Вторник 16 января 2018 года | 12:29
  • бел / рус
  • eng

Квіткі на "Тытанік" і падкоп пад будынак, якога няма

20.05.2015  |  Общество   |  Алена Барэль, ЕўраБеларусь,  
Квіткі на "Тытанік" і падкоп пад будынак, якога няма

Універсітэт мусіць быць посткласічным і максімальна гнуткім, бо пакуль мы будзем адбудоўваць класічныя ўзоры, новая генерацыя пойдзе да тых, хто прапануе ім поспех на рынку працы, лічыць эксперт.

"ЕўраБеларусь" працягвае публікаваць меркаванні прадстаўнікоў акадэмічнай супольнасці, большасць якіх днямі прысутнічалі на нарадзе грамадскіх аб’яднанняў датычна стварэння нацыянальнага ўніверсітэта.

Сёння сваімі думкамі дзеляцца сябры Беларускага калегіума - доктар тэалогіі і філасофіі, багаслоў і бібліст Ірына Дубянецкая, а таксама культуролаг, кінакрытык, кандыдат філасофскіх навук Максім Жбанкоў

І. Д.: - Мы жывем у час сусветнага крызіса ўніверсітэтаў і вышэйшай адукацыі. У нас ужо ёсць адзін галоўны ўніверсітэт, які сапраўды выконвае нейкія творчыя функцыі. У кожным выпадку, зрабіць яшчэ адзін універсітэт - нацыянальны - будзе на карысць, але праекты будуць абсалютна розныя. Калі казаць, што нешта робіцца ў гэтым напрамку, то калегіум працуе ўжо 17 гадоў. Напрыклад, галоўная акадэмічная падзея года - кангрэс даследчыкаў у Коўна - збірае самую вялікую колькасць людзей, якія гавораць па-беларуску: 400 чалавек у адным месцы аданачасова. Такога нідзе ніколі не было, а гэта зрабілі выпускнікі Беларускага калегіума.

Пяць гадоў Лятучы ўніверсітэт абмяркоўвае пытанне нацыянальнага вну. Галоўнае ў абмеркаваннях тое, што ўніверсітэты, якія былі да гэтага, сябе зжылі. Мы гэта бачым па Балонскім працэсе, які цалкам пайшоў на маркетызацыю, на тое, што чалавек рыхтуецца да рынку працы. А гэта задача зусім адрозніваецца ад іншай - быць тымі, хто трансфармуе сітуацыю ў краіне. Гэта зусім розныя задачы. І ў тым, і ў другім выпадку ўніверсітэт заўсёды - гэта не тое, што куе кадры для кагосьці і чагосьці, а гэта, перш наперш, супольнасць мысляроў, якія ў ім працуюць і штосьці трансфармуюць. І тады студэнты - гэта не самамэта, а частка працэсу.

Скажам, чым займаецца класічны ўніверсітэт: яго выкладчыкі даюць базавую, значную і вельмі важную інфармацыю. Сёння любы са слухачоў дастане з кішэні свій гаджэт і прачытае інфармацыю. Цяпер цалкам змяніліся ўмовы, задачы адукацыі. Мы гэтага яшчэ не адчуваем, таму што мы - гадаванцы класічнай ўніверсітэцкай сістэмы. І адзінае самае разумнае, што мы можам зрабіць - зразумець, што свет ужо іншы, і адукацыя іншыя. І гэта трэба абгаворваць.

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Калі мы хочам рабіць сапраўды нейкія нацыятворчыя ўстановы, то без хаця б рамачнай канцэпцыі, інтэлектуальнай, нават няма сэнсу за гэта брацца. Калі мы хочам проста зрабіць што-небудзь добрае беларускае з наяўнымі сіламі, гэта можна, гэта будзе вельмі добра. Але гэта цалкам розныя ўзроўні мыслення, арганізацыі, патрабаванняў і адказнасці.

М. Ж.: - А як асабіста вы гэта бачыце, які з варыянтаў больш рэальны?

І. Д.: - У нас няма ўніверсітэта. З тым, што зараз Уладзімір Мацкевіч кажа пра гэта, нельга не пагадзіцца. У Беларусі няма ўніверсітэта - няма нацыятворчай, інтэлектуальнай, акадэмічнай супольнасці. І, канешне, яе рабіць трэба. Калегіум маленькі-маленькі, і ён гэта робіць, але ў яго сілы вельмі маленькія. Лятучы ўніверсітэт таксама робіць тое, што можа. Усе мы штосьці робім. І мы тут абмяркоўвалі, наколькі можам аб’яднацца. Мы ўсе кампліментарныя - робім тую самую справу, але заходзім з розных бакоў. Універсітэт, можа быць, тое, што з усіх бакоў і заходзіць. Але мы не можам кагосьці капіяваць, бо ўсе сарбоны, кембрыджы, оксфарды скончыліся, гэта ўсё адыйшло ў тым выглядзе, у якім яно было ад Сярэднявечча.

Яны цяпер усе трансфармуюцца. Асноўная трансфармацыя - скарачэнне адукацыі, яе маркетызацыя і прафесіяналізацыя. Гэта патоне. Ісці зараз гэтым шляхам - купляць квіткі на "Тытанік".  

Ісці трэба па перспектыве, якую мы можам сабе ўявіць і рабіць пад яе ідэал, а не пад наяўныя магчымасці. І тады наяўныя магчымасці падцягваць пад ідэал. Усё залежыць ад таго, што мы можам, чаго хочам і якія ідэі маем.

Калі проста зрабіць яшчэ адзін універсітэт акрамя ЕГУ, а ён быў некалькі гадоў супер-пляцоўкай, гэта таксама будзе добрая і карысная рэч. Але гэта будзе яшчэ адна з пляцовак, дзе можна штосьці рабіць, бо тое, што мы робім у Беларусі, адбываецца праз сілу, насуперак уладам. Ну, гэта ўсе мы ведаем.

М. Ж.: - Я не тэарэтык адукацыі, я практык - больш за двадцаць год выкладаю з пераменным поспехам і ў розных месцах, але тым не менш. Новая інстытуцыя не мусіць паўтараць памылак папярэдніх. У тым самым ЕГУ мы маем відавочна праблемныя кропкі, якіх варта пазбягаць. Звярніце ўвагу, з самага пачатку абмеркавання місіі ўніверсітэта першае пытанне было "А давайце акрэслім паняткі?". Як на мяне, гэта абсалютна не працуе ў нашай сітуацыі. Мы зноў пачынаем падзяляць суразмоўцаў на тых, хто разумее "правільна" і тых, хто "няправільна".

Мне падаецца слушнай агульная фармуліроўка, якую агучыў спадар Алег Трусаў: павінна з’явіцца тое, што працуе на краіну для таго, каб аб’яднаць сапраўды разнастайныя адукацыйныя праекты ў межах агульнай мэты. Пакуль гэтага хопіць.

Добра, што мы па-рознаму гэта бачым. Галоўнае, каб усё тое, што мы рабілі, працавала на краіну. Так, гэта гучыць абстрактна, але практыка падзеліць на тых, хто мае рацыю, хто слушна працуе, і хто не. Такім чынам, я бы не спрачаўся з нагоды тэрміналогіі. Самае памылковае, што мы можам зараз зрабіць, гэта пачаць тое, што рабілі ў дзяржаўнай сістэме адукацыі, а потым зрабілі ў ЕГУ: адбудоўваць вертыкаль улады. Я маю на ўвазе вертыкаль у кіраўнічым сэнсе, і ў сэнсе адукацыйным.

Вертыкальная адукацыя - гэта трансляцыя "праўды". Гэта смерць. Гэта насамрэч таталітарная сістэма адукацыі, тое, дзякуючы чаму мы маем у краіне тое, што маем. І гэта мае асабістае галоўнае пытанне да ЕГУ, які насамрэч фактычна вырабляе не грамадзян для новай свабоднай краіны, а канфармістаў празаходняй арыентацыі. І вось гэта - самае недаравальнае, гэта мой асабісты рахунак да гэтай структуры.

Таму трэба дакладна разумець: зараз мы не дзелім уладу. Мы не адсочваем "правільных" і "няправільных". Самае карыснае, што мы можам зараз зрабіць, гэта, па-першае, пагадзіцца з тым, што ёсць праблема, і, па-другое, паспрабаваць разам знайсці рашэнне. Не дзяліць партфель, не змагацца са сваімі!

Фота Службы інфармацыі "ЕўраБеларусі"

Мяне вельмі збянтэжыла, калі яшчэ нічога няма, толькі была агучана ідэя нацыянальнага ўніверсітэту, адразу пачалося "змаганне": чаго гэтага не варта рабіць, чаму гэтага не можа быць і чаму гэта будзе замінаць іншым. Спадарства, давайце разумець, на каго мы працуем: на сябе ці на краіну?

То бок, я лічу абсалютна неслушнай стратэгію, маўляў, нельга так рабіць. Мы ізноў пачынаем вайну. Яшчэ нічога не зрабілі, а ўжо пачынаецца маразм, ужо пачынаюць падкапваць гэты віртуальны будынак. Ды ня трэба! Давайце разам папрацуем!

Трэба зразумець, што мы адзін аднаму не замінаем. Мы - розныя, дзякуй Богу, з розным разуменнем патрыятызму, з розным стаўленнем да ўлады і гэтак далей. Але ж мы ўсе аднолькава любім краіну. Я запрашаю паспрабаваць рабіць посткласічны нацыянальны ўніверсітэт новай генерацыі. Нацыянальны ўніверсітэт 2.0, калі хочаце. І ён мусіць быць менавіта посткласічным, максімальна гнуткім, бо пакуль мы будзем адбудоўваць нейкія класічныя ўзоры, мы страцім на пэўны час і тую генерацыю новую, якая пойдзе не да нас, а да тых, хто можа прапанаваць ім зрабіцца больш паспяховымі на рынку паслугаў. 

Другие новости раздела «Общество»

Заробкі настаўнікаў: выжываць ці вучыць? (Відэа)
Заробкі настаўнікаў: выжываць ці вучыць? (Відэа)
Ва Украіне істотна падвышаюць заробкі настаўнікаў. А што ў Беларусі? І ці можа падвышэнне заробкаў педагогам падвысіць узровень адукацыі?
Блеск и нищета беларусских Public Relations
Блеск и нищета беларусских Public Relations
Видя то, как бенефициарии Декрета № 8 реагируют на публичное обсуждение и критику этого самого декрета, я еще больше убеждаюсь в том, что основные проблемы страны связаны не с техническим отставанием.
Змест адукацыі. Дык у чым праблема?
Змест адукацыі. Дык у чым праблема?
Нататкі паводле адной размовы каля дошкі з Уладзімірам Мацкевічам.
Стартапы и стартляпы
Стартапы и стартляпы
Всем известно золотое правило механики: ни один механизм не дает выигрыша в работе.
Крочым з 2017-га ў 2018-ы разам з Лятучым (Фота)
Крочым з 2017-га ў 2018-ы разам з Лятучым (Фота)
2017 год для Лятучага ўніверсітэта стаў часам асэнсавання новых выклікаў, намацвання сутнасных праблем, якія паўстаюць у імківым развіцці сучаснага свету.
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 12, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 12, 2017.
“Гарачая вясна”, “справа патрыётаў”, дыялог з МЗС: чым запомніцца 2017-ты?
“Гарачая вясна”, “справа патрыётаў”, дыялог з МЗС: чым запомніцца 2017-ты?
Прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці Беларусі ўзгадваюць найбольш значныя падзеі сыходзячага года.
IT-сектор уходит в декрет
IT-сектор уходит в декрет
Один мой знакомый в перестройку был в Польше и рассказывал там, какими быстрыми темпами меняется Советский Союз. А польские интеллектуалы ему и отвечают, что их пугает бурное развитие перестройки.
Стрим-программа "Горизонт событий. Трикстер-Ёлочка" (Видео)
Стрим-программа "Горизонт событий. Трикстер-Ёлочка" (Видео)
События в Минске 25 марта, биткоины, тунеядцы, "Белый легион", противостояние в Куропатах — 2017 год уходит...
Результативность, прозрачность и реальные действия. Как привлечь беларусов на "зеленую" сторону?
Результативность, прозрачность и реальные действия. Как привлечь беларусов на "зеленую" сторону?
Проблемы состояния окружающей среды не входят в число злободневных тем, которые беларусы могут обсуждать в близком кругу, среди членов семьи, в кухне за чашкой чая.
Игра в игру
Игра в игру
15 декабря в рамках фестиваля Watch Docs Belarus состоялся показ фильма "Откуда берется пыль и куда деваются деньги" о том, как эстонский "Театр NO99" сыграл в политику.
Клиент всегда прав?
Клиент всегда прав?
Присмотрись, и увидишь, что все везде напутано. Проблемы науки пытаются решать, основываясь на теориях маркетинга. Вопросы бизнеса решают, руководствуясь политическими соображениями.
Нямецкія эксперты задаволеныя ўзроўнем беларускіх НДА
Нямецкія эксперты задаволеныя ўзроўнем беларускіх НДА
У 2018 годзе чакаюцца новыя сумесныя праекты беларускіх і нямецкіх некамерцыйных арганізацый.
Теория и практика
Теория и практика
Не нужно называть себя практиком, если ты втиснут в систему и твоя свобода простирается "от сих до сих".
Летучий университет запускает дистанционное обучение. Комментарий Татьяны Водолажской
Летучий университет запускает дистанционное обучение. Комментарий Татьяны Водолажской
Никто не будет отрицать, что сегодня фраза "тот, кто владеет информацией, владеет миром" актуальна как никогда. Хорошее образование, самосовершенствование — залог успешности в жизни.
Рэзалюцыя канферэнцыі "Масавыя рэпрэсіі ў СССР у гістарычнай традыцыі і калектыўнай памяці"
Рэзалюцыя канферэнцыі "Масавыя рэпрэсіі ў СССР у гістарычнай традыцыі і калектыўнай памяці"
17-18 лістапада 2017 года ў Мінску праходзіла міжнародная навуковая канферэнцыя "Масавыя рэпрэсіі ў СССР у гістарычнай традыцыі і калектыўнай памяці".
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 11, 2017
Электронный бюллетень Центра правовой трансформации "LawtrendMonitor", # 11, 2017
Центр правовой трансформации (Lawtrend) представляет выпуск Электронного бюллетеня LawtrendMonitor, # 11, 2017.
Гутарка з Ірынай Дубянецкай "Кніга кніг" і культурная рэвалюцыя Францішка Скарыны" (Відэа)
Гутарка з Ірынай Дубянецкай "Кніга кніг" і культурная рэвалюцыя Францішка Скарыны" (Відэа)
1 снежня 2017 года ў кнігарні "ЛогвінаЎ" адбылася гутарка з акадэмічным дырэктарам Беларускага калегіума, доктарам сакральнай тэалогіі і доктарам філасофіі, вядомым біблеістам Ірынай Дубянецкай.
Безнадега для циников
Безнадега для циников
Всегда есть надежда на честь, достоинство, преданность Родине! Если в стране есть люди чести, то они и есть гаранты государства. Им доверяют.
Стоит ли студентам тратить время, слушая лекции в аудитории?
Стоит ли студентам тратить время, слушая лекции в аудитории?
Какие возможности открывает для беларусов онлайн-обучение.
“Павестка 50” у Шчучыне: ад страху да актыўнай супольнасці (ФОТА)

Для таго, каб мясцовыя павесткі працавалі, людзям з інваліднасцю неабходна быць актыўнымі ў працэсах прыняцця рашэнняў і вырашэння праблем.

Обзор "Свобода ассоциаций и правовое положение некоммерческих организаций в Беларуси" за 2017 год

Центр правовой трансформации (Lawtrend) и Ассамблея неправительственных демократических организаций подготовили обзор свободы ассоциаций и правового положения НКО в Беларуси в период 2017 года.

Летучий университет запускает дистанционное обучение. Комментарий Татьяны Водолажской

Никто не будет отрицать, что сегодня фраза "тот, кто владеет информацией, владеет миром" актуальна как никогда. Хорошее образование, самосовершенствование — залог успешности в жизни.

Заробкі настаўнікаў: выжываць ці вучыць? (Відэа)

Ва Украіне істотна падвышаюць заробкі настаўнікаў. А што ў Беларусі? І ці можа падвышэнне заробкаў педагогам падвысіць узровень адукацыі?