Пятница 23 июня 2017 года | 15:15
  • бел / рус
  • eng

Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць

29.05.2017  |  Политика   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць Радыё Рацыя

Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.

Адзін з заснавальнікаў Руха "Салідарнасць" і ініцыятараў стварэння польскага "Лятучага ўніверсітэта", асабісты сябра Яна Паўла ІІ, адзін з найвыбітнейшых каталіцкіх інтэлектуалаў Польшчы выступіў у Мінску на канферэнцыі “Эвалюцыя ці дэвальвацыя: праблема дэмакратычнага парадку ва Усходняй Еўропе”, арганізаванай інстытутам палітычных даследванняў “Палітычная сфера”.

Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі” занатавала тэзісы, якія агучыў Богдан Цывіньскі.

Дэмакратыя – не падарунак

Звяртаючыся да назвы нашай канферэнцыі, ці не гаворым мы пра крызіс дэмакратыі? У такім разе трэба вяртацца ла рэчаў падставовых і фармальных – што ёсць дэмакратыя? Дэмакратыя ў супольнасці не ёсць падарункам дабрадзея. Яна ёсць вынікам ціску грамадскасці, якому ўлада мусіць даваць рады. Часам улада становіцца аўтакратычнай, а часам мусіць пагадзіцца з тым, што супольнасць - дзеючы фактар, і тады адбываецца пэўны прагрэс. Таму высілкі грамадскасці – канчатковая ўмова. Але гэтага не можа быць дастаткова там, дзе няма моцнай супольнасці, няма веры ў дэмакратыю. Нават калі ёсць найлепшая канстытуцыя, а ўлада цалкам законная. Але ў любым разе супольнасць застаецца асновай.

Што добрага можна параіць сучаснай Беларусі? Перадусім трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць. У нас у Польшчы сустракаецца сцвярджэнне аднаго мудрага госця, які сказаў, што палякам быць складана, а беларусам – яшчэ цяжэй, чым нам. Пра беларусаў можна сказаць, што гэта народ, якому складана, ён церпіць здзекі, але ён існуе, і існуе еўрапейскім шляхам. І тут трэба падумаць пра вашы супольнасці, якія паўсталі за апошнія дзесяцігоддзі. Узгадваючы часы камунізму (а ўсё ж пачаткі гэтых супольнасцяў яшчэ там), яны ўжо прайшлі колькі год развіцця пасля дэсаветызацыі. Відавочна, яны па-свойму развіваліся ў Польшчы, Літве, Беларусі. Усе мы гэта неяк усведамляем. У пэўнай ступені ў кожнай краіне адбыліся аналагічныя змены у карціне грамадскасці. Грамадскасць даведалася, што афіцыйная ўлада не ёсць уладай, якую яно выбрала. Праз гэта паўстала вельмі моцная мяжа паміж “імі” і “намі” – уладай і грамадствам. Усё належыць уладзе. І гэта справакавала перакананне ў грамадстве, што ўладзе давяраць немагчыма. Усё тое, што ўлада кажа, у вельмі вялкай ступені не праўдзівае. Улада падманвае альбо кажа паўпраўду.

Перакананне, што ўладзе нічога не належыць – гэта першы элемент. Другі – пакорнасць перад уладай, бо яна можа зрабіць са мной усё, што хоча. З іншага боку, адчуваючы сябе вольным, чалавек час ад часу пачынае паводзіць сябе начай, не залежна ад таго, што кажа ўлада. І гэта стала асновай пачатку руху пратэстаў. Многія з таго пакалення (якое ўдзельнічала ў іх у Польшчы. – ЕўраБеларусь.) ужо памерлі, але памяць пра іх жыве да сёння.

Пачынаць трэба з маленькіх суполак

Адкуль узнікае тэрор? Ён можа быць накіраваны супраць улады, альбо можа несці нейкую палітычную пагрозу. Звычайны чалавек намагаецца дыстанцыянавацца ад гэтага ўсяго і ад палітыкі. Калі ўлада стварае тэрарыстычны фактар, гэта служыць паслабленню сувязяў паміж людзьмі  нават у прыватным жыцці. Усё гэта прыводзіць да канспірацыі ў цэлай краіне, калі чалавек як прыватная асоба лічыць, што ўсё афіцыйнае – гэта “не яго”. Такое меркаванне распаўсюджваецца на ўсю краіну і робіць яе разрозненай. Кожнай уладзе гэта на руку.

Больш за 20 год таму наступіў крах папярэдняй улады, і ў цэлым шэрагу новых дзяржаў з’явіўся вялікі шанец на абуджэнне свядомасці, актыўнасці і дзейнасці. Шанец будаўніцтва новай супольнасці, якая дакладна будзе дэмакратычнай. Але аказалася, што ёсць новыя складанасці. Па-першае, людзі, якія прыходзяць да ўлады, вельмі лёгка пагаджаюцца з тымі ўмовамі, якія прыводзяць да агульнадзяржаўнага эгаізму, і тыя, хто 20 год таму былі вельмі добрымі, становяцца вельмі ненадзейнымі. Да таго ж у іх руках улада, і такім чынам з’яўляецца абсалютна новы праціўнік. За 10 – 15 год у сучаснай Польшчы сфармаваўся абсалютна новы таталітарны напрамак. “Таталітарны” "вольны" чалавек – не свабодны, але ён эфектыўны альбо дзейны, і гэтая дзейнасць палягае ў тым, што ў такім грамадстве ўсё можна купіць і прадаць. З гэтага вырастае шлях карупцыі. І тады ў супольнасці ўтвараюцца дзве плыні. Адна застаецца ўбаку, а другая думае, што можна зрабіць з грамадствам. Ці могуць маладыя палітыкі вырашыць гэтыя пытанні, альбо гэта зноўку шлях улады? Такі шлях ужо адпачатку не будзе дэмакратычным, да таго ж людзі памятаюць, што ўладзе давяраць нельга.

Я думаю, пачынаць трэба з маленькіх суполак, якія застаюцца сапраўднымі і аўтэнтычнымі. Гэта будзе не тыпова палітычны шлях, але ён будзе найлепшым, бо ўладзе складана паразумецца са звычайнымі дробязямі жыцця грамадства. Не кожны ведае карані сваёй сям’і, але сям’я ёсць у кожнага. У вёсках гэтыя сувязі мацнейшыя, чым у гарадах, у вёсках сусед ведае суседа, а ў гарадах людзі групуюцца паводле роду заняткаў, таму мусяць паўставаць працоўныя суполкі. Так у колах працоўных паўставала “Салідарнасць”. На вёсках справа ішла іншым чынам, там людзі гуртаваліся вакол сваёй мясцовай праблемы. Аб’яднанні паводле роду заняткаў маюць большую моц, чым палітычныя, бо яны менш падвяргаюцца хлусні. Кааператывізм каштоўны тым, што ён стварае грамадзянскую супольнасць, але адначасова абараняе ад той небяспекі, да якой прыводзіць капіталізм. Я думаю, што на Беларусі гэта таксама відавочна і для ўсяго грамадства гэта адзін з “камуністычных” плюсоў, бо яно вельмі чулае да несправядлівасці. Такая чуласць і можа стаць пачаткам для будаўніцтва чагосьці новага, пазбягаючы палітычнай хлусні і палітыкаў, якія яе распаўсюджваюць. Вельмі складана ў такі момант лічыць, што нейкія аб’яднаныя сілы створаць супольнасць будучыні. Маё ўласнае перакананне, што разлічваць можна на тых “вар’ятаў”, якія вырашаюць праблемы супольна са свамі калегамі і праз перамовы з уладамі прыходзяць да дэмакратычнага шляху.

Другие новости раздела «Политика»

Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Ці могуць беларуска-расійскія вайсковыя вучэнні «Захад-2017» стаць чыннікам дэстабілізацыі ў беларуска-заходніх стасунках?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Почему официальный Минск не торопится упрощать визовый режим с ЕС и США?
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
Тыя шматлікія публікацыі, што прадракаюць Лукашэнку сыход ад улады (не мае значэння як) спарадзілі ў частцы беларускага грамадства нейкія сацыяльныя мары, з якіх цяпер шмат хто цешыцца.
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Чаму за апошнія 10 год сітуацыя з прасоўваннем дэмакратыі амаль не змянілася і ці чакаць ад ЕС і ЗША дапамогі для беларускіх НДА?
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Наколькі апраўданая стратэгічная стаўка на Кітай? Ці ўсе беларуска-кітайскія праекты ўзаемавыгадныя? Чаму падае таваразварот паміж краінамі? Ці можа Кітай стаць геапалітычнай процівагай Расіі?
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Хто ў Беларусі галоўны "грантасмок"? Што такое замежная дапамога? Хто, каму і навошта спрыяе? Дапамога павялічваецца ці змяншаецца? Наколькі гэта звязанае з пацяпленнем паміж Беларуссю і Захадам?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Лукашенко считает, что председательство Беларуси в Центрально-Европейской инициативе открывает новые возможности для более широкого вовлечения в европейские интеграционные процессы.
Андрэй Ягораў: На Захад і на Усход "прадаюцца" розныя пужалкі адносна вучэнняў "Захад-2017" (Аўдыё)
Андрэй Ягораў: На Захад і на Усход "прадаюцца" розныя пужалкі адносна вучэнняў "Захад-2017" (Аўдыё)
Ці могуць стаць беларуска-расійскія вайсковыя вучэнні "Захад-2017" дэстабілізуючым фактарам у беларуска-заходніх адносінах? Як можна параўнаць маштабы гэтых вучэнняў з папярэднімі?
Андрэй Ягораў: Масква не прапануе нічога Мінску, каб прынесці Кіеў у ахвяру нацыянальным інтарэсам
Андрэй Ягораў: Масква не прапануе нічога Мінску, каб прынесці Кіеў у ахвяру нацыянальным інтарэсам
У часе сустрэчы ва ўкраінскім Чарнобылі, а пасля і ў беларускіх Ляскавічах кіраўнікі Беларусі і Украіны стараліся абмінаць тэму напружанасці ў стасунках з Расіяй.
Владимир Мацкевич: Власть устраивало, что протесты ограничиваются только «декретом о тунеядстве»
Владимир Мацкевич: Власть устраивало, что протесты ограничиваются только «декретом о тунеядстве»
Философ и методолог Владимир Мацкевич дает оценку протестной весне.
Беларусский тупик?
Беларусский тупик?
Начало апреля было ознаменовано не только страшным терактом в соседней России, но и существенными изменениями внешнеполитической обстановки.
"Размова Мацкевіча" з Юрасём Губарэвічам (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Юрасём Губарэвічам (Відэа)
Чарговы запрошаны вядоўцай "Белсата" Уладзімірам Мацкевічам да размовы прадстаўнік беларускай апазіцыі — старшыня Руху "За Свабоду" Юрась Губарэвіч.
Хто "злівае" пратэсты ў Беларусі? (Відэа)
Хто "злівае" пратэсты ў Беларусі? (Відэа)
Чаму пратэсты ў Беларусі не маюць плёну? Палітолаг Андрэй Ягораў не бачыць сёння з боку апазіцыі хоць нейкай стратэгіі.
"Размова Мацкевіча" з Віталём Рымашэўскім (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Віталём Рымашэўскім (Відэа)
Вядоўца "Балсата" філосаф і метадодаг Уладзімір Мацкевіч працягвае выклікац да сабе на размову беларускіх апазыцыйных палітыкаў.
Макей принял участие в заседании СМИД СНГ
Макей принял участие в заседании СМИД СНГ
7 апреля в Ташкенте состоялось очередное заседание Совета министров иностранных дел Содружества Независимых Государств.
Пресс-релиз БНП в связи с очередным раундом диалога в формате Координационной группы ЕС-Беларусь
Пресс-релиз БНП в связи с очередным раундом диалога в формате Координационной группы ЕС-Беларусь
Беларусская национальная платформа ФГО ВП приветствует диалоговый процесс в формате Координационной группы ЕС-Беларусь, третий раунд которого состоялся в Минске 3-4 апреля 2017 года.
"Размова Мацкевіча" з Аляксеем Янукевічам (Відэа)
"Размова Мацкевіча" з Аляксеем Янукевічам (Відэа)
Вядоўца перадачы "Размова" філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч працягвае задаваць нязручныя пытанні лідарам беларускай апазіцыі.
Европарламент осудил разгон мирных демонстрантов в Беларуси‍
Европарламент осудил разгон мирных демонстрантов в Беларуси‍
Европарламент принял резолюцию по Беларуси, в которой осуждается разгон мирных демонстрантов на массовых демонстрациях по всей Беларуси на День воли, 25 марта.
Валянціна Кірылава: Свет адчыняе ўсе дзверы на пароль “Шагал-Малевіч-Віцебск”

На конкурс гарадскіх рэкрэацыйных зон “Азбука-УНОВІС” у Віцебску падалі работы 36 чалавек. Роўна столькі, колькі было сяброў легендарнага мастацкага аб’яднання пачатку 20-х гг. мінулага стагоддзя.

Возможности внедрения в регионах Беларуси механизмов обеспечения прав людей с инвалидностью

Центр европейской трансформации подготовил отчет по результатам исследования возможностей внедрения в регионах Беларуси механизмов для обеспечения реализации прав людей с инвалидностью.

Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)

Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?

Стрим-программа "Горизонт событий. Время Свободы" (Видео и аудио)

Эх, имели бы мы больше свободного времени, вот мы бы тогда!..