Пятница 21 июля 2017 года | 07:27
  • бел / рус
  • eng

Андрэй Казакевіч: Бітва за Украіну – прынцыповая для Расіі

03.12.2013  |  Политика   |  Аляксей Юрыч, ЕўраБеларусь,  
Андрэй Казакевіч: Бітва за Украіну – прынцыповая для Расіі фота korrespondent.net

Калі Украіна здолее павярнуць у Еўропу, то гэта стане велізарным стымулам для еўраінтэграцыі ўсяго рэгіёна.

Падзеі ва Украіне, а таксама магчымыя наступствы еўрарэвалюцыі для рэгіёна Службе iнфармацыi "ЕўраБеларусi" каментуе дырэктар Інстытута палітычных даследванняў “Палітычная сфера”, старэйшы навуковы супрацоўнік Універсітэта Вітаўта Вялікага (Літва) Андрэй Казакевіч.

-Віленскі саміт закончыўся еўрарэвалюцыяй ва Украіне, якая пагражае змяніць геапалітычную расстаноўку сіл на кантыненце. Якія шансы мае ўкраінская рэвалюцыя, каб дайсці да лагічнага фінала?

-Мне падаецца, што адразу сур’ёзных вынікаў цяжка чакаць. Хутчэй за ўсё, мы ўбачым істотную мабілізацыю апазіцыі, у якой, прынамсі, зараз з’явіўся канкрэтны праціўнік. Натуральна, што гэта мабілізацыя будзе скарыстана пад час бліжэйшых выбараў і новая сітуацыя значна павялічвае шанцы апазіцыі на посмех.

-Ці можна казаць, што менавіта адмова Януковіча падпісаць пагадненне ад асацыяцыі з Еўрасаюзам стала спускавым кручком для ўкраінскіх падзей?

-Менавіта так. Пэўнае напружанне ва ўкраінскім грамадстве існавала і дагэтуль. Але калі казаць менавіта пра апазіцыю, то нейкага стрыжня, агульнай ідэі, канкрэтнага ворага, калі заўгодна, ёй не хапала. Гэта адчувалася па палітычных працэсах апошняга года, як мінімум. Зараз гэта ўсё з’явілася, дзякуючы не зусім разумным дзеянням Януковіча, бо ён мог абыграць сітуацыю больш карэктна і пісьменна, мог не пераходзіць пэўную мяжу, што прывяло да ўсплёску палітычнай актыўнасці, да мабілізацыі значнай колькасці насельніцтва. Цяпер з’явіліся фактары, якія гуляюць супраць Януковіча і спрыяюць актывізацыі апазіцыйнай дзейнасці.

-Украінскі кіраўнік ужо патэлефанаваў старшыне Еўракамісіі Барозу. Гэта можа быць як манеўр, якім Януковіч хоча адцягнуць увагу ды выйграць час (свае візіты ў Кітай, а затым у Расію Януковіч так і не адмяніў) , так і спроба даць заднюю хаду падзеям. Да якой версіі схіляецеся вы?

-Безумоўна, Януковіч адчувае, што дапусціў пэўную памылку, павёўшы сябе дастаткова груба ў адносінах да Еўрапейскага Саюза. Ягонае тэлефанаванне Барозу – спроба неяк выправіць сітуацыю, бо яна пачала набываць некантралюемыя формы.

Але гэта не той крок, які здольны рэальна пераламаць сітуацыю ўнутры краіны. Адмова падпісваць пагадненне пра асацыяцыю стала нагодай, фактарам для мабілізацыі насельніцтва, але не першапрычынай. Узнікшае на гэтай глебе процістаянне перарастае ва ўнутрыпалітычны канфлікт, а не канфлікт еўрапейскай інтэграцыі. Але цяпер ужо ні тэлефанаванні, ні рацыянальная аргументацыя адмовы ад падпісання пагаднення (пагрозы для ўкраінскай эканомікі, напрыклад), не здолеюць аказаць станоўчы эфект на ўнутрыпалітычную сітуацыю. Прынамсі, у кароткатэрміновай перспектыве, таму што змена пазіцыі кіраўніцтва Украіны адбылася занадта рэзка, і відавочна, гэта змена была прадыктаваная Масквой. Гэта стварае вельмі негатыўны фон, асабліва для тых украінцаў, якія паслядоўна непрыхільна ставяцца да ідэі інтэграцыі з Расіяй.

-Ці магчыма адыграць сітуацыю да ўзроўню Віленскага саміту? Ці ўжо немагчыма?

-Няма нічога немагчымага, але гэта зрабіць скаладана, дый патрэбны час, - месяцы, калі не гады. Еўрапейская працэдура дастаткова бюракратызаваная, прадугледжвае доўгія перамовы, падрыхтоўку. Але калі выкананы патрабаванні, працэдура, то чакаецца, што бакі мусяць гуляць па правілам, інакш яны проста падрываюць да сябе давер. Украінскае кіраўніцтва фактычна парушыла ўстаноўленыя правілы гульні, можна нават сказаць падманула чаканні. Таму я не думаю, што вяртанне дасамітаўскага стану можа адбыцца хутка. Вяртанне да сітуацыі падпісання пагаднення аб асацыяцыі для дзейснага кіраўніцтва (калі яно захавае ўладу) будзе патрабаваць часу.

Акрамя гэтага, трэба згадаць, што адмова ад падпісання на прамую звязана з пазіцыяй Расіі, і нельга скідваць з рахункаў гульню Масквы. Любыя спробы вярнуць сітуацыю могуць сутыкнуцца з супрацьдзеяннем усходняга суседа Украіны.

-Як далёка Расія гатова зайсці, каб не выпусціць са сваіх абдымкаў Украіну?

- Вельмі складанае пытанне, бо яно завязанае не толькі на рацыянальных момантах, але і на персанальных.

Відавочна, што праект еўразійскай інтэграцыі, у свой час агучаны Пуціным, які цяпер спрабуюць рэалізаваць на постсавецкай прасторы, губляе сэнс без Украіны. Калі не будзе Украіны, Еўразійскі эканамічны саюз не набярэ дастатковага людскога, эканамічнага патэнцыялу. Таму “бітва за Украіну” – прынцыповая для Расіі. На яе Расія гатова пакласці пэўную частку сваіх сіл, энергіі, фінансавых рэсурсаў. Але не думаю, што пойдзе далей за эканамічны шантаж, за абяцанні эканамічнай дапамогі, за пэўнае ўмяшанне ва ўнутраныя справы праз падтрымку тых ці іншых палітычных сіл. Гэта стандартны набор дзеянняў, якія Расія выкарыстоўвае да сваіх суседзяў. Не думаю, што расійскае кіраўніцтва будзе рызыкаваць сваёй уласнай эканамічнай, фінансавай стабільнасцю дзеля Украіны, рабіць зусім рызыкоўныя і радыкальныя захады. Але апрацаваныя сродкі, яка падаецца, будуць выкарыстоўвацца напоўніцу. І, як паказвае прыклад Беларусі і Арменіі, такія сродкі працуюць.

Фінал Віленскага саміта я б ацаніў як значную тактычную знешнепалітычную перамогу Расіі. Яшчэ месяцы чатыры назад абсалютная большасць экспертаў выказвалася за тое, што Украіна падпіша пагадненне аб асацыяцыі; той факт, што Расія ў такі кароткі тэрмін здолела пераламаць сітуацыю на сваю карысць, можна лічыць яе дасягненнем.

-Якім чынам украінская рэвалюцыя можа адбіцца на лёсе Усходняга партнёрства?

-Натуральна адаб’ецца. Калі рэвалюцыя прывядзе да змены ўлады, то вяртанне ў зыходную кропку, пра якую мы гаварылі, адбудзецца аўтаматычна. Прыход да ўлады празаходніх, праеўрапейскіх сіл актывізуе працэс еўраінтэграцыі. І гэта цалкам зменіць сітуацыю, у тым ліку ў і праекце Усходняга партнёрства, дзе Украіна таксама адыгрывае ключавую ролю. Калі Украіна пераключаецца на Еўропу, то і ўвесь рэгіён атрымае значныя стымулы для еўрапейскай інтэграцыі.

Калі “расійскі” вектар знешняй палітыкі Украіны атрымае перавагі, асабліва калі Украіна сапраўды далучыцца да мытнага саюзу і г.д., то гэта можа прывесці да фактычнага знікнення Усходняга партнёрства, пераўтварэнне яго ў фікцыю: з шасці краін-удзельніц у працэсе могуць застануцца толькі дзве, Грузія і Малдова. Стасункі з іншымі Еўропа будзе вымушаны развіваць у фармаце ЕС-Расія/Мытны саюз, што у прынцыпе і з’яўляецца стратэгічнай мэтай Расіі.

Такі сцэнар таксама дастаткова верагодны, калі ўкраінскія падзеі не прывядуць да змены ўлады. І наадварот: калі ўкраінская “рэвалюцыя” будзе даведзеная да лагічнага завяршэння, то гэта зрушыць маятнік у бок еўрапейскай інтэграцыі ў рэгіёне.

-Гэта азначае, што ўкраінскія падзеі непазбежна ўплываюць і на Беларусь…

-Так, украінскія падзеі тым ці іншым чынам на Беларусі адаб’юцца. Як канкрэтна, мы прадказаць не можам.

Калі Украіна далучаецца да Мытнага саюза, то ў трохкутніку Беларусь-Расія-Казахстан з’яўляецца дастаткова моцны гулец, які прыдасць новую дынаміку “еўразійскім” многім працэсам. Калі Украіна цалкам пераключаецца на еўраінтэграцыю, то ўсе ўсе еўразійскія ініцыятывы ператвараюцца ў стварэнне для Расіі невялікай лаяльнай “перыферыі”, што будзе мець велізарныя наступствы для Беларусі, у тым ліку – і эканамічныя.

 

Другие новости раздела «Политика»

С чем пришли в Беларусь голландские дипломаты
С чем пришли в Беларусь голландские дипломаты
Что изменится в отношениях Беларуси и Нидерландов с открытием в Минске офиса Посольства страны — об этом рассказали дипломат и политолог.
Дома и стены помогли: почему не прошла резолюция ПА ОБСЕ с критикой Беларуси?
Дома и стены помогли: почему не прошла резолюция ПА ОБСЕ с критикой Беларуси?
Что помешало участникам ПА ОБСЕ принять резолюцию с критикой Беларуси? И стоит ли беларусскому МИДу праздновать победу?
Ёхана Брант: Стабільная і моцная грамадзянская супольнасць вядзе да працвітання краіны
Ёхана Брант: Стабільная і моцная грамадзянская супольнасць вядзе да працвітання краіны
Дыпламатычная місія Каралеўства Нідэрланды ў Беларусі мае намер працаваць са стабільнасцю, працвітаннем і правасуддзем.
Как официальный Минск перехитрил парламентариев ОБСЕ
Как официальный Минск перехитрил парламентариев ОБСЕ
В предпоследний день сессии ПА ОБСЕ в Минске была принята резолюция с критикой беларусских властей, но в итоговую декларацию она не попала.
Літву кінулі: чаму ПА АБСЕ ў Мінску не падтрымаў рэзалюцыю па Беларускай АЭС
Літву кінулі: чаму ПА АБСЕ ў Мінску не падтрымаў рэзалюцыю па Беларускай АЭС
Літва не атрымала падтрымкі на сустрэчы Парламецкай асамблеі АБСЕ ў Мінску па сваёй крытычнай рэзалюцыі ў дачыненні да Беларусі, у тым ліку па пытаннях будаўніцтва АЭС.
Соберет ли Лукашенко лавры реформатора ОБСЕ?
Соберет ли Лукашенко лавры реформатора ОБСЕ?
Как долго Минск сможет лавировать между Москвой и Брюсселем.
Правы чалавека ў Беларусі: адбываецца, хутчэй, рэгрэс, чым прагрэс
Правы чалавека ў Беларусі: адбываецца, хутчэй, рэгрэс, чым прагрэс
У Мінску ўпершыню прайшоў Паралельны форум грамадзянскай супольнасці, які НДА зладзілі напярэдадні 26-й штогадовай сесіі Парламенцкай Асамблеі АБСЕ.
"Союзное государство" все больше превращается в фикцию". Путин и Лукашенко встретятся в Москве
"Союзное государство" все больше превращается в фикцию". Путин и Лукашенко встретятся в Москве
Беларусь и Россия готовятся к заседанию Высшего государственного совета "Союзного государства".
Андрэй Ягораў: Беларусь — старшыня ў клубе нічога не вызначаючага аб’яднання
Андрэй Ягораў: Беларусь — старшыня ў клубе нічога не вызначаючага аб’яднання
У нашай дзяржаве тэма старшыства ў Цэнтральна-еўрапейскай ініцыятве эксплуатуецца як немаведама што, нібыта мы сталі ледзьве не лідарамі Еўрапейскага Саюза.
Сустрэча кіраўнікоў МЗС у Мінску: дзяржаўныя медыя кажуць пра поспех, дэмакраты — абураюцца (Відэа)
Сустрэча кіраўнікоў МЗС у Мінску: дзяржаўныя медыя кажуць пра поспех, дэмакраты — абураюцца (Відэа)
У Цэнтральна-еўрапейскую ініцыятыву ўваходзяць васямнаццаць краін Еўропы: ад Італіі з Польшчай — на Захадзе да Беларусі з Украінай — на Усходзе.
Безвиз для беларусов: Минск хочет больше, чем способен дать Евросоюз?
Безвиз для беларусов: Минск хочет больше, чем способен дать Евросоюз?
Неспособность Беларуси и ЕС согласовать технические вопросы по упрощению безвизового режима означает, что существуют тайные противоречия между сторонами.
Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці прымусіць Вільня Мінск адмовіцца ад пабудовы АЭС у Астраўцы? (Аўдыё)
Ці адпавядае нацыянальным інтарэсам Беларусі абвяшчэнне БелАЭС пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы? Ці можа Літва прадухіліць яе пабудову? Як рэагуюць на спрэчку іншыя замежныя краіны?
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Андрэй Ягораў: Цяпер любыя вучэнні з удзелам Расіі асацыююцца з агрэсіўнымі планамі Масквы (Аўдыё)
Ці могуць беларуска-расійскія вайсковыя вучэнні «Захад-2017» стаць чыннікам дэстабілізацыі ў беларуска-заходніх стасунках?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Лукашенко боится массовой миграции беларусов на Запад?
Почему официальный Минск не торопится упрощать визовый режим с ЕС и США?
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
"Пра сыход Лукашэнкі мы даведаемся з кароткай нататкі ў дзяржаўных СМІ" (Відэа)
Тыя шматлікія публікацыі, што прадракаюць Лукашэнку сыход ад улады (не мае значэння як) спарадзілі ў частцы беларускага грамадства нейкія сацыяльныя мары, з якіх цяпер шмат хто цешыцца.
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Андрэй Ягораў: Машына донарскай дапамогі ў значнай ступені працуе аўтаматычна і без выразных мэтаў
Чаму за апошнія 10 год сітуацыя з прасоўваннем дэмакратыі амаль не змянілася і ці чакаць ад ЕС і ЗША дапамогі для беларускіх НДА?
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Богдан Цывіньскі: Трэба памятаць, што Беларусь – гэта не толькі ўлада, але і супольнасць
Менавіта супольнась з’яўляецца асновай для пабудовы дэмакратыі.
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Ці стане Кітай для Мінска супрацьвагай Расіі? (Аўдыё)
Наколькі апраўданая стратэгічная стаўка на Кітай? Ці ўсе беларуска-кітайскія праекты ўзаемавыгадныя? Чаму падае таваразварот паміж краінамі? Ці можа Кітай стаць геапалітычнай процівагай Расіі?
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Улад Вялічка: Галоўная праблема замежнай дапамогі — празрыстасць інфармацыі пра яе (Відэа)
Хто ў Беларусі галоўны "грантасмок"? Што такое замежная дапамога? Хто, каму і навошта спрыяе? Дапамога павялічваецца ці змяншаецца? Наколькі гэта звязанае з пацяпленнем паміж Беларуссю і Захадам?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Пожалеют ли иностранные послы, покидая Беларусь?
Лукашенко считает, что председательство Беларуси в Центрально-Европейской инициативе открывает новые возможности для более широкого вовлечения в европейские интеграционные процессы.
"Повестка 50": от антисолидарности к взаимодействию

Что мешает формировать локальные повестки по реализации прав людей с инвалидностью в беларусских городах: недостаток ресурсов или традиционализм и "антисолидарность" местных сообществ?

Взгляд беларусских правозащитников на правозащитную деятельность и вопросы сотрудничества

Представляем отчет по результатам исследования сектора правозащитных организаций и инициатив Беларуси.

Беларусь на последнем месте по количеству НПО в странах Восточного партнерства

В сравнении с другими странами региона Восточного партнерства, в Беларуси насчитывается наименьшее число общественных организаций как в абсолютных цифрах, так и в пересчете на 100 тыс. населения.

Об оргдеятельностой игре по разработке интерфейсов коммуникации в инновационных процессах

В мае 2017 года Летучим университетом была проведена организационно-деятельностная игра с целью нахождения стратегии устойчивой коммуникации между субъектами инновационной деятельности в Беларуси.