Пятница 23 июня 2017 года | 15:14
  • бел / рус
  • eng

Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў

31.05.2017  |  Политика   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў

Чаму за апошнія 10 год сітуацыя з прасоўваннем дэмакратыі амаль не змянілася і ці чакаць ад ЕС і ЗША дапамогі для беларускіх НДА?

Беларусі штогод выдзяляецца каля 120 – 130 млн долараў замежнай дапамогі. Асноўныя донары для нашай краіны – Германія, Польшча, Швецыя, а таксама розныя інстытуты ЕС і ЗША. Долі іх удзелу ў фінансаванні прыкладна аднолькавыя, але мэты розныя. Так, калі Швецыя выступае прамоўтарам дэмакратыі, арыентаваным на шматбаковы дыялог розных суб’ектаў і адкрытасць, то Германія, хутчэй, з’яўляецца актарам аўтарытарнай мадэрнізацыі. Такім чынам розныя краіны, фактычна, гасяць высілкі па прамоўцыі дэмакратыі ў рэгіёне.

Аднак апошнім часам замежная дапамога для беларускіх недзяржаўных арганізацый значна скарацілася.

– Пэўная яма, якая спарадзіла досыць сур’ёзныя праблемы з фінансаваннем для беларускіх незалежных грамадскіх аб’яднанняў, была звязаная з тым, што летась і пазалетась, у сувязі з міграцыйным крызісам у Еўрасаюзе і ростам сацыяльных праблем, частка дапамогі для краін Усходняга партнёрства была згорнутая і пераарыентаваная на мэты сацыяльнага развіцця і вырашэнне пытанняў міграцыі ў самім ЕС. Гэта першы трэнд. Другі трэнд заключаўся ў тым, што паляпшэнне дыялогу з беларускай дзяржавай прывяло да таго, што частка сродкаў была перанесеная на сацыяльна-эканамічнае супрацоўніцтва, дзе дзяржаўныя органы з’яўляюцца дамінуючымі, – патлумачыў Службе інфармацыі “ЕўраБеларусі” дырэктар Цэнтра еўрапейскай трансфармацыі Андрэй Ягораў.

Але, па словах эксперта, цяпер сітуацыя змяняецца. Хутчэй за ўсё, краіны Еўрапейскага саюза будуць вяртаць ранейшыя аб’ёмы дапамогі. Але з адной акалічнасцю.

– Еўрасаюз вырашыў не ісці шляхам дробных грантаў для арганізацый, а рабіць вялікія конкурсы, якія, фактычна, могуць выйграць толькі некалькі з іх. Можна атрымаць 1,5 – 2 млн на рэалізацыю трохгадовай праграмы, гэта ўзбуйняе сам грант, але змяншае колькасць арганізацый, якія могуць скарыстацца такой магчымасцю.

Андрэй Ягораў кажа, што такія захады Еўрасаюза прадугледжаны для ўсіх краін Усходняга партнёрства, буйныя схемы падтрымкі ўжо ўведзены ў Арменіі, а ў Беларусі абвешчаны конкурс адносна гэтага. Але такое рашэнне крыху супярэчлівае.

– З аднаго боку, узбуйненне памеру дапамогі – гэта добра і значыць, што можна будаваць доўгатэрміновыя стратэгічныя планы. Але гэта не вельмі ўплывае на палітычную логіку супрацоўніцтва. Гэта, хутчэй, тэхнічнае рашэнне і невядома, як яно спрацуе. Разрыў палітычнай і тэхнічнай логікі дапамогі накладае вельмі высокую ступень адказнасці на імплементара. Калі гэта добры імплементар, то можа атрымацца добрая праграма, і калі ён будзе імкнуцца а камунікацыі з іншымі актарамі, то тут могуць быць улічаны інтарэсы грамадзянскай супольнасці.

Апроч еўрапейскай падтрымкі, нядаўна гучала тэма аб спыненні дапамогі Беларусі Злучанымі Штатамі. Па словах Андрэя Ягорава, пакуль не зразумела, што з гэтага атрымаецца.

– З аднаго боку, падтрымка змяншаецца і для Беларусі сродкі не зарэзерваваныя. З іншага боку, уводзіцца новая буйная праграма на 100 млн долараў для нашага рэгіёна, накіраваная на супрацьдзеянне расійскай інфармацыйнай пагрозе. Дэ-факта гэта азначае не толькі падтрымку інфармацыйных рэсурсаў, але і падтрымку дэмакраычных актараў і грамадзянскай супольнасці як такой. Таму, магчыма, перакладанне сродкаў з адной кішэні ў іншую нічога не зменіць, ці нават зменіць да лепшага.

Варта адзначыць, што скарачэнне падтрымкі грамадзянскай супольнасці закранула не толькі Беларусь, летась яго адчулі ў шмат якіх краінах. Доля гэтай дапамогі моцна карэлюе са ступенню свабоды і развіццём дэмакратыі. Чым больш краіна дэмакратызаваная, тым больш дапамогі ёй выдзяляецца.

Увогуле цягам апошніх 10 гадоў сітуацыя з дэмакратычным парадкам у рэгіёне Усходняга партнёрства застаецца больш-менш стабільнай: Грузія, Малдова і Украіна знаходзяцца прыкладна на адным узроўні, унізе “аселі” Азербайджан і Беларусь, а прамежкавы ўзровень займае Арменія.

Разам з тым поруч з некаторымі станоўчымі вынікамі прасоўвання дэмакратыі ў рэгіёне ёсць і пэўныя праблемы. Калі 10 гадоў таму складана было ўявіць нейкія альтэратыўныя падыходы і ўсе імкнуліся хаця б дэкларатыўна быць дэмакратычнымі, то цяпер усё больш нарастае крытыка дэмакратыі і з’яўляюцца ўяўныя падыходы да магчымасці іншага палітычнага парадку.

– Акрамя гэтага наяўнасць шматлікіх актараў дэмакратызацыі з безліччу падыходаў працуе, хутчэй, на замацаванне статус кво і нязменнасць сітуацыі, чым на нейкія пераўтварэнні. Машына донарскай дапамогі, што існуе, – гэта дастакова механізаваная сістэма, якая ў значнай ступені працуе проста аўтаматычна і не мае нейкіх выразных мэтаў. У тойжа час ёсць дамінаванне інстытуцыйнага падыходу, сутнасная недаацэнка рэгіянальнага вымярэння ў прасоўванні дэмакратыі і недаацэнка ролі недзяржаўных актараў, якія ў значнай ступені маргіналізаваныя. У мяне дастаткова скептычнае ўяўленне адносна таго, як гэта вырашыцца ў бліжэйшы час.

Другие новости раздела «Политика»

Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Ці могуць беларуска-расійскія вайсковыя вучэнні «Захад-2017» стаць чыннікам дэстабілізацыі ў беларуска-заходніх стасунках?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Почему официальный Минск не торопится упрощать визовый режим с ЕС и США?
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
Тыя шматлікія публікацыі, што прадракаюць Лукашэнку сыход ад улады (не мае значэння як) спарадзілі ў частцы беларускага грамадства нейкія сацыяльныя мары, з якіх цяпер шмат хто цешыцца.
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Чаму за апошнія 10 год сітуацыя з прасоўваннем дэмакратыі амаль не змянілася і ці чакаць ад ЕС і ЗША дапамогі для беларускіх НДА?
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Наколькі апраўданая стратэгічная стаўка на Кітай? Ці ўсе беларуска-кітайскія праекты ўзаемавыгадныя? Чаму падае таваразварот паміж краінамі? Ці можа Кітай стаць геапалітычнай процівагай Расіі?
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Хто ў Беларусі галоўны "грантасмок"? Што такое замежная дапамога? Хто, каму і навошта спрыяе? Дапамога павялічваецца ці змяншаецца? Наколькі гэта звязанае з пацяпленнем паміж Беларуссю і Захадам?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Лукашенко считает, что председательство Беларуси в Центрально-Европейской инициативе открывает новые возможности для более широкого вовлечения в европейские интеграционные процессы.
Андрэй Ягораў: На Захад і на Усход "прадаюцца" розныя пужалкі адносна вучэнняў "Захад-2017" (Аўдыё)
Андрэй Ягораў: На Захад і на Усход "прадаюцца" розныя пужалкі адносна вучэнняў "Захад-2017" (Аўдыё)
Ці могуць стаць беларуска-расійскія вайсковыя вучэнні "Захад-2017" дэстабілізуючым фактарам у беларуска-заходніх адносінах? Як можна параўнаць маштабы гэтых вучэнняў з папярэднімі?
Андрэй Ягораў: Масква не прапануе нічога Мінску, каб прынесці Кіеў у ахвяру нацыянальным інтарэсам
Андрэй Ягораў: Масква не прапануе нічога Мінску, каб прынесці Кіеў у ахвяру нацыянальным інтарэсам
У часе сустрэчы ва ўкраінскім Чарнобылі, а пасля і ў беларускіх Ляскавічах кіраўнікі Беларусі і Украіны стараліся абмінаць тэму напружанасці ў стасунках з Расіяй.
Владимир Мацкевич: Власть устраивало, что протесты ограничиваются только «декретом о тунеядстве»
Владимир Мацкевич: Власть устраивало, что протесты ограничиваются только «декретом о тунеядстве»
Философ и методолог Владимир Мацкевич дает оценку протестной весне.
Беларусский тупик?
Беларусский тупик?
Начало апреля было ознаменовано не только страшным терактом в соседней России, но и существенными изменениями внешнеполитической обстановки.
"Размова Мацкевіча" з Юрасём Губарэвічам (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Юрасём Губарэвічам (Відэа)
Чарговы запрошаны вядоўцай "Белсата" Уладзімірам Мацкевічам да размовы прадстаўнік беларускай апазіцыі — старшыня Руху "За Свабоду" Юрась Губарэвіч.
Хто "злівае" пратэсты ў Беларусі? (Відэа)
Хто "злівае" пратэсты ў Беларусі? (Відэа)
Чаму пратэсты ў Беларусі не маюць плёну? Палітолаг Андрэй Ягораў не бачыць сёння з боку апазіцыі хоць нейкай стратэгіі.
"Размова Мацкевіча" з Віталём Рымашэўскім (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Віталём Рымашэўскім (Відэа)
Вядоўца "Балсата" філосаф і метадодаг Уладзімір Мацкевіч працягвае выклікац да сабе на размову беларускіх апазыцыйных палітыкаў.
Макей принял участие в заседании СМИД СНГ
Макей принял участие в заседании СМИД СНГ
7 апреля в Ташкенте состоялось очередное заседание Совета министров иностранных дел Содружества Независимых Государств.
Пресс-релиз БНП в связи с очередным раундом диалога в формате Координационной группы ЕС-Беларусь
Пресс-релиз БНП в связи с очередным раундом диалога в формате Координационной группы ЕС-Беларусь
Беларусская национальная платформа ФГО ВП приветствует диалоговый процесс в формате Координационной группы ЕС-Беларусь, третий раунд которого состоялся в Минске 3-4 апреля 2017 года.
"Размова Мацкевіча" з Аляксеем Янукевічам (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Аляксеем Янукевічам (Відэа)
Вядоўца перадачы "Размова" філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч працягвае задаваць нязручныя пытанні лідарам беларускай апазіцыі.
Европарламент осудил разгон мирных демонстрантов в Беларуси‍
Европарламент осудил разгон мирных демонстрантов в Беларуси‍
Европарламент принял резолюцию по Беларуси, в которой осуждается разгон мирных демонстрантов на массовых демонстрациях по всей Беларуси на День воли, 25 марта.
Валянціна Кірылава: Свет адчыняе ўсе дзверы на пароль “Шагал-Малевіч-Віцебск”

На конкурс гарадскіх рэкрэацыйных зон “Азбука-УНОВІС” у Віцебску падалі работы 36 чалавек. Роўна столькі, колькі было сяброў легендарнага мастацкага аб’яднання пачатку 20-х гг. мінулага стагоддзя.

Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью

Центр европейской трансформации подготовил отчет по результатам исследования возможностей внедрения в регионах Беларуси механизмов для обеспечения реализации прав людей с инвалидностью.

Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)

Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?

Стрим-программа "Горизонт событий. Время Свободы" (Видео и аудио)

Эх, имели бы мы больше свободного времени, вот мы бы тогда!..