Пятница 6 декабря 2019 года | 22:28
  • бел / рус
  • eng

Прапанова “Газпрама” для Беларусі - мадэрнізацыя à la russe?

04.12.2012  |  Политика   |  Каміль Клысіньскі, Агата Вяжбоўска-Мязга, OSW | Рэзюмэ Яўгеніі Камаровай, ЕўраБеларусь,  
Прапанова “Газпрама” для Беларусі - мадэрнізацыя à la russe?

22 лістапада кіраўнік расійскай кампаніі “Газпрам” Аляксей Мілер наведаў Беларусь. У Мінску ён адкрыў мадэрнізаваную газаразмеркавальную станцыю “Заходняя” і сустрэўся з членамі беларускага ўрада.

У сваіх перамовах з беларускім прэзідэнтам Аляксандрам Лукашэнкам Мілер прадставіў комплексную праграму па мадэрнізацыі газавай інфраструктуры Беларусі, якая з мінулага года цалкам належыць “Газпраму”. Мэта гэтых інвестыцый, як заявіў кіраўнік “Газпрама”, - паляпшэнне функцыянавання ўнутрыбеларускай сеткі трубаправодаў і павелічэнне яе транзітнага патэнцыялу ў краіны ЕС. Па яго словах, да 2017 года транзіт газу праз Беларусь павялічыцца на 30%, альбо прыкладна на 15 млрд. м³, у той час, як узровень транзіту гэтага года складзе каля 44, 5 млрд. м³, - максімальна магчымы ўзровень на сённяшні дзень. У абмен на мадэрнізацыю, Расія чакае ад Беларусі продажу большай колькасці яе стратэгічных актываў.

З аднаго боку, візіт Мілера паказвае, што Беларусь можа разлічваць на падтрымку і інвестыцыі з боку Расіі, перш за ўсё ў тых галінах эканомікі, над якімі расійская кампанія ўжо атрымала 100-працэнтны кантроль. З іншага боку, аб’ява пра павелічэнне транзіту можа разглядацца як спроба аказаць ціск на Украіну, над газатранспартнай сістэмай якой Расія імкнецца атрымаць кантроль, а таксама захаваць сваю цяперашнюю пазіцыю на ўкраінскім рынку прыроднага газа.

Мадэрнізацыя ў абмен на ўласнасць

Пасля набыцця “Газпрамам” 50% акцый “Белтрансгаза” у канцы 2011 года (і прыдбання першай паловы акцый кампаніі ў перыяд з 2007 па 2010 гады), было абвешчана аб шырокай мадэрнізацыі прадпрыемства, і ўвесну 2012 года заробкі работнікаў беларускай кампаніі выраслі ў тры разы. Цяперашнія заявы Аляксея Мілера ўяўляюць сабой працяг стратэгіі кампаніі па павелічэнні інфраструктурнага патэнцыялу і рэнтабельнасці сваёй беларускай часткі, між тым як “Газпрам” плануе аднавіць 35 газаразмеркавальных і кампрэсарных станцый і пашырыць існуючыя падземныя рэзервуары газу да 2015 года (падрабязнасцей кампанія пакуль не дае). Агульны кошт гэтых інвестыцый, як чакаецца, складзе каля 3 млрд. долараў. Мэта гэтых праектаў - павышэнне эфектыўнасці ўнутранай транзітнай сеткі Рэспублікі Беларусь і, у выніку, павелічэнне транзіту газу на Захад на 30%. Мадэрнізацыя транзітнай сеткі ў Беларусі забяспечыць яе пастаяннае выкарыстанне, што дазволіць умацаваць пазіцыі Беларусі як транзітнай краіны і забяспечыць ёй стабільны даход ад транзітнай загрузкі. У ходзе перамоў у Мінску таксама разглядаліся пытанні мадэрнізацыі заводаў “Гродна-Азот”, якое ёсць вельмі важным пытаннем для Мінска (з гэтай мэтай Беларусь спадзяецца атрымаць 1,5-2 млрд. долараў). Акрамя таго, кіраўнік расійскай кампаніі казаў пра рэалізацыю шэрагу сацыяльных праектаў у Мінску, у тым ліку, будаўніцтва буйнога офіса і сэрвіснага цэнтра, а таксама жылога дома для шмадзетных сем'яў.

Украінскі кантэкст расійскай прапановы

Аб’яву пра пашырэнне газатранспартнай сістэмы Беларусі трэба разглядаць у кантэксце цяперашніх адносін Расіі і Украіны. Кіеў знаходзіцца ў стане спрэчкі з Масквой, заклікаючы да скарачэння коштаў на газ і ўзняўшы пытанне пра змяншэнне аб’ёму паставак газу ў Кіеў. З гэтай мэтай Украіна нават скараціла колькасць расійскага газу, які яна атрымлівае па кантракту, і распачала крокі па дыверсіфікацыі сваіх паставак. Аднак для Расіі важна захаваць сваё панаванне на ўкраінскім газавым рынку і нават атрымаць над ім кантроль, бо паўднёвая суседка - найбуйнейшы спажывец расійскага газу. Большасць газу, які паступае ў Еўропу, праходзіць праз тэрыторыю Украіны, а гэта прыкладна 100 млрд. м³ газу ў год (3,2 млрд. долараў у год) для Украіны.

Высновы

Набыццё “Газпрамам” “Белтрансгаза” - першы паспяховы захоп Расіяй аднаго з некалькіх стратэгічных беларускіх прадпрыемстваў у нафтахімічнай, газавай, машынабудаўнічай, металургічнай і харчовай галінах прамысловасці. Можна сказаць, што, акрамя натуральнага жадання расійскай кампаніі максімізаваць свае прыбыткі, гэта ўяўляе сабой палітычны жэст для беларускіх улад: Масква прапанавала Беларусі праграму мадэрнізацыі ў абмен на дазвол пранікнення ў краіну свайго капіталу, для Мінска ж гэта тэхналагічная і фінансавая падтрымка і зніжэнне коштаў на энерганосьбіты. Продаж трубаправоднай сеткі, па сутнасці, вызначыў адносіны ў газавай сферы паміж дзвюма краінамі, што становіцца відавочным пасля вывучэння коштаў на расійскі газ. Так, у гэтым годзе Беларусь заплаціла каля 165 долараў за 1000 м³, а ў наступным годзе яна будзе плаціць каля 185 долараў. Гэта самы нізкі кошт расійскай кампаніі для любога з яе замежных заказчыкаў. А значнае павышэнне заробкаў у “Белтрансгазе” і заяўленыя сацыяльныя праекты з’яўляюцца дэманстрацыяй беларускай грамадскасці асаблівых пераваг расійскіх інвестыцый у Беларусь.

У канчатковым выніку, прапанова Расіі з’яўляецца адной з форм ціску на Мінск, якая накіравана на паскарэнне ўзмацнення кантролю Масквы над беларускай эканомікай. Урад Расіі ведае аб складанай эканамічнай сітуацыі ў Беларусі і спадзяецца, што, як і ў выпадку з трубаправодам, Лукашэнка будзе прадаваць больш актываў сваёй краіны, у тым ліку і ў нафтавай галіне. Тым не менш, памер паставак нафты на наступны год і прававая база для продажу нафтапрадуктаў - усё яшчэ на стадыі перамоў.

Насамрэч, павялічыць транзіт газу праз Беларусь на 30% па тэхнічных прычынах немагчыма. Гэтак жа - па эканамічных прычынах - і інвеставанне ў пашырэнне транзітнай сістэмы Беларусі не будзе прыбытковым, паколькі гэтае будаўніцтва будзе канкурэнцыяй для запланаванага газаправода “Паўднёвы паток” (South Stream) і двум бліжэйшым трубаправодам “Паўночнага патоку” (NordStream). Між тым, зараз і здабыча газу ў Расіі, і попыт на газ у Еўропе зніжаюцца. Інвестыцыі ў Беларусь таксама не могуць быць рэалізаванымі без развіцця Польшчай уласнай газатранспартнай інфраструктуры. Усё гэта сведчыць пра тое, што заява Расіі знізіць транзіт газу праз Украіну (за кошт павышэння транзіту праз Беларусь) можа разглядацца толькі як спроба аказаць палітычны ціск на Кіеў. Адначасова, Расія дэманструе Украіне: удзел Кіева ў маскоўскіх інтэграцыйных праектах можа мець свае перавагі.

Паводле Ośrodek Studiów Wschodnich

Другие новости раздела «Политика»

Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?
Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?
Теперь у нас есть 270 дней, которые надо прожить не зря, чтобы жила Беларусь, свободная, независимая, развивающаяся и процветающая.
Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Андрей Егоров: Власти также должны участвовать в проведении Учредительного собрания
Общественная кампания в защиту независимости Беларуси "Свежий ветер" предлагает "перезапустить" беларусскую государственность через Учредительное собрание и объявить "четвертую республику".
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
"Свежий ветер": Да здравствует Четвертая республика!
Общественная кампания "Свежий ветер" выступила с предложением переучреждения Республики Беларусь на демократических основаниях путем созыва Учредительного собрания.
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
Уладзімір Мацкевіч: 8 снежня — яшчэ не канец
На 8 снежня запланаванае падпісанне дакументаў аб "паглыбленай інтэграцыі" паміж Беларуссю і Расеяй.
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Андрэй Ягораў: Стварэнне наднацыянальных органаў будзе патрабаваць змены Канстытуцыі Беларусі
Акалічнасцяў, што ўтрымлівае 31 "дарожная мапа" аб "паглыбленай інтэграцыі" Беларусі і Расіі, грамадскасці не агалошваюць дасюль.
Учредительное собрание — единственная осмысленная альтернатива лукашизму
Учредительное собрание — единственная осмысленная альтернатива лукашизму
В 2020 году актуальной альтернативой лукашизму может стать только переучреждение Республики Беларусь, пишет философ и методолог Владимир Мацкевич.
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Мацкевич: Альтернативой Лукашенко может быть только человек, который не стремится занять его место
Лидия Ермошина уже готовится по приказу Лукашенко объявить президентские выборы. Но на самом деле никаких президентских выборов в 2020 году в стране не будет.
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
Андрэй Ягораў: Беларускія ўлады вельмі баяцца рэакцыі грамадства на дамоўленасці аб інтэграцыі
У Маскве на пасяджэнні ўрада г.зв. "Саюзнай дзяржавы" Беларусі і Расіі адбываюцца перамовы, звязаныя з паглыбленнем эканамічнай "інтэграцыі", якой ад афіцыйнага Мінска вымагае Крэмль.
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Андрей Егоров: 8 декабря — это лишь начало стратегии России по удушению Беларуси
Вместо подписания плана по "углублению интеграции" власти двух стран могут вывести конфликт на новый уровень, не исключают эксперты.
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
Ці будзе Беларусь незалежнай? Застаўся месяц да падпісання пагаднення з Расіяй (Відэа)
8 снежня Лукашэнка і Пуцін павінныя падпісаць пагадненне аб т.зв. "паглыбленай інтэграцыі". Што гэта азначае? Беларусь падводзяць да страты незалежнасці?
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Гражданин Владимир Мацкевич — министру Владимиру Макею: открытое письмо
Философ и методолог Владимир Мацкевич обратился с открытым письмом к министру иностранных дел Владимиру Макею.
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)
В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.
Ці выдзьме "Свежы вецер" пагрозу незалежнасці з планаў па інтэграцыі? (Відэа і аўдыё)
Ці выдзьме "Свежы вецер" пагрозу незалежнасці з планаў па інтэграцыі? (Відэа і аўдыё)
У адказ на прымус нашай краіны да т.зв. "паглыбленай інтэграцыі" з Расіяй у Беларусі з'явілася грамадская кампанія "Свежы вецер" (Канстытуцыя.бел).
У Беларусі набірае моц рух супраць паглыблення інтэграцыі з Расіяй
У Беларусі набірае моц рух супраць паглыблення інтэграцыі з Расіяй
Грамадская кампанія ў абарону незалежнасці Беларусі "Свежы вецер" (Канстытуцыя.бел) хоча не дапусціць падпісання дакументаў аб "паглыбленай інтэграцыі" з Расіяй.
Битва за суверенитет. Почему властям Беларуси сейчас нужен диалог с гражданским обществом
Битва за суверенитет. Почему властям Беларуси сейчас нужен диалог с гражданским обществом
Игра за независимость Беларуси перешла в финальную стадии, но она еще не проиграна. У нас есть еще время, чтобы воспользоваться ошибками России, укрепить свою позицию и сохранить наш суверенитет.
Калькулятор национального суверенитета. Сколько его осталось у Беларуси?
Калькулятор национального суверенитета. Сколько его осталось у Беларуси?
Механика полной интеграции Республики Беларусь в состав Российской Федерации набирает обороты.
Дракахруст супраць Мацкевіча і Бутрына: да чаго вядзе "паглыбленая інтэграцыя"?
Дракахруст супраць Мацкевіча і Бутрына: да чаго вядзе "паглыбленая інтэграцыя"?
16 верасня расійскае выданне "Коммерсант" пераказала сваімі словамі змест "праграмы інтэграцыі" Беларусі і Расіі. Змест гэтага дакумента ўтойваецца ад грамадства, і тая публікацыя нарабіла шмат шуму.
Владимир Мацкевич: Ложь, правда и провокации от "Коммерсанта"
Владимир Мацкевич: Ложь, правда и провокации от "Коммерсанта"
Прочитал множество комментариев к статье Дмитрия Бутрина "Дружба налогов" в газете "Коммерсант". Статья вызвала бурную реакцию в беларусском обществе.
Владимир Мацкевич: "Союзное государство" — это нонсенс
Владимир Мацкевич: "Союзное государство" — это нонсенс
Большое интервью на злободневные темы с философом и методологом Владимиром Мацкевичем в городском журнале "Большой":
Сяргей Бульба і Уладзімір Мацкевіч збіраюць у інтэрнэце валанцёраў у абарону незалежнасці Беларусі
Сяргей Бульба і Уладзімір Мацкевіч збіраюць у інтэрнэце валанцёраў у абарону незалежнасці Беларусі
Заснавальнік "Белага легіёна" Сяргей Бульба (Чыслаў) і шэраг яго паплечнікаў, сярод якіх філосаф Уладзімір Мацкевіч, запусцілі платформу Канстытуцыя.бел.
Сакрэт поспеху “Бараньскіх Арабесак”

Як маленькае швачнае прадпрыемства на Аршаншчыне вырасла ў сучасную вытворчасць з якаснай прадукацыяй і стварыла сістэму працаўладкавання моладзі з інваліднасцю.

Оксана Шелест: В Беларуси начали появляться новые общественные инициативы (Видео)

В ситуации угрозы для независимости Беларуси они не опираются на традиционные институты гражданского общества и политической оппозиции, а также не ищут и не рассчитывают на какую-либо поддержку извне.

Улад Вялічка — пра ўдзел Беларусі ва Усходнім партнёрстве: трэба больш жадаць і намагацца большага

10 год удзелу Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Што гэта дало нашай краіне? Як складваліся адносіны з ЕС? Якімі магчымасцямі Беларусь да гэтага часу не скарысталася? Чаго чакаць надалей?

Владимир Мацкевич: "Свежий ветер" дул 100 дней. Что дальше?

Теперь у нас есть 270 дней, которые надо прожить не зря, чтобы жила Беларусь, свободная, независимая, развивающаяся и процветающая.