести свою лепту в общее дело
Беларусский философ и методолог Владимир Мацкевич в своем блоге в Фейсбуке поделился размышлениями, которые озаглавил "О правилах поведения".
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Ці выратуе дэпалітызацыя і дыялог з уладамі грамадзянскую супольнасць Беларусі? (Фота)
Старшы аналітык Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Аксана Шэлест тлумачыць, "што можа развіць і забіць" грамадзянскую супольнасць Беларусі.
Спор философа с Богом за Беларусь
Спор философа с Богом за Беларусь
"Бороться с Богом мне незачем, а вот поспорить за Беларусь — есть повод", — пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
До Киева не доведет. Почему нет связи между языком и готовностью бороться за независимость страны
Большинство беларусов считают свою страну самодостаточной — вне зависимости от того, на каком языке говорят. И уверены, что она должна оставаться независимой.
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
Публичная встреча с Адамом Михником "[Не]своя страна" (Видео)
17 декабря 2018 года в Минске Летучий университет и Галерея TUT.BY провели публичную встречу с легендарным польским диссидентом, общественным деятелем и журналистом Адамом Михником.
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Уладзімір Мацкевіч: Каля ста чалавек кожны год вучыцца ў беларускім Лятучым універсітэце (Аўдыё)
Адукацыйная пляцоўка была створана на ўзор Лятучага ўніверсітэта, які пад канец 1970-х гадоў дзейнічаў у Польшчы.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2018.
Ці ёсць жыццё пасля стартапу, альбо Што агульнага паміж культурай і мопсам?
Ці ёсць жыццё пасля стартапу, альбо Што агульнага паміж культурай і мопсам?
Пры цяперашняй модзе на стартапы людзі навучыліся вельмі добра прэзентаваць сябе і свае праекты, але адказу на пытанне “А што далей?” – няма.
Татьяна Водолажская: Онлайн­ создает совершенно новую образовательную среду
Татьяна Водолажская: Онлайн­ создает совершенно новую образовательную среду
Дистанционные программы стремительно набирают популярность. Как в таких условиях трансформировать работу университетов, чтобы сохранить их конкурентоспособность на рынке образовательных услуг?
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 11, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 11, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 11, 2018.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 10, 2018
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 10, 2018
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 10, 2018.
Жыццё, якое яно ёсць. За што любяць і ненавідзяць “Ганцавіцкі час”
Жыццё, якое яно ёсць. За што любяць і ненавідзяць “Ганцавіцкі час”
Калі не заўважаць праблем і нарываў, то ўсё згніе і загіне.
Минимум политики, денег и влияния. Как живет гражданское общество Беларуси
Минимум политики, денег и влияния. Как живет гражданское общество Беларуси
В Беларуси действуют три тысячи инициатив и организаций гражданского общества. Действуют часто без формальной регистрации, денег и возможности влиять на принятие решений на уровне государства.
«Пропал страх и появилась уверенность»

Участники кампании «Повестка 50» представили собственные концепции проектов для решения проблем людей с инвалидностью в своих городах.

Doing Crypto Index: первый проект FlyUni Labs

Представляем вашему вниманию Doing Crypto Index — первый проект лаборатории Летучего университета FlyUni Labs.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Методолог Мацкевич: "Чернобыльский шлях" нужно сохранить, отвязавшись от протестов (Видео)

Три десятка лет истории проведения "Чернобыльского шляха", приуроченного к годовщине катастрофы на Чернобыльской АЭС, делают его культурным достоянием Беларуси.