Пятница 13 декабря 2019 года | 12:21
  • бел / рус
  • eng

Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць

29.05.2017  |  Политика   |  Яўгенія Бурштын, ЕўраБеларусь,  
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць Радыё Рацыя

Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.

Адзін з заснавальнікаў Руха "Салідарнасць" і ініцыятараў стварэння польскага "Лятучага ўніверсітэта", асабісты сябра Яна Паўла ІІ, адзін з найвыбітнейшых каталіцкіх інтэлектуалаў Польшчы выступіў у Мінску на канферэнцыі “Эвалюцыя ці дэвальвацыя: праблема дэмакратычнага парадку ва Усходняй Еўропе”, арганізаванай інстытутам палітычных даследванняў “Палітычная сфера”.

Служба інфармацыі “ЕўраБеларусі” занатавала тэзісы, якія агучыў Богдан Цывіньскі.

Дэмакратыя – не падарунак

Звяртаючыся да назвы нашай канферэнцыі, ці не гаворым мы пра крызіс дэмакратыі? У такім разе трэба вяртацца ла рэчаў падставовых і фармальных – што ёсць дэмакратыя? Дэмакратыя ў супольнасці не ёсць падарункам дабрадзея. Яна ёсць вынікам ціску грамадскасці, якому ўлада мусіць даваць рады. Часам улада становіцца аўтакратычнай, а часам мусіць пагадзіцца з тым, што супольнасць - дзеючы фактар, і тады адбываецца пэўны прагрэс. Таму высілкі грамадскасці – канчатковая ўмова. Але гэтага не можа быць дастаткова там, дзе няма моцнай супольнасці, няма веры ў дэмакратыю. Нават калі ёсць найлепшая канстытуцыя, а ўлада цалкам законная. Але ў любым разе супольнасць застаецца асновай.

Што добрага можна параіць сучаснай Беларусі? Перадусім трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць. У нас у Польшчы сустракаецца сцвярджэнне аднаго мудрага госця, які сказаў, што палякам быць складана, а беларусам – яшчэ цяжэй, чым нам. Пра беларусаў можна сказаць, што гэта народ, якому складана, ён церпіць здзекі, але ён існуе, і існуе еўрапейскім шляхам. І тут трэба падумаць пра вашы супольнасці, якія паўсталі за апошнія дзесяцігоддзі. Узгадваючы часы камунізму (а ўсё ж пачаткі гэтых супольнасцяў яшчэ там), яны ўжо прайшлі колькі год развіцця пасля дэсаветызацыі. Відавочна, яны па-свойму развіваліся ў Польшчы, Літве, Беларусі. Усе мы гэта неяк усведамляем. У пэўнай ступені ў кожнай краіне адбыліся аналагічныя змены у карціне грамадскасці. Грамадскасць даведалася, што афіцыйная ўлада не ёсць уладай, якую яно выбрала. Праз гэта паўстала вельмі моцная мяжа паміж “імі” і “намі” – уладай і грамадствам. Усё належыць уладзе. І гэта справакавала перакананне ў грамадстве, што ўладзе давяраць немагчыма. Усё тое, што ўлада кажа, у вельмі вялкай ступені не праўдзівае. Улада падманвае альбо кажа паўпраўду.

Перакананне, што ўладзе нічога не належыць – гэта першы элемент. Другі – пакорнасць перад уладай, бо яна можа зрабіць са мной усё, што хоча. З іншага боку, адчуваючы сябе вольным, чалавек час ад часу пачынае паводзіць сябе начай, не залежна ад таго, што кажа ўлада. І гэта стала асновай пачатку руху пратэстаў. Многія з таго пакалення (якое ўдзельнічала ў іх у Польшчы. – ЕўраБеларусь.) ужо памерлі, але памяць пра іх жыве да сёння.

Пачынаць трэба з маленькіх суполак

Адкуль узнікае тэрор? Ён можа быць накіраваны супраць улады, альбо можа несці нейкую палітычную пагрозу. Звычайны чалавек намагаецца дыстанцыянавацца ад гэтага ўсяго і ад палітыкі. Калі ўлада стварае тэрарыстычны фактар, гэта служыць паслабленню сувязяў паміж людзьмі  нават у прыватным жыцці. Усё гэта прыводзіць да канспірацыі ў цэлай краіне, калі чалавек як прыватная асоба лічыць, што ўсё афіцыйнае – гэта “не яго”. Такое меркаванне распаўсюджваецца на ўсю краіну і робіць яе разрозненай. Кожнай уладзе гэта на руку.

Больш за 20 год таму наступіў крах папярэдняй улады, і ў цэлым шэрагу новых дзяржаў з’явіўся вялікі шанец на абуджэнне свядомасці, актыўнасці і дзейнасці. Шанец будаўніцтва новай супольнасці, якая дакладна будзе дэмакратычнай. Але аказалася, што ёсць новыя складанасці. Па-першае, людзі, якія прыходзяць да ўлады, вельмі лёгка пагаджаюцца з тымі ўмовамі, якія прыводзяць да агульнадзяржаўнага эгаізму, і тыя, хто 20 год таму былі вельмі добрымі, становяцца вельмі ненадзейнымі. Да таго ж у іх руках улада, і такім чынам з’яўляецца абсалютна новы праціўнік. За 10 – 15 год у сучаснай Польшчы сфармаваўся абсалютна новы таталітарны напрамак. “Таталітарны” "вольны" чалавек – не свабодны, але ён эфектыўны альбо дзейны, і гэтая дзейнасць палягае ў тым, што ў такім грамадстве ўсё можна купіць і прадаць. З гэтага вырастае шлях карупцыі. І тады ў супольнасці ўтвараюцца дзве плыні. Адна застаецца ўбаку, а другая думае, што можна зрабіць з грамадствам. Ці могуць маладыя палітыкі вырашыць гэтыя пытанні, альбо гэта зноўку шлях улады? Такі шлях ужо адпачатку не будзе дэмакратычным, да таго ж людзі памятаюць, што ўладзе давяраць нельга.

Я думаю, пачынаць трэба з маленькіх суполак, якія застаюцца сапраўднымі і аўтэнтычнымі. Гэта будзе не тыпова палітычны шлях, але ён будзе найлепшым, бо ўладзе складана паразумецца са звычайнымі дробязямі жыцця грамадства. Не кожны ведае карані сваёй сям’і, але сям’я ёсць у кожнага. У вёсках гэтыя сувязі мацнейшыя, чым у гарадах, у вёсках сусед ведае суседа, а ў гарадах людзі групуюцца паводле роду заняткаў, таму мусяць паўставаць працоўныя суполкі. Так у колах працоўных паўставала “Салідарнасць”. На вёсках справа ішла іншым чынам, там людзі гуртаваліся вакол сваёй мясцовай праблемы. Аб’яднанні паводле роду заняткаў маюць большую моц, чым палітычныя, бо яны менш падвяргаюцца хлусні. Кааператывізм каштоўны тым, што ён стварае грамадзянскую супольнасць, але адначасова абараняе ад той небяспекі, да якой прыводзіць капіталізм. Я думаю, што на Беларусі гэта таксама відавочна і для ўсяго грамадства гэта адзін з “камуністычных” плюсоў, бо яно вельмі чулае да несправядлівасці. Такая чуласць і можа стаць пачаткам для будаўніцтва чагосьці новага, пазбягаючы палітычнай хлусні і палітыкаў, якія яе распаўсюджваюць. Вельмі складана ў такі момант лічыць, што нейкія аб’яднаныя сілы створаць супольнасць будучыні. Маё ўласнае перакананне, што разлічваць можна на тых “вар’ятаў”, якія вырашаюць праблемы супольна са свамі калегамі і праз перамовы з уладамі прыходзяць да дэмакратычнага шляху.

Другие новости раздела «Политика»

Владимир Мацкевич: Борьба только тогда имеет смысл, если в конце будет победа
Владимир Мацкевич: Борьба только тогда имеет смысл, если в конце будет победа
"Я не пошел на собрание по планированию акции 20 декабря. Собирался, но занятость не позволила. Пожалуй, и хорошо, что не пошел", — написал в своем блоге в Фейсбуке Владимир Мацкевич.
Андрей Егоров: Беларусы опасаются, что вместе с интеграцией придут нормы организации жизни в России
Андрей Егоров: Беларусы опасаются, что вместе с интеграцией придут нормы организации жизни в России
Беларусов в целом устраивает нынешние дружеские взаимоотношения с Россией, но более глубокой формы интеграции они не хотят.
Владимир Мацкевич: Общая опасность требует общих действий
Владимир Мацкевич: Общая опасность требует общих действий
Отведем от Беларуси угрозу аншлюса, там и будем разбираться, кто больший герой и борец, а кто мимо проходил, пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
Андрей Егоров: Вся рациональная аргументация с двух сторон выложена, теперь идет игра нервов
Андрей Егоров: Вся рациональная аргументация с двух сторон выложена, теперь идет игра нервов
Чего теперь ожидать от встречи руководителей Беларуси и России 20 декабря?
Андрей Егоров: Акции совпали с настроением властей, но это не надолго
Андрей Егоров: Акции совпали с настроением властей, но это не надолго
Две акции 7 декабря против "углубленной интеграции" абсолютно не противопоставлялись, они дали возможность поучаствовать в протесте гораздо большему количеству людей.
Андрэй Ягораў: Яшчэ не позна адмовіцца ад сцэнару "паглыбленай інтэграцыі" (Відэа)
Андрэй Ягораў: Яшчэ не позна адмовіцца ад сцэнару "паглыбленай інтэграцыі" (Відэа)
Больш за 5 гадзін за зачыненымі дзвярыма ў расійскім Сочы працягваюцца інтэграцыйныя перамовы паміж Аляксандрам Лукашэнкам і Уладзімірам Пуціным.
Беларусы протестуют против "интеграции" с Россией
Беларусы протестуют против "интеграции" с Россией
В Минске прошли акции против "углубленной интеграции" с Россией.
"Вместо позорища выборов нужен перезапуск Беларуси через Учредительное собрание"
"Вместо позорища выборов нужен перезапуск Беларуси через Учредительное собрание"
Для выражения солидарности и высказывания своей позиции лучше использовать формат точечных акций.
Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?
Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?
Теперь у нас есть 270 дней, которые надо прожить не зря, чтобы жила Беларусь, свободная, независимая, развивающаяся и процветающая.
Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Общественная кампания в защиту независимости Беларуси "Свежий ветер" предлагает "перезапустить" беларусскую государственность через Учредительное собрание и объявить "четвертую республику".
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
Общественная кампания "Свежий ветер" выступила с предложением переучреждения Республики Беларусь на демократических основаниях путем созыва Учредительного собрания.
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
На 8 снежня запланаванае падпісанне дакументаў аб "паглыбленай інтэграцыі" паміж Беларуссю і Расеяй.
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Акалічнасцяў, што ўтрымлівае 31 "дарожная мапа" аб "паглыбленай інтэграцыі" Беларусі і Расіі, грамадскасці не агалошваюць дасюль.
Учредительное собрание — единственная осмысленная альтернатива лукашизму
Учредительное собрание — единственная осмысленная альтернатива лукашизму
В 2020 году актуальной альтернативой лукашизму может стать только переучреждение Республики Беларусь, пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Лидия Ермошина уже готовится по приказу Лукашенко объявить президентские выборы. Но на самом деле никаких президентских выборов в 2020 году в стране не будет.
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
У Маскве на пасяджэнні ўрада г.зв. "Саюзнай дзяржавы" Беларусі і Расіі адбываюцца перамовы, звязаныя з паглыбленнем эканамічнай "інтэграцыі", якой ад афіцыйнага Мінска вымагае Крэмль.
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Вместо подписания плана по "углублению интеграции" власти двух стран могут вывести конфликт на новый уровень, не исключают эксперты.
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
8 снежня Лукашэнка і Пуцін павінныя падпісаць пагадненне аб т.зв. "паглыбленай інтэграцыі". Што гэта азначае? Беларусь падводзяць да страты незалежнасці?
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Гражданское общество (Часть 6)

Если бы мне понадобилось описать гражданское общество Беларуси в лицах, я бы начал с Валентина Акудовича и Светланы Алексиевич.