Среда 20 сентября 2017 года | 01:33
  • бел / рус
  • eng

Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў

31.05.2017  |  Политика   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў

Чаму за апошнія 10 год сітуацыя з прасоўваннем дэмакратыі амаль не змянілася і ці чакаць ад ЕС і ЗША дапамогі для беларускіх НДА?

Беларусі штогод выдзяляецца каля 120 – 130 млн долараў замежнай дапамогі. Асноўныя донары для нашай краіны – Германія, Польшча, Швецыя, а таксама розныя інстытуты ЕС і ЗША. Долі іх удзелу ў фінансаванні прыкладна аднолькавыя, але мэты розныя. Так, калі Швецыя выступае прамоўтарам дэмакратыі, арыентаваным на шматбаковы дыялог розных суб’ектаў і адкрытасць, то Германія, хутчэй, з’яўляецца актарам аўтарытарнай мадэрнізацыі. Такім чынам розныя краіны, фактычна, гасяць высілкі па прамоўцыі дэмакратыі ў рэгіёне.

Аднак апошнім часам замежная дапамога для беларускіх недзяржаўных арганізацый значна скарацілася.

– Пэўная яма, якая спарадзіла досыць сур’ёзныя праблемы з фінансаваннем для беларускіх незалежных грамадскіх аб’яднанняў, была звязаная з тым, што летась і пазалетась, у сувязі з міграцыйным крызісам у Еўрасаюзе і ростам сацыяльных праблем, частка дапамогі для краін Усходняга партнёрства была згорнутая і пераарыентаваная на мэты сацыяльнага развіцця і вырашэнне пытанняў міграцыі ў самім ЕС. Гэта першы трэнд. Другі трэнд заключаўся ў тым, што паляпшэнне дыялогу з беларускай дзяржавай прывяло да таго, што частка сродкаў была перанесеная на сацыяльна-эканамічнае супрацоўніцтва, дзе дзяржаўныя органы з’яўляюцца дамінуючымі, – патлумачыў Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў.

Але, па словах эксперта, цяпер сітуацыя змяняецца. Хутчэй за ўсё, краіны Еўрапейскага саюза будуць вяртаць ранейшыя аб’ёмы дапамогі. Але з адной акалічнасцю.

– Еўрасаюз вырашыў не ісці шляхам дробных грантаў для арганізацый, а рабіць вялікія конкурсы, якія, фактычна, могуць выйграць толькі некалькі з іх. Можна атрымаць 1,5 – 2 млн на рэалізацыю трохгадовай праграмы, гэта ўзбуйняе сам грант, але змяншае колькасць арганізацый, якія могуць скарыстацца такой магчымасцю.

Андрэй Ягораў кажа, што такія захады Еўрасаюза прадугледжаны для ўсіх краін Усходняга партнёрства, буйныя схемы падтрымкі ўжо ўведзены ў Арменіі, а ў Беларусі абвешчаны конкурс адносна гэтага. Але такое рашэнне крыху супярэчлівае.

– З аднаго боку, узбуйненне памеру дапамогі – гэта добра і значыць, што можна будаваць доўгатэрміновыя стратэгічныя планы. Але гэта не вельмі ўплывае на палітычную логіку супрацоўніцтва. Гэта, хутчэй, тэхнічнае рашэнне і невядома, як яно спрацуе. Разрыў палітычнай і тэхнічнай логікі дапамогі накладае вельмі высокую ступень адказнасці на імплементара. Калі гэта добры імплементар, то можа атрымацца добрая праграма, і калі ён будзе імкнуцца а камунікацыі з іншымі актарамі, то тут могуць быць улічаны інтарэсы грамадзянскай супольнасці.

Апроч еўрапейскай падтрымкі, нядаўна гучала тэма аб спыненні дапамогі Беларусі Злучанымі Штатамі. Па словах Андрэя Ягорава, пакуль не зразумела, што з гэтага атрымаецца.

– З аднаго боку, падтрымка змяншаецца і для Беларусі сродкі не зарэзерваваныя. З іншага боку, уводзіцца новая буйная праграма на 100 млн долараў для нашага рэгіёна, накіраваная на супрацьдзеянне расійскай інфармацыйнай пагрозе. Дэ-факта гэта азначае не толькі падтрымку інфармацыйных рэсурсаў, але і падтрымку дэмакраычных актараў і грамадзянскай супольнасці як такой. Таму, магчыма, перакладанне сродкаў з адной кішэні ў іншую нічога не зменіць, ці нават зменіць да лепшага.

Варта адзначыць, што скарачэнне падтрымкі грамадзянскай супольнасці закранула не толькі Беларусь, летась яго адчулі ў шмат якіх краінах. Доля гэтай дапамогі моцна карэлюе са ступенню свабоды і развіццём дэмакратыі. Чым больш краіна дэмакратызаваная, тым больш дапамогі ёй выдзяляецца.

Увогуле цягам апошніх 10 гадоў сітуацыя з дэмакратычным парадкам у рэгіёне Усходняга партнёрства застаецца больш-менш стабільнай: Грузія, Малдова і Украіна знаходзяцца прыкладна на адным узроўні, унізе “аселі” Азербайджан і Беларусь, а прамежкавы ўзровень займае Арменія.

Разам з тым поруч з некаторымі станоўчымі вынікамі прасоўвання дэмакратыі ў рэгіёне ёсць і пэўныя праблемы. Калі 10 гадоў таму складана было ўявіць нейкія альтэратыўныя падыходы і ўсе імкнуліся хаця б дэкларатыўна быць дэмакратычнымі, то цяпер усё больш нарастае крытыка дэмакратыі і з’яўляюцца ўяўныя падыходы да магчымасці іншага палітычнага парадку.

– Акрамя гэтага наяўнасць шматлікіх актараў дэмакратызацыі з безліччу падыходаў працуе, хутчэй, на замацаванне статус кво і нязменнасць сітуацыі, чым на нейкія пераўтварэнні. Машына донарскай дапамогі, што існуе, – гэта дастакова механізаваная сістэма, якая ў значнай ступені працуе проста аўтаматычна і не мае нейкіх выразных мэтаў. У тойжа час ёсць дамінаванне інстытуцыйнага падыходу, сутнасная недаацэнка рэгіянальнага вымярэння ў прасоўванні дэмакратыі і недаацэнка ролі недзяржаўных актараў, якія ў значнай ступені маргіналізаваныя. У мяне дастаткова скептычнае ўяўленне адносна таго, як гэта вырашыцца ў бліжэйшы час.

Другие новости раздела «Политика»

Правозащитнице Елене Тонкачевой вновь не разрешили досрочно вернуться в Беларусь
Правозащитнице Елене Тонкачевой вновь не разрешили досрочно вернуться в Беларусь
Судебная власть заняла сторону исполнительной власти, а не гражданского общества, представители которого требуют разрешить высланной из страны правозащитнице Елене Тонкачевой досрочно вернуться домой.
Владимир Мацкевич: До сегодняшнего дня мы не избавились в Беларуси от коммунистических мировоззрений
Владимир Мацкевич: До сегодняшнего дня мы не избавились в Беларуси от коммунистических мировоззрений
В том, что Конгресс исследователей Беларуси еще никогда не проводился на беларусской территории – в этом также виноват коммунизм.
"Inform Napalm" узняў пытанне лаяльнасці беларускіх службоўцаў да беларускай дзяржавы (Відэа)
"Inform Napalm" узняў пытанне лаяльнасці беларускіх службоўцаў да беларускай дзяржавы (Відэа)
Міжнародная выведніцкая супольнасць "Inform Napalm" абнародавала новы маніторынг "Беларусь — суверэнная дзяржава або пратэктарат Расіі?".
Міністэрства абароны хоча замаўчаць тэму Вейшнорыі (Відэа)
Міністэрства абароны хоча замаўчаць тэму Вейшнорыі (Відэа)
Гэтым разам брыфінг Міністэрства абароны абышоўся без гучных тэмаў, Вейшнорыю вайскоўцы не ўзгадвалі ўвогуле.
Андрэй Ягораў: Ажыятаж вакол "Захаду-2017" — інфармацыйная істэрыя
Андрэй Ягораў: Ажыятаж вакол "Захаду-2017" — інфармацыйная істэрыя
Заўтра пачынаюцца сумесныя расійска-беларускія ваенныя вучэнні, падрыхтоўка да якіх выклікала занепакоенасць не толькі ў Беларусі, але і сярод суседзяў.
Что происходит в Украине: как завершить Евромайдан
Что происходит в Украине: как завершить Евромайдан
Для нас, беларусов, Украина — важная страна. Многое из того, что происходит в Украине, отражается на Беларуси и наших внутренних дебатах о реформах в нашей стране.
Кремлевские "боты" потратили 100 тысяч долларов на рекламу в Фейсбуке (Видео)
Кремлевские "боты" потратили 100 тысяч долларов на рекламу в Фейсбуке (Видео)
Служба безопасности Фейсбука заявила, что Россия вероятнее всего использовала фейковые профили в экой соцчети для покупки политической рекламы.
Улад Вялічка: Усходняе партнёрства ператварылася ў праект-кампраміс
Улад Вялічка: Усходняе партнёрства ператварылася ў праект-кампраміс
Падчас дыскусіі аб перспектывах Усходняе партнёрства ў рамках "Мінскага дыялога" выступ Улада Вялічкі, генеральнага дырэктара Міжнароднага кансорцыума "ЕўраБеларусь", выбіваўся з агульнай канвы.
Эксперты о Восточном партнерстве: ЕС предлагает Ferrari там, где нужен болотоход
Эксперты о Восточном партнерстве: ЕС предлагает Ferrari там, где нужен болотоход
Какой путь прошла за восемь лет программа ЕС "Восточное партнерство" и какое у нее будущее, обсудили 7 сентября участники экспертной инициативы "Минский диалог".
Чаму саміт Усходняга партнёрства пройдзе ў Бруселі, а не ў Таліне
Чаму саміт Усходняга партнёрства пройдзе ў Бруселі, а не ў Таліне
Кіраўніцтва Еўрасаюза канчаткова вызначылася з датай і месцам правядзення чарговага, пятага па ліку, cаміта Усходняга партнёрства. Ён пройдзе 24 лістапада 2017 года ў Бруселі.
Што Макей рабіў у Будапешце?
Што Макей рабіў у Будапешце?
31 жніўня міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей удзельнічаў у сустрэчы кіраўнікоў знешнепалітычных ведамств краін-удзельнікаў ініцыятывы ЕС "Усходняе партнёрства" і Вышаградскай групы.
Минск назначает "смотрящих" за регионами
Минск назначает "смотрящих" за регионами
Кроме вертикали власти и "главных инспекторов" по областям и Минску в регионах будет действовать "уполномоченный представитель главы государства".
Владимир Мацкевич: Крайне низкий уровень образования не устраивает даже ретроградов
Владимир Мацкевич: Крайне низкий уровень образования не устраивает даже ретроградов
План Лукашенко—Карпенко вызовет вал бумажной работы и увеличение контролирующих органов.
Уладзімір Мацкевіч: Настаўнікі перагружаны марнай працай
Уладзімір Мацкевіч: Настаўнікі перагружаны марнай працай
Паводле экспертаў, пачынаць змены ў беларускай школе трэба з сістэмы кіравання адукацыяй.
Андрей Егоров об успехах "союзного строительства": Торгуем акциями любви — продаем поцелуи (Видео)
Андрей Егоров об успехах "союзного строительства": Торгуем акциями любви — продаем поцелуи (Видео)
"Союзное государство Беларуси и России" развивается как никогда ранее, хотя есть и откаты, заявил глава Беларуси в интервью телеканалу "Россия 24".
Игорю Комлику предъявлено обвинение, Геннадий Федынич — подозреваемый
Игорю Комлику предъявлено обвинение, Геннадий Федынич — подозреваемый
10 августа главному бухгалтеру профсоюза РЭП Игорю Комлику было предъявлено обвинение по ч. 2 ст. 243 Уголовного кодекса Беларуси — "уклонение от уплаты налогов в особо крупном размере".
Таланты руководителей постсоветских стран (Видео)
Таланты руководителей постсоветских стран (Видео)
Кто на свете самый сильный? Кто не знает страха? Кто незаменим и кого хочешь победит с одного размаха?
Як "бацька" вучыў чыноўнікаў у трактарах разбірацца (Відэа)
Як "бацька" вучыў чыноўнікаў у трактарах разбірацца (Відэа)
Ураджай — у небяспецы, айчынныя аграрыі не паспяваюць яго прыбіраць.
Лидеры "ЕвроБеларуси" прокомментировали атаку властей на независимые профсоюзы
Лидеры "ЕвроБеларуси" прокомментировали атаку властей на независимые профсоюзы
Влад Величко, Елена Тонкачева и Владимир Мацкевич незамедлительно высказали свое отношение к действиям властей, направленным против беларусских независимых профсоюзов.
«Запад-2017»: Минск в обострении ситуации в регионе не заинтересован, Москва может удивить
«Запад-2017»: Минск в обострении ситуации в регионе не заинтересован, Москва может удивить
Новые санкции США против России могут вызвать неадекватные действия Кремля в том числе и во время учений «Запад-2017», которые пройдут на территории Беларуси в середине сентября.
«Повестка 50»: от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и «антисолидарность» местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Гражданское общество в Беларуси — вещь в себе

Имеющихся организаций "третьего сектора" крайне мало для такой страны, как Беларусь.