Пятница 18 августа 2017 года | 08:06
  • бел / рус
  • eng

Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць

29.05.2017  |  Политика   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць Радыё Рацыя

Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.

Адзін з заснавальнікаў Руха "Салідарнасць" і ініцыятараў стварэння польскага "Лятучага ўніверсітэта", асабісты сябра Яна Паўла ІІ, адзін з найвыбітнейшых каталіцкіх інтэлектуалаў Польшчы выступіў у Мінску на канферэнцыі “Эвалюцыя ці дэвальвацыя: праблема дэмакратычнага парадку ва Усходняй Еўропе”, арганізаванай інстытутам палітычных даследванняў “Палітычная сфера”.

Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі” занатавала тэзісы, якія агучыў Богдан Цывіньскі.

Дэмакратыя – не падарунак

Звяртаючыся да назвы нашай канферэнцыі, ці не гаворым мы пра крызіс дэмакратыі? У такім разе трэба вяртацца ла рэчаў падставовых і фармальных – што ёсць дэмакратыя? Дэмакратыя ў супольнасці не ёсць падарункам дабрадзея. Яна ёсць вынікам ціску грамадскасці, якому ўлада мусіць даваць рады. Часам улада становіцца аўтакратычнай, а часам мусіць пагадзіцца з тым, што супольнасць - дзеючы фактар, і тады адбываецца пэўны прагрэс. Таму высілкі грамадскасці – канчатковая ўмова. Але гэтага не можа быць дастаткова там, дзе няма моцнай супольнасці, няма веры ў дэмакратыю. Нават калі ёсць найлепшая канстытуцыя, а ўлада цалкам законная. Але ў любым разе супольнасць застаецца асновай.

Што добрага можна параіць сучаснай Беларусі? Перадусім трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць. У нас у Польшчы сустракаецца сцвярджэнне аднаго мудрага госця, які сказаў, што палякам быць складана, а беларусам – яшчэ цяжэй, чым нам. Пра беларусаў можна сказаць, што гэта народ, якому складана, ён церпіць здзекі, але ён існуе, і існуе еўрапейскім шляхам. І тут трэба падумаць пра вашы супольнасці, якія паўсталі за апошнія дзесяцігоддзі. Узгадваючы часы камунізму (а ўсё ж пачаткі гэтых супольнасцяў яшчэ там), яны ўжо прайшлі колькі год развіцця пасля дэсаветызацыі. Відавочна, яны па-свойму развіваліся ў Польшчы, Літве, Беларусі. Усе мы гэта неяк усведамляем. У пэўнай ступені ў кожнай краіне адбыліся аналагічныя змены у карціне грамадскасці. Грамадскасць даведалася, што афіцыйная ўлада не ёсць уладай, якую яно выбрала. Праз гэта паўстала вельмі моцная мяжа паміж “імі” і “намі” – уладай і грамадствам. Усё належыць уладзе. І гэта справакавала перакананне ў грамадстве, што ўладзе давяраць немагчыма. Усё тое, што ўлада кажа, у вельмі вялкай ступені не праўдзівае. Улада падманвае альбо кажа паўпраўду.

Перакананне, што ўладзе нічога не належыць – гэта першы элемент. Другі – пакорнасць перад уладай, бо яна можа зрабіць са мной усё, што хоча. З іншага боку, адчуваючы сябе вольным, чалавек час ад часу пачынае паводзіць сябе начай, не залежна ад таго, што кажа ўлада. І гэта стала асновай пачатку руху пратэстаў. Многія з таго пакалення (якое ўдзельнічала ў іх у Польшчы. – ЕўраБеларусь.) ужо памерлі, але памяць пра іх жыве да сёння.

Пачынаць трэба з маленькіх суполак

Адкуль узнікае тэрор? Ён можа быць накіраваны супраць улады, альбо можа несці нейкую палітычную пагрозу. Звычайны чалавек намагаецца дыстанцыянавацца ад гэтага ўсяго і ад палітыкі. Калі ўлада стварае тэрарыстычны фактар, гэта служыць паслабленню сувязяў паміж людзьмі  нават у прыватным жыцці. Усё гэта прыводзіць да канспірацыі ў цэлай краіне, калі чалавек як прыватная асоба лічыць, што ўсё афіцыйнае – гэта “не яго”. Такое меркаванне распаўсюджваецца на ўсю краіну і робіць яе разрозненай. Кожнай уладзе гэта на руку.

Больш за 20 год таму наступіў крах папярэдняй улады, і ў цэлым шэрагу новых дзяржаў з’явіўся вялікі шанец на абуджэнне свядомасці, актыўнасці і дзейнасці. Шанец будаўніцтва новай супольнасці, якая дакладна будзе дэмакратычнай. Але аказалася, што ёсць новыя складанасці. Па-першае, людзі, якія прыходзяць да ўлады, вельмі лёгка пагаджаюцца з тымі ўмовамі, якія прыводзяць да агульнадзяржаўнага эгаізму, і тыя, хто 20 год таму былі вельмі добрымі, становяцца вельмі ненадзейнымі. Да таго ж у іх руках улада, і такім чынам з’яўляецца абсалютна новы праціўнік. За 10 – 15 год у сучаснай Польшчы сфармаваўся абсалютна новы таталітарны напрамак. “Таталітарны” "вольны" чалавек – не свабодны, але ён эфектыўны альбо дзейны, і гэтая дзейнасць палягае ў тым, што ў такім грамадстве ўсё можна купіць і прадаць. З гэтага вырастае шлях карупцыі. І тады ў супольнасці ўтвараюцца дзве плыні. Адна застаецца ўбаку, а другая думае, што можна зрабіць з грамадствам. Ці могуць маладыя палітыкі вырашыць гэтыя пытанні, альбо гэта зноўку шлях улады? Такі шлях ужо адпачатку не будзе дэмакратычным, да таго ж людзі памятаюць, што ўладзе давяраць нельга.

Я думаю, пачынаць трэба з маленькіх суполак, якія застаюцца сапраўднымі і аўтэнтычнымі. Гэта будзе не тыпова палітычны шлях, але ён будзе найлепшым, бо ўладзе складана паразумецца са звычайнымі дробязямі жыцця грамадства. Не кожны ведае карані сваёй сям’і, але сям’я ёсць у кожнага. У вёсках гэтыя сувязі мацнейшыя, чым у гарадах, у вёсках сусед ведае суседа, а ў гарадах людзі групуюцца паводле роду заняткаў, таму мусяць паўставаць працоўныя суполкі. Так у колах працоўных паўставала “Салідарнасць”. На вёсках справа ішла іншым чынам, там людзі гуртаваліся вакол сваёй мясцовай праблемы. Аб’яднанні паводле роду заняткаў маюць большую моц, чым палітычныя, бо яны менш падвяргаюцца хлусні. Кааператывізм каштоўны тым, што ён стварае грамадзянскую супольнасць, але адначасова абараняе ад той небяспекі, да якой прыводзіць капіталізм. Я думаю, што на Беларусі гэта таксама відавочна і для ўсяго грамадства гэта адзін з “камуністычных” плюсоў, бо яно вельмі чулае да несправядлівасці. Такая чуласць і можа стаць пачаткам для будаўніцтва чагосьці новага, пазбягаючы палітычнай хлусні і палітыкаў, якія яе распаўсюджваюць. Вельмі складана ў такі момант лічыць, што нейкія аб’яднаныя сілы створаць супольнасць будучыні. Маё ўласнае перакананне, што разлічваць можна на тых “вар’ятаў”, якія вырашаюць праблемы супольна са свамі калегамі і праз перамовы з уладамі прыходзяць да дэмакратычнага шляху.

Другие новости раздела «Политика»

Уладзімір Мацкевіч: Настаўнікі перагружаны марнай працай
Уладзімір Мацкевіч: Настаўнікі перагружаны марнай працай
Паводле экспертаў, пачынаць змены ў беларускай школе трэба з сістэмы кіравання адукацыяй.
Андрей Егоров об успехах "союзного строительства": Торгуем акциями любви — продаем поцелуи (Видео)
Андрей Егоров об успехах "союзного строительства": Торгуем акциями любви — продаем поцелуи (Видео)
"Союзное государство Беларуси и России" развивается как никогда ранее, хотя есть и откаты, заявил глава Беларуси в интервью телеканалу "Россия 24".
Игорю Комлику предъявлено обвинение, Геннадий Федынич — подозреваемый
Игорю Комлику предъявлено обвинение, Геннадий Федынич — подозреваемый
10 августа главному бухгалтеру профсоюза РЭП Игорю Комлику было предъявлено обвинение по ч. 2 ст. 243 Уголовного кодекса Беларуси — "уклонение от уплаты налогов в особо крупном размере".
Таланты руководителей постсоветских стран (Видео)
Таланты руководителей постсоветских стран (Видео)
Кто на свете самый сильный? Кто не знает страха? Кто незаменим и кого хочешь победит с одного размаха?
Як "бацька" вучыў чыноўнікаў у трактарах разбірацца (Відэа)
Як "бацька" вучыў чыноўнікаў у трактарах разбірацца (Відэа)
Ураджай — у небяспецы, айчынныя аграрыі не паспяваюць яго прыбіраць.
Лидеры "ЕвроБеларуси" прокомментировали атаку властей на независимые профсоюзы
Лидеры "ЕвроБеларуси" прокомментировали атаку властей на независимые профсоюзы
Влад Величко, Елена Тонкачева и Владимир Мацкевич незамедлительно высказали свое отношение к действиям властей, направленным против беларусских независимых профсоюзов.
«Запад-2017»: Минск в обострении ситуации в регионе не заинтересован, Москва может удивить
«Запад-2017»: Минск в обострении ситуации в регионе не заинтересован, Москва может удивить
Новые санкции США против России могут вызвать неадекватные действия Кремля в том числе и во время учений «Запад-2017», которые пройдут на территории Беларуси в середине сентября.
Когда Лукашенко, наконец, примут в стране Евросоюза?
Когда Лукашенко, наконец, примут в стране Евросоюза?
Уже полтора года прошло, как ЕС снял санкции с Александра Лукашенко. Руководитель МИД и премьер-министр совершают поездки в европейские страны, но когда очередь дойдет до главы государства?
Тры погляды на будучыню дачыненняў Беларусі і Украіны
Тры погляды на будучыню дачыненняў Беларусі і Украіны
Афіцыйны візіт кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ў Кіеў да свайго ўкраінскага калегі Пятра Парашэнкі ўзняў пытанне аб перспектывах далейшых дачыненняў паміж Беларуссю і Украінай.
С чем пришли в Беларусь голландские дипломаты
С чем пришли в Беларусь голландские дипломаты
Что изменится в отношениях Беларуси и Нидерландов с открытием в Минске офиса Посольства страны — об этом рассказали дипломат и политолог.
Дома и стены помогли: почему не прошла резолюция ПА ОБСЕ с критикой Беларуси?
Дома и стены помогли: почему не прошла резолюция ПА ОБСЕ с критикой Беларуси?
Что помешало участникам ПА ОБСЕ принять резолюцию с критикой Беларуси? И стоит ли беларусскому МИДу праздновать победу?
Ёхана Брант: Стабільная і моцная грамадзянская супольнасць вядзе да працвітання краіны
Ёхана Брант: Стабільная і моцная грамадзянская супольнасць вядзе да працвітання краіны
Дыпламатычная місія Каралеўства Нідэрланды ў Беларусі мае намер працаваць са стабільнасцю, працвітаннем і правасуддзем.
Как официальный Минск перехитрил парламентариев ОБСЕ
Как официальный Минск перехитрил парламентариев ОБСЕ
В предпоследний день сессии ПА ОБСЕ в Минске была принята резолюция с критикой беларусских властей, но в итоговую декларацию она не попала.
Літву кінулі: чаму ПА АБСЕ ў Мінску не падтрымаў рэзалюцыю па Беларускай АЭС
Літву кінулі: чаму ПА АБСЕ ў Мінску не падтрымаў рэзалюцыю па Беларускай АЭС
Літва не атрымала падтрымкі на сустрэчы Парламецкай асамблеі АБСЕ ў Мінску па сваёй крытычнай рэзалюцыі ў дачыненні да Беларусі, у тым ліку па пытаннях будаўніцтва АЭС.
Соберет ли Лукашенко лавры реформатора ОБСЕ?
Соберет ли Лукашенко лавры реформатора ОБСЕ?
Как долго Минск сможет лавировать между Москвой и Брюсселем.
Правы чалавека ў Беларусі: адбываецца, хутчэй, рэгрэс, чым прагрэс
Правы чалавека ў Беларусі: адбываецца, хутчэй, рэгрэс, чым прагрэс
У Мінску ўпершыню прайшоў Паралельны форум грамадзянскай супольнасці, які НДА зладзілі напярэдадні 26-й штогадовай сесіі Парламенцкай Асамблеі АБСЕ.
"Союзное государство" все больше превращается в фикцию". Путин и Лукашенко встретятся в Москве
"Союзное государство" все больше превращается в фикцию". Путин и Лукашенко встретятся в Москве
Беларусь и Россия готовятся к заседанию Высшего государственного совета "Союзного государства".
Андрэй Ягораў: Беларусь — старшыня ў клубе нічога не вызначаючага аб’яднання
Андрэй Ягораў: Беларусь — старшыня ў клубе нічога не вызначаючага аб’яднання
У нашай дзяржаве тэма старшыства ў Цэнтральна-еўрапейскай ініцыятве эксплуатуецца як немаведама што, нібыта мы сталі ледзьве не лідарамі Еўрапейскага Саюза.
Сустрэча кіраўнікоў МЗС у Мінску: дзяржаўныя медыя кажуць пра поспех, дэмакраты — абураюцца (Відэа)
Сустрэча кіраўнікоў МЗС у Мінску: дзяржаўныя медыя кажуць пра поспех, дэмакраты — абураюцца (Відэа)
У Цэнтральна-еўрапейскую ініцыятыву ўваходзяць васямнаццаць краін Еўропы: ад Італіі з Польшчай — на Захадзе да Беларусі з Украінай — на Усходзе.
Безвиз для беларусов: Минск хочет больше, чем способен дать Евросоюз?
Безвиз для беларусов: Минск хочет больше, чем способен дать Евросоюз?
Неспособность Беларуси и ЕС согласовать технические вопросы по упрощению безвизового режима означает, что существуют тайные противоречия между сторонами.
«Повестка 50»: от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и «антисолидарность» местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Гражданское общество в Беларуси — вещь в себе

Имеющихся организаций "третьего сектора" крайне мало для такой страны, как Беларусь.

Об оргдеятельностой игре по разработке интерфейсов коммуникации в инновационных процессах

В мае 2017 года Летучим университетом была проведена организационно-деятельностная игра с целью нахождения стратегии устойчивой коммуникации между субъектами инновационной деятельности в Беларуси.