Суббота 28 марта 2020 года | 16:54
  • бел / рус
  • eng

Кіраўнік «Радыё Рацыя» пра пагрозу беларускасці на Падляшшы

29.04.2015  |  Общество
Кіраўнік «Радыё Рацыя» пра пагрозу беларускасці на Падляшшы

Ва Управе Падляшскага ваяводства ў Беластоку прайшла першая сустрэча, якая падсумоўвала вынікі гадавой працы паводле Стратэгіі развіцця беларускай асветы ў Польшчы.

Сярод удзельнікаў сустрэчы быў старшыня Беларускага саюза ў Рэчы Паспалітай і кіраўнік «Радыё Рацыя» Яўген Вапа.

- Адным з першых і важнейшых пунктаў Стратэгіі з’яўляецца магчымасць дзяцей і моладзі, пры жаданні іхных бацькоў, вывучаць беларускую мову ад садка да матуры. З гэтым, на жаль, сёння існуюць праблемы.

- Для мяне найважнейшай праблемай за год існавання Стратэгіі стала тое тое, што інфармацыя пра гэты дакумент, які з’яўляецца вельмі важным для беларускай меншасці ў Польшчы, не трапіла ў поўным выглядзе да ўсіх зацікаўленых: а ні да дырэктараў усіх школ у Падляшскім ваяводстве, а ні да самаўрадаўцаў. На сустрэчы толькі два самаўрады – бургамістр Гайнаўкі і войт Чаромхі – дэлегавалі сваіх прадстаўнікоў. Цягам апошніх гадоў мы маем стабільна прыбліза 3 тысячы дзяцей, якія вывучаюць беларускую мову. Сёння навучанне беларускай мове адбываецца ў вялікіх гарадах і гмінных пасёлках. І калі мы сёння маем законныя падставы гэтым карыстацца, то было б натуральна, каб у большым горадзе рэгіёна адбывалася развіццё і ўмацоўванне дзіцячых садкоў, пачатковай школы і гімназіі, у якія будуць плаўна пераходзіць вучні ад малодшага да старэйшага.

- А на сустрэчы мы пачулі, што наадварот, садок у Беластоку на два беларускія аддзелы менш прымае дзетак у гэтым годзе, хоць ахвотныя ёсць.

- Гэта сігналы пра тое, што ёсць або неразуменне сітуацыі з навучаннем беларускай мове і гэтай сістэмы навучання. Або гэта прыхаваная непрыхільнасць.

- Толькі ад напорыстасці бацькоў залежыць ці будуць іхных дзяцей навучаць роднай мове ў садку. Зараз закон абавязвае ўстанову забяспечыць навучанню мове нацыянальнай меншасці, калі бацькі гэтага патрабуюць.

- Але існуе і псіхалагічная праблема, і гэта вельмі істотна. Беларуская супольнасць невялікая. Многія задаюцца пытаннем, а навошта гэтая валакіта, калі можна без турбот аддаць дзіця ў садок, дзе яго будуць вучыць ангельскай мове? Быць адукаваным не значыць закончыць адукацыю на ўзроўні прадшколля ці 6 класаў пачатковай школы. Калі чалавек навучыцца лічыць да 200 і прачытае па-беларуску сваё імя і прозвішча, і гэта ўсё, што звязвае яго з беларускай адукацыяй, то гэта не тое, чаго патрабуе здаровы сэнс існавання нацыі.

- Натуральным завяршэннем адукацыі, не для ўсіх зразумела, а таксама для забеспячэння нацыянальных кадраў, была б беларуская філалогія ці этнафілалогія і матура.

- Адной з праблем з’яўляецца складаная дэмаграфічная сітуацыя, з-за якой зачыняюцца беларускія класы, а ў перспектыве зачыняцца цэлыя школы. Але трэба працаваць і ўсведамляць, што без уласнай мовы мы не збудуем нашай будучыні. Калі б беларуская мова ўвайшла ў грамадскае жыццё, то гэта стала б доказам таго, што гэта варта і патрэбна. Важным для духоўнага жыцця, я лічу, было б увядзенне беларускіх багаслужбаў у царкве. Гэта дало б адчуванне пэўнай сілы, пачуццё беларускай супольнасці. Гэта паспрыяла б таму, што яшчэ больш дзяцей запісалася б вывучаць беларускую мову. Пра тое, што патэнцыял ёсць, сёння сведчыць тое, што ўжо зроблена. Зразумела, хацелася б больш, але ёсць часопіс “Беларускі настаўнік”, з’яўляюцца новыя дапаможнікі, выходзяць кнігі і часопісы, працуе Беларускае Радыё Рацыя. І паступова будуць рэалізоўвацца пункты Стратэгіі развіцця беларускай асветы.

Другие новости раздела «Общество»

Ядвіга Шырокая: Агратурызму не хапае інфраструктуры
Ядвіга Шырокая: Агратурызму не хапае інфраструктуры
Як аб’ядноўваць людзей, падтрымліваць жанчын і развіваць бізнес у беларускай вёсцы.
Міхалу Анемпадыставу сёння споўнілася б 56 год... (Аўдыё)
Міхалу Анемпадыставу сёння споўнілася б 56 год... (Аўдыё)
Мастак, паэт, аўтар словаў "Народнага альбома" Міхал Анемпадыстаў нарадзіўся 16 сакавіка 1964 года.
Оксана Шелест: При переписи населения допущено столько ошибок, что есть сомнения в ее результатах
Оксана Шелест: При переписи населения допущено столько ошибок, что есть сомнения в ее результатах
Население Беларуси сокращается, в Минске — растет. Таковы первые главные итоги переписи, прошедшей в октябре 2019 года.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 11
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.3
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.3
Еще несколько добавлений про сети и сетевое общество.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.2
Сетевое общество и сетевая коммуникация уже давно в центре внимания культурологов и политологов. Сейчас эта тема обсуждается в связке с интернетом и таким интернет-явлением, как социальные сети.
Владимир Мацкевич: Русский образ мыслей — это подданство, а беларусский образ мысли — гражданский
Владимир Мацкевич: Русский образ мыслей — это подданство, а беларусский образ мысли — гражданский
Окровавленные руки русского империализма — сильный символ. Талантливый перформанс.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 10.1
Доступно ли гражданское общество непосредственному наблюдению? Как его можно увидеть, зафиксировать, измерить?
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.2
Мужество иметь собственное мнение, о котором я говорил в предыдущем фрагменте, ничего не стоит без истинности этого мнения.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 9.1
Мне часто приходилось слышать в разных ситуациях высказывание: "Я представляю здесь гражданское общество Беларуси/Х-ландии". И меня всегда коробило это высказывание.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 8
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 8
Беларусские политики не знают беларусского общества, не знают своей страны. И не хотят знать.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 7
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 7
Нет ничего практичнее хорошей теории.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.2
Единство нации — это просвещенческая идея, или явление эпохи модерна.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 6.1
Если бы мне понадобилось описать гражданское общество Беларуси в лицах, я бы начал с Валентина Акудовича и Светланы Алексиевич.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 5
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 5
Гражданское общество — это реализация идеалов Просвещения. Современное воплощение этих идеалов.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 4
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 4
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, общественное мнение невозможно без СМИ. Но гражданское общество — это еще и гражданское действие, гражданское поведение.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 3
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 3
Гражданское общество немыслимо без общественного мнения, а общественное мнение невозможно без средств массовой информации.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 2
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 2
"Ну, уж это положительно интересно, — трясясь от хохота проговорил профессор, — что же это у вас, чего ни хватишься, ничего нет!" Думаю, все помнят, откуда это.
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 1
Владимир Мацкевич: Гражданское общество. Часть 1
Гражданское общество в Беларуси есть. Я это точно знаю, поскольку именно солидарность гражданского общества спасла меня от смерти в октябре 2006 года.
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Мониторинг реализации Конвенции ЮНЕСКО об охране разнообразия форм культурного самовыражения (2019)
Представляем отчет по результатам второго комплексного исследования-мониторинга реализации Республикой Беларусь Конвенции ЮНЕСКО об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения.
Аксана Бярнацкая: Падабаецца дапамагаць людзям, якія хочуць нешта рабіць

Навагодняя гісторыя пра тое, як паляпшаць жыццё навокал і пры гэтым заставацца шчаслівым.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Владимир Мацкевич: Абсентеизм и бойкот

Напомню, в прошлом 2019 году я не говорил о бойкоте.